سیاست «کج‌دار و مریز» غرب در قبال داعش

نشست کشورهای شرکت‌کننده در ائتلاف بین‌المللی علیه داعش در پاریس و کارنامه نشست‌های پیشین این ائتلاف نشان می‌دهد ائتلاف علیه داعش بیش از آن که به دنبال حذف این گروه باشد، به دنبال بهره‌برداری از آن در راستای اهداف خود در خاورمیانه و بازی با جان مردم این منطقه است.

به گزارش «ایرنا»، بار دیگر کشورهای شرکت‌کننده در ائتلاف مبارزه با داعش در نشستی در شهر پاریس فرانسه گرد هم آمدند. در این نشست یک روزه که با شرکت بیست کشور دوازدهم خرداد ماه برگزار شد، شرکت کنندگان برای بررسی راه‌های مبارزه با داعش بحث و تبادل نظر کردند.

محور اصلی این نشست مساله کمک به دولت عراق برای بازپس گیری شهر «رمادی» بود که به تازگی به تصرف گروه تروریستی داعش درآمده است.

آن‌ها همچنین درباره راه‌های جلوگیری از تخریب شهر تاریخی پالمیرا از سوی داعش گفت و گو کردند و خواهان یافتن راهی برای حفاظت از آثار باستانی این شهر تاریخی شدند.

در پایان این نشست نیز، «حیدر العبادی» نخست‌وزیر عراق، «لوران فابیوس» وزیر امور خارجه فرانسه و «تونی بلینکن» معاون وزیر امور خارجه آمریکا، با حضور در جمع خبرنگاران از تاکید دوباره کشورهای عضو ائتلاف بر مبارزه با داعش و بازپس گیری شهرهای رمادی و موصل خبر دادند.

همچنین، نخست‌وزیر عراق در جمع خبرنگاران بر سهل انگاری آمریکا و نیروهای ائتلاف در کمک رسانی به ارتش عراق تاکید کرد و گفت که ارتش عراق بدون سلاح‌های سنگین نمی‌تواند بیش از این مانع از پیشروی‌های داعش شود.

نماینده آمریکا نیز در جمع خبرنگاران به این مساله اشاره کرد که نیروهای ائتلاف تاکنون نتوانسته‌اند به اهداف خود دست یابند و با وجودی که نزدیک به 25 درصد از سرزمین‌های زیر کنترل داعش از دست این گروه تروریستی خارج شده و حملات نیروهای ائتلاف به کشته شدن صدها تن از نیروهای داعش منج شده، اما این گروه همچنان آزادانه در مناطق عراق و سوریه فعالیت می‌کند و آمادگی خود را برای عملیات تازه نشان می‌دهد.

تشکیل ائتلافی بین‌المللی برای مبارزه با داعش ایده آمریکا برای مقابله جمعی با داعش بود و در همین راستا، شهریورماه گذشته «باراک اوباما» رئیس جمهوری آمریکا، از موافقت 50 کشور برای تشکیل ائتلافی بین‌المللی علیه داعش خبر داد.

البته پیش از تشکیل این ائتلاف و از اواخر مردادماه گذشته که داعش به منطقه اربیل در کردستان عراق نزدیک شده بود، آمریکا نخستین حملات هوایی خود علیه داعش را آغاز کرده بود و تشکیل ائتلافی بین‌المللی برای مقابله با داعش برای کاهش بار هزینه‌های آمریکا و نوعی نمایش توان مدیریت این کشور در مسایل بین‌المللی بود.

آمریکا معتقد است با تشکیل این ائتلاف توانسته داعش را مهار کند و این گروه را در لاک دفاعی فرو برد. نقطه تاکید آن‌ها نیز موفقیت عملیات ائتلاف در شهر «کوبانی» و عملیات سد موصل است که توانستند داعش را از این 2 نقطه عقب برانند.

اما بر خلاف آنچه مقام‌های آمریکایی ادعا می‌کنند، داعش همچنان به پیشروی‌های خود در عراق و سوریه ادامه می‌دهد و توانسته مناطق تازه‌ای را علاوه بر عراق، در سوریه نیز به کنترل خود در آورد. در چنین شرایطی، ائتلاف بین‌المللی علیه داعش نه تنها اقدامی جدی علیه داعش انجام نداده، بلکه شاهد خروج بسیاری از کشورها از چنین ائتلافی نیز بوده است و شمار کشورهای شرکت‌کننده در آن از شصت کشور به بیست کشور کاهش یافته است.

پیشروی‌های داعش در شرایطی صورت می‌گیرد که ارتش عراق برای مقابله با این گروه به شدت به سلاح‌های سنگین نیازمند است و آمریکا بر خلاف وعده‌هایی که داده و تعهداتی که برای تجهیز ارتش عراق به دولت این کشور دارد، به بهانه‌های مختلف از دادن سلاح‌های راهبردی به ارتش عراق طفره می‌رود.

بنا به همین دلایل و با توجه به شواهد موجود، می‌توان گفت ائتلاف علیه داعش و نشست‌هایی همچون پاریس بیشتر یک ژست سیاسی از سوی آمریکا و برخی کشورهای غربی برای نمایش توان مدیریتی آن‌ها است و نه یک اراده جمعی بین‌المللی برای مبارزه با داعش. نگاهی به کارنامه چند ماهه این ائتلاف و شواهد موجود، این ادعا را تایید می‌کند.

همانگونه که گفته شد، نشست پاریس پس از تصرف شهر رمادی توسط داعش و برای بررسی راه‌های بازپس گیری این شهر برگزار شده است. اما شواهد موجود و واکنش این ائتلاف علیه حمله داعش به رمادی خلاف این ادعا را اثبات می‌کنند.

حمله داعش به شهر رمادی در شرایطی صورت گرفت که بر پایه گفته مقام‌های آمریکایی، آمریکا از مدت‌ها قبل تحرکات داعش را زیر نظر داشته است و می‌دانسته آن‌ها در حال تدارک حمله‌ای گسترده به شهر رمادی هستند و نه تنها هیچ اقدامی برای بازداری آن‌ها انجام ندادند، بلکه دولت مرکزی عراق را نیز در جریان چنین حمله‌ای قرار ندادند.

این‌ها در حالی است که با وجودی که نیروهای داعش با یک کاروان بزرگ از خودرو و با نفرات زیاد به سمت رمادی در حرکت بودند و به راحتی می‌شد با حملات هوایی مانع حرکت آن‌ها شد، نیروهای ائتلاف هیچ اقدامی برای جلوگیری از حرکت آن‌ها انجام ندادند. در حالی که به ادعای آمریکایی‌ها، این کشور اشراف اطلاعاتی کامل بر عراق دارد و تحرکات داعش را به صورتی دقیق زیر نظر گرفته است. بنا به همین دلایل تردیدها درباره صداقت آمریکا و غرب در مبارزه با داعش افزایش می‌یابد.

در این راستا و برای اثبات این که آمریکا به دنبال حذف داعش نیست و خود از شکل دهندگان به این گروه است می‌توان به مدارکی اشاره داشت که در روزهای اخیر روزنامه‌ها و سایت‌های آمریکایی آن را منتشر کردند. بر پایه این مدارک، آمریکا به همراه پشتیبانان غربی اش، به علاوه ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس، از شکل گیری یک «قلمرو سلفی» در شرق سوریه (در همسایگی مرز غربی عراق) پشتیبانی می‌کرده‌اند و داعش نیز در این قلمرو تعریف شده است. این تلاش‌ها به سال 1391 باز می‌گردد.

از سوی دیگر، دعوت نکردن از ایران و سوریه که از نخستین و پیشروترین کشورهای مقابله‌کننده با داعش هستند خود گواه دیگری از سیاسی بودن نشست پاریس است.

بنابراین و بر پایه شواهد موجود، می‌توان گفت آمریکا و کشورهای غربی تشکیل دهنده ائتلاف بین‌المللی علیه داعش بیش از آن که دغدغه مقابله با این گروه تروریستی را داشته باشند، تلاش دارند از این گروه در راستای پیش برد اهداف خود در منطقه خاورمیانه بهره‌برداری کنند. طرح تجزیه عراق یکی از این اهداف است که در هفته‌های گذشته نیز با طرح سنای آمریکا برای تجهیز و به رسمیت شناختن مناطق سنی و کردی در عراق، بر این امر تاکید شد.

آمریکا تلاش دارد از داعش به عنوان یک وزنه سیاسی برای حفظ نفوذ خود از راه ایجاد توازن بین گروه‌های شیعی، سنی و کردی بهره‌برداری کند. حملات کج‌دار و مریز به مواضع داعش نیز در همین راستا قابل تحلیل است.

بنابراین، برگزاری نشست‌هایی مانند نشست پاریس بیشتر نوعی جلب افکار عمومی کشورهای غربی و نمایش توان مدیریتی آمریکا و غرب در مسایل خاورمیانه است و نه تلاشی برای حل مشکلات این منطقه.