نقطه کانونی در اقتصاد مقاومتی
دکتریدالله جوانی
روند مذاکرات هستهای با زیادهخواهی و نوعی تمامیتخواهی دولت ایالات متحده، به گونهای است که احتمال بهتوافق رسیدن در آن بسیار ضعیف ارزیابی میشود. آمریکاییها با یک اشتباه محاسباتی از وضعیت جمهوری اسلامی و اوضاع ملت ایران، دچار نوعی توهم شده و با این تصور نادرست که ایرانیها به ناچار به هر نوع امتیازی که از سوی آنان مطالبه شود تن خواهند داد، طی یکسالونیم گذشته در مذاکرات به صورت مستمر، بر تقاضاهای غیرمنطقی و مبتنی بر تمامیتخواهی خود افزودهاند. بدیهی است که در این روند، با توجه به ایستادگی ملت و نظام بر مبانی و اصول خود، مذاکرات با کارشکنی آمریکاییها با شکست مواجه خواهد شد. بهطور قطع متضرر اصلی شکست مذاکرات، طرف مقابل ملت ایران و بهویژه عامل به شکست رساندن مذاکرات، یعنی دولت ایالات متحده خواهد بود. این روند قابل پیشبینی، حقانیت و درستی نگاه متمرکز شده بر اقتصاد مقاومتی طی سالهای اخیر را، بیش از پیش به اثبات میرساند. با گذشت زمان، روزبهروز بر معتقدان به اقتصادی مقاومتی افزوده میشود و بر این اساس، میتوان امید داشت که اقتصاد مقاومتی به یک گفتمان غالب در کشور تبدیل شود.
راه نجات کشور نیز در همین است و به یقین میتوان گفت غیر از آن، کژراههای بیش نیست. رهبر فرزانه انقلاب اسلامی در زمان اوجگیری جنگ اقتصادی دشمن از طریق تشدید تحریمهای ظالمانه اقتصادی، با ابداع واژه اقتصاد مقاومتی، این مفهوم را وارد ادبیات انقلاب اسلامی کرده و پس از آن در فرصتهای مناسب، به تبیین و تشریح آن پرداختند. با اطمینان و جرئت میتوان گفت: مقام معظم رهبری پرچمدار اصلی پیشرفت کشور طی 26 سال گذشته بودهاند و هیچکس به اندازه ایشان، دغدغه مشکلات اقتصادی کشور و دغدغه معیشت مردم و بهویژه اقشار آسیبپذیر را ندارد. معظمله با این پرچمداری و دغدغهها از یک طرف و با اشراف بر وضعیت کشور از جهات گوناگون و از طرف دیگر، ضمن اعتقاد بر اینکه اقتصاد مقاومتی تنها راه نجات اقتصاد ایران است، بر امکان دستیابی به آن در صورت داشتن همتهای بلند تأکید دارند.
بر مبنای همین نگرش و اعتقاد، امام خامنهای (مدظلهالعالی) در دیدار رمضانی سران قوا، مسئولان و مدیران ارشد نظام در روز سهشنبه هفته گذشته، یکی از محورهای اصلی بحث خود را به اقتصاد مقاومتی اختصاص دادند. معظمله در بیانات خود، با اشاره به ماه رمضان که ماه تقوا است، به تبیین دو نوع تقوای شخصی و اجتماعی پرداختند و از اقتصاد مقاومتی، با عنون «تقوای اجتماعی» در حوزه اقتصادی یاد کردند و فرمودند: «تقوای جامعه در مسائل اقتصادی، همان اقتصاد مقاومتی است که کشور را در مقابل تکانههای ناشی از حوادث جهانی یا در مقابل تیرهای زهرآگین سیاستهای معارض جهانی حفظ میکند.»
از جمله نکات کلیدی در بیانات رهبر حکیم و دوراندیش انقلاب اسلامی درباره اقتصاد مقاومتی، برجستهسازی نقطه کانونی یا دال مرکزی در بحث اقتصاد مقاومتی است. تمامی کسانی که برای خود در راستای گفتمانسازی برای اقتصاد مقاومتی، وظیفه و تکلیفی قائل هستند، باید به این نکته مهم در بیانات مقام معظم رهبری توجه خاص داشته باشند. ایشان نقطه کانونی در اقتصاد مقاومتی را «درونزایی» و «نگاه به درون» دانستند و فرمودند: «این درونزایی به معنای انزواطلبی نیست، بلکه تکیه به ظرفیتها و تواناییهای درونی، با نگاه به بیرون است.» حضرت امام خامنهای در تشریح این نقطه کانونی مبتنی بر نگاه به درون، الگوی اقتصاد مقاومتی را، مقابل الگوی قدیمی دیکته شده از طرف قدرتها به کشورهای جهان سوم برای توسعه یافتن دانستند و خاطرنشان کردند: «این مدل قدیمی مبتنی بر نگاه به بیرون است، اما مدل اقتصاد مقاومتی، الگویی مترقی و متکی به ظرفیتهای درونی است.»
هنگامی که در بحث پیشرفت و رسیدن به شکوفایی اقتصادی از طریق اقتصاد مقاومتی تأکید بر نگاه به درون میشود، این سؤال مطرح میشود که آیا ایران از ظرفیتهای درونی به اندازه لازم برای پیشرفت برخوردار است یا خیر؟
مقام معظم رهبری با نگاهی کاملاً عالمانه و مبتنی بر واقعیتها، به صورت کارشناسانه بخشی از ظرفیتهای درونی کشور برای تحقق اقتصاد مقاومتی را، در دیدار با کارگزاران نظام یادآور شدند. اهم این ظرفیتها برای پیشرفت در حوزه اقتصادی از منظر معظمله عبارت است از:
نیروی جوان تحصیلکرده متخصص و دارای اعتمادبهنفس (10 میلیون تحصیلکرده دانشگاهی و بیش از چهار میلیون دانشجوی در حال تحصیل).
جایگاه اقتصادی کشور که براساس آمارهای جهانی، جمهوری اسلامی دارای رتبه هفدهم در اقتصاد دنیا است و در صورت بهرهبرداری از ظرفیتهای درونی میتواند به رتبه دوازدهم اقتصاد دنیا دست پیدا کند.
جایگاه ایران در رتبه اول جهان از نظر مجموع ذخایر نفت و گاز.
موقعیت ممتاز ژئوپلیتیکی ایران بهمنزله نقطه اتصال شمال به جنوب و شرق به غرب و همسایگی با 15 کشور با جمعیتی 370 میلیونی بهعنوان یک بازار خارجی نزدیک و همچنین جمعیت بیش از 70 میلیونی کشور بهمثابه بازار بزرگ داخلی برای تولیدات اقتصادی.
برخورداری کشور از زیرساختهای اساسی مانند انرژی، حملونقل، سدها و نیروگاهها.
برخورداری کشور از یک تجربه مدیریتی متراکم و کارآمد تجربه شده در برخی حوزهها و مقاطع مانند دوران دفاع مقدس.
از دیگر نکات کلیدی و مهم در بیانات حضرت امام خامنهای (مدظلهالعالی) در موضوع اقتصاد مقاومتی، برشمردن چالشهای درونی کشور در مسیر تحقق این الگوی اقتصادی است؛ چالشهایی که عمدتاً ذهنی است و کارگزاران و مسئولان نظام باید با اصلاح نگرشها و دیدگاههای خود، بر این چالشها غلبه کنند. اهم این چالشها عبارت است از:
الف- سهلانگاری و سطحی نگریستن با تمرکز به مباحث لفظی و روشنگری و برنداشتن گامهای بلند در عمل .
ب – انتخاب راههای آسان برای تأمین کالا ولی در عین حال مهلک.
ج- تصور اینکه با کوتاه آمدن از اصول، راهها برای حل مشکلات باز خواهد شد.
د- عدم شناخت درست از مردم و تصور اینکه مردم قدرت مقاومت در برابر فشارها را ندارند.
ه- تردید در تواناییهای کشور.
از منظر رهبر دلسوز و فرزانه انقلاب اسلامی، تحقق اقتصاد مقاومتی برای حل مشکلات اقتصادی کشور دارای شروطی چون: 1- عزم راسخ و جدی و پرهیز از سهلانگاری و راحتطلبی و تکیه بر مدیریت جهادی، 2 – ترویج فرهنگ متناسب با اقتصاد مقاومتی، 3- صرفهجویی، مصرف کالای داخلی و مقابله جدی با واردات بیرویه کالاهای خارجی و مقابله جدی با کالاهای قاچاق، 4- توجه ویژه به کارگاههای تولیدی کوچک و متوسط و 5- بازنگری در سیاستهای پولی و نظام بانکی است.
حضرت امام خامنهای (مدظلهالعالی) شرط اصلی تحقق همه این موارد برای رسیدن به اقتصاد مقاومتی را، اینگونه به همگان و بهویژه کارگزاران متذکر شدند: «شرط اصلی تحقق همه این موارد، همدلی و همزبانی و انسجام درونی است. حاشیهسازی از هر طرفی، غیرقابل قبول است و باید از آن پرهیز شود.»
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
