فروپاشی رویاهای عثمانی

گروه بین‌الملل: نتایج رسمی انتخابات پارلمانی ترکیه نشان می‌دهد حزب حاکم عدالت و توسعه برای اولین بار در 13 سال اخیر اکثریت پارلمان را از دست داده است. چهار حزب به پارلمان ترکیه راه یافته‌اند اما هیچ حزبی قادر به تشکیل دولت نیست. حزب حاکم در پی ائتلاف با احزاب رقیبی است که حاضر به ائتلاف نیستند. در ترکیه ولی راهی جز ائتلاف یا انتخابات پیش از موعد نمانده است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه، در انتخابات پارلمانی ترکیه حزب حاکم عدالت و توسعه AKP41 درصد آرا را کسب کرد و نتوانست نیمی از 550 کرسی پارلمان را که برای تشکیل دولت ضروری است، به دست بیاورد. حزب جمهوری‌خواه خلق CHP25 درصد، حرکت ملی MHP16 درصد و حزب دمکراتیک خلق?ها HDPکه به عنوان حزب کردها شناخته می‌شود نیز 13 درصد را بدست آوردند.

بر اساس نتایج بدست آمده حزب حاکم عدالت و توسعه برای تشکیل دولت 17 کرسی کم دارد. احزاب رقیب هم فعلا تمایل ندارند با این حزب شکست‌خورده ائتلاف کنند. به گفته کارشناسان، ترکیه اکنون بر سر دوراهی "ائتلاف یا انتخابات پیش از موعد قرار گرفته است.

پس از اعلام نتایج اولیه انتخابات پارلمانی ترکیه که با کاهش چشمگیر آرای حزب عدالت وتوسعه همراه بود، رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه طی بیانیه ای اعلام کرد : «نتایج بدست آمده حاکی از آن است که ملت ترکیه امکان حاکمیت مطلق به یک حزب را نداده و این موضوع باید از سوی احزاب حاضر در رقابت‌های انتخابابی بدقت بررسی و مطالعه شود .»

اردوغان در ادامه بیانیه اش ضمن عنوان این مطلب که «با اعلام نتایج انتخابات روند جدیدی در ترکیه آغاز شده که برای حفظ ثبات و دست آوردهای دمکراتیک حائز اهمیت فراوانی است از تمامی طرفها خواسته است تا نسبت به نتایج موجود برخورد مسئولانه داشته باشند .»

اردوغان که از سال 2003 تا 2014 سمت نخست وزیری را بر عهده داشت و پس از آن به سمت ریاست جمهوری رسید تبلیغات انتخاباتی سنگینی را در کشور به راه انداخته بود به این امید که بتواند اکثریت مطلق پارلمان را تصاحب کند و از این طریق راه را برای افزایش اختیارات ریاست جمهوری در کشور فراهم کند. روز دوشنبه گروه‌های مخالف دولت و مطبوعات منتقد به طور متفق القول به این نکته اشاره کردند که کشور وارد مرحله‌ای از ابهام سیاسی شده است، حتی برخی از امکان برگزاری انتخابات زودهنگام در ترکیه خبر دادند.

روزنامه حریت سه احتمال را مطرح کرد. بر اساس تحلیل این روزنامه ممکن است دولت ائتلافی در ترکیه روی کار بیاید، با این حال روی کار آمدن دولت اقلیت حزب عدالت و توسعه یا برگزاری انتخابات زودهنگام از احتمالات دیگر برای آینده این کشور است.

روزنامه ملیت از آغاز عصر جدید در ترکیه نوشت و افزود:« رای دهندگان به اردوغان کارت قرمز نشان داده‌اند.»

ینی شفق از روزنامه‌های هوادار دولت ترکیه برگزاری انتخابات زودهنگام را برترین احتمال برای روزهای آینده کشور دانست و امکان تشکیل دولت ائتلافی را بسیار ضعیف خواند.

با آغاز روز دوشنبه و پس از اعلام نتایج غیر رسمی انتخابات، بازار بورس استانبول نیز از تبعات نتیجه انتخابات در امان نماند. بورس استانبول در دقایق نخست آغاز به کار در روز دوشنبه شاهد کاهش 8 درصدی شاخص‌ها بود اما پس از نیم ساعت این کاهش به مرز شش درصد رسید.

لیره ترکیه نیز در برابر دلار و یورو 4 درصد از ارزش خود را از دست داد که این میزان بسیار قابل توجه است. بانک مرکزی ترکیه به سرعت وارد عمل شد و برای جلوگیری از این روند نرخ بهره سپرده‌های ارزی کوتاه مدت را به مدت یک هفته کاهش داد.

براساس نتایج اعلام شده،آرزوهای اردوغان را برای اصلاح قانون اساسی کشور و تغییر نظام سیاسی از نظام پارلمانی به ریاست جمهوری بر باد داد حال آنکه همه تلاش‌های انتخاباتی اردوغان برای رسیدن به این دو هدف بود. اردوغان امیدوار بود نتیجه انتخابات به گونه ای رقم بخورد که حزب عدالت و توسعه 400 کرسی پارلمان را تصاحب کند.

برخی از تحلیلگران می‌گویند حزب حرکت ملی برای ائتلاف با حزب حاکم در پارلمان نزدیک ترین گزینه است. این نکته ای است که داود(دولت) باغچه لی رئیس حزب حرکت ملی نیز آن را بعید نمی‌داند اما او از چنین ائتلافی استقبال هم نکرده است.

باغچه لی فقط به گفتن این جمله بسنده کرد که نتیجه این انتخابات آغازی بر پایان کار حزب عدالت و توسعه در کشور است.

عبدالقادر شلوی تحلیلگر روزنامه ینی شفق می‌گوید:« در بخش توازن سیاسی در کشور وارد مرحله دشواری شده‌ایم... باید هوشیار بود تا این مرحله همچون اتفاقات دهه‌های هشتاد و نود قرن گذشته منجر به تنش در کشور نشود.»

در این میان احمد داود اوغلو نخست وزیر ترکیه با نتایج به دست آمده در انتخابات با شجاعت برخورد کرد. او پس از مشخص شدن نتیجه غیر رسمی، به دیدار هوادارانش در آنکارا رفت و گفت:«پیروز انتخابات حزب عدالت و توسعه بود و این نکته ای است که شکی در آن نیست.»

واقعیت این است که نتیجه انتخابات ترکیه برای حزب دموکراتیک خلق‌ها، یک دستاورد است. این حزب کُرد سعی کرد در تبلیغات انتخاباتی در قامت یک حزب پویا ظاهر شود به همین دلیل سعی کرد خود را حزبی فراتر از یک حزب سنتی کُرد معرفی کند.

نتیجه انتخابات برای صلاح‌الدین دمیرتاش رئیس حزب دموکراتیک خلق یک پیروزی است. فردی که نزدیکانش او را اوبامای ترکیه می‌خوانند و این امر به دلیل توانمندیش در سخنوری است.

دمیرتاش گفت:« ما مردمی هستیم که از سیاست سرکوب در ترکیه رنج می‌بردیم، ما خواستار عدالت، صلح و آزادی بودیم و امروز پیروزی بزرگی نصیب ما شده است.» وی متعهد شد اوپوزیسیونی قدرتمند را در پارلمان تشکیل دهد.

البته نامزدهای این حزب در انتخابات گذشته نیز وارد پارلمان شده بودند اما در قالب نامزد مستقل وخارج از چارچوب حزبی در انتخابات شرکت می‌کردند.

حس جمال مقاله نویس پایگاه اینترنتی تی 24 می‌گوید این انتخابات یک بازنده داشت و آن رجب طیب اردوغان است چنانجه یک پیروز داشت و آن حزب دموکراتیک خلق است.