مهشید ستوده
١٤٠٠ کلمه برای روشنگری. ساختمان ولنجک، شب ولادت امام حسن مجتبی(ع). خبری از «بهار» نیست. اینبار در جمع حلقه اول یارانش «روشنگری» کرده است. تاکتیک تابستانه رییس دولت سابق اما جدید است. پیش از این به سراغ چنین تاکتیکهایی که شاید مقدمهای برای استرات ژی بلندمدتتر باشد، نرفته بود. حالا صراحتا رییس دولت سابق گفته هیچ برنامه و علاقهای برای فعالیتهای انتخاباتی ندارد. درست در روزهایی که حلقه اول سابقش اوضاع آنچنان خوبی ندارند یا بازداشت شدهاند یا در معرض بازداشت هستند. او اما سخنرانی کرد و تیم رسانهای او برای بازتاب خبرش تلاش کامل را کردند تا نشان دهد دیگر به کار سیاسی معمولی علاقهای ندارد و تنها میخواهد با کارگروههایی که راهاندازی کرده «آرمانهای انقلاب اسلامی» را تبیین و «خط امام» را بازخوانی کنند.
هرچند که خبری از بهار و برخی کلیدواژههای همیشگی رییس دولت سابق نبود اما «گلهگذاری» همیشگی محمود احمدینژاد پابرجا بود. باز هم از منتقدانش گلایه کرده و عدم پاسخگویی در برابر اتهامات را کمبود هزینه و نیرو دانسته است. همه اتهاماتی که در رسانهها مطرح میشود را دروغ و بیپایه و اساس دانسته است و منتقدانش را «رفع القلم» نامیده است. با این همه با قرائت همه ١٤٠٠ کلمه روشنگری محمود احمدینژاد از فعالیتهایش در دفتر ولنجک یک نتیجه بیرون میآید آن هم این است که این روشنگریها با اعمال این روزهای دولت همخوانی ندارد. دیدار در شب ولادت امام حسن مجتبی(ع) یعنی سه شب پیش برگزار شده است؛ دیداری که در آن احمدینژاد به سبک همیشه سخنرانیاش را شروع کرده و بعد خطاب به آنهایی که دوستان قدیم و همکار نامیده شدهاند، «نکاتی» را بیان کرده است.
او با این تاکید که عدهای از حاضران از برنامهها در ساختمان ولنجک بیخبر هستند به سراغ روشنگری رفته و از برنامههای این روزهای خود و همکارانشان گفته است. بر اساس گزارش سایت دولت بهار، او صراحتا اعلام کرده است که «ما و جمعی از دوستان، بر اساس یک بررسی دقیق به این نتیجه رسیدهایم که مهمترین کاری که میتوانیم انجام دهیم، بازخوانی خط نورانی امام خمینی(ره) است.
خوشبختانه مقام معظم رهبری در سالگرد امام راحل، این امر مهم را مورد تاکید قرار دادند و اعلام کردند که همه باید به آن توجه کنند.» او کمی بعد گستره فعالیتهایشان را روشن کرده و در عین حال از فشارهایی گفته است که به آنها وارد میشود. احمدینژاد در ادامه گفته است: «عدهای از دوستان در اینجا از سراسر کشور در حال برنامهریزی برای تبیین آرمانهای انقلاب اسلامی و بازخوانی مجدد خط امام راحل(ره) هستند. البته شما میدانید که فشار بر جمع ما برای حضور در برنامههای سیاسی مثل انتخابات مجلس و دولت و چه و چه زیاد است. من میخواهم خدمت آن دسته از عزیزانی که اطلاع ندارند، عرض کنم که ما در اینجا به طور مطلق هیچ برنامه و علاقهای برای فعالیتهای انتخاباتی نداریم. »
وی در ادامه از علت ماموریت این روزهایش گفته و یادآور شده است: «ما بر این باوریم که مهمتر از بازخوانی دوباره آرمانهای انقلاب و خود انقلاب و خط امام هیچ کاری نیست و مهمتر از آن، کار دیگری نداریم. هرچه هست محصول این است. بنابراین کارگروههایی شامل کارگروه اندیشه، رسانه، تجزیه و تحلیل و کارگروه استانها تشکیل شده است. در استانها یک سازماندهی دارد انجام میگیرد، فقط با هدف بازخوانی خط امام، تبیین آرمانها و مبانی انقلاب اسلامی و باورهای نابی است که پایه خیزش ملت ایران و حرکت انقلاب اسلامی بوده و انشاءالله در آینده، پایه خیزش همه ملتها و برپایی حکومت جهانی توحید و عدالت خواهد شد.»
محور بعدی اظهارات او اما انتقاد از انتقادکنندگان بوده است. آنجایی که میگوید: «متاسفانه در رسانهها، حرفهای دروغ و بی پایه و اساس زیاد میزنند. در رابطه با ما ظاهرا فعلا «رفع القلم» است. ظاهرا همه آزادند که هرچه میخواهند از دروغ و تهمت و افترا علیه دولتهای نهم و دهم و اینجانب و دوستانم بگویند، بنویسند و منتشر کنند. خبرهای جعلی را در بولتنها، سایتها و روزنامهها منتشر میکنند و حتی به داستانسرایی میپردازند. یکی از دوستان امروز متن مفصلی را از یک روزنامه نقل کرد که از صفر تا صد آن کاملا ساختگی بود. ابتدا خبرهای دروغ را منتشر میکنند و سپس برپایه القائات سوء، درباره آنها به داستانسرایی میپردازند.»
احمدینژاد اما از ناتوانی در برابر آنچه دروغ رسانهها نامیده صحبت کرده و اظهار کرده است: «این وضعیت خیلی بدی است که برای مواجهه با آن و پاسخ به دروغپردازیها، نیاز به استخدام دهها کارمند است تا تمام این رسانهها را رصد کرده و هر روز مطالب آنها را تکذیب کنند و آنها هم حتی تکذیبیهها را منتشر نکنند! و البته ما هزینه انجام این کار را نداریم.» او اما از سفارش مقام معظم رهبری هم صحبت کرده و گفته است که«در مورد تبیین آرمانهای انقلاب اسلامی و خط امام، من خدمت مقام معظم رهبری، برنامه را عرض کردهام و تشریح کردم و ایشان هم بزرگواری فرمودند و راهنمایی و سفارش و تاکید کردند. کار ما در اینجا فقط تبیین مجدد و بازخوانی آرمانها و مبانی انقلاب و خط امام و آن وظایفی است که انسان در مقابل ارزشهای الهی بر عهده دارد.»
سوال «کوچک» و بیعلاقگی به «کار سیاسی معمولی»
اما در میان اظهارات محمود احمدینژاد چه آنجایی که ماموریت این روزهای خود را برنامهریزی برای تبیین آرمانهای انقلاب اسلامی میداند و چه آنجا که از تشکیلات استانیاش صحبت میکند یک نکته بارز دیگر هم به چشم میآید. آنجا که او میگوید برای حضورش در برنامههای سیاسی مثل انتخابات مجلس و دولت زیر فشار است اما «هیچ علاقه و برنامهای برای فعالیتهای انتخاباتی ندارد». نکته اصلی اظهارات او اما کمی جلوتر است؛ آنجا که رییس دولت سابق میگوید به «کار سیاسی معمولی» علاقه و انگیزهای ندارد. همین چندی پیش بود که وقتی از او در مورد برنامههایش برای انتخابات مجلس پرسیده بودند خندیده و تلاش برای انتخابات مجلس را «سوال کوچک» ارزیابی کرده بود.
مجموعه عوامل نشان میدهد که محمود احمدینژاد یا میخواهد برنامهاش را به طور مشخص بروز ندهد یا آنکه واقعا اهداف بزرگتری از آنچه که این روزها در سر سایر سیاسیون است در سر دارد. او صراحتا در این مورد گفته است: «به کار سیاسی معمول هم، نه علاقه و نه انگیزهای داریم. جلساتی که در اینجا برگزار میشود، همانطور که گفتم در زمینه بازخوانی خط امام، مبانی انقلاب، آرمانها و ارزشهای انقلاب است. مطلق راجع به مسائل دیگر اینجا بحثی نیست. البته شما من را میشناسید.
اگر تصمیم یا تکلیفی داشتم که کاری را انجام دهم، در آن صورت خودم صراحتا به ملت اعلام میکردم. بنده با سیاسیکاریهایی که معمولا در گروههای سیاسی مطرح است میانهای ندارم، اما تشخیص بنده و جمعی از دوستانمان این است که مهمترین کار برای ما الان بازخوانی خط امام است. مشغول همین کار هستیم و هر کس بخواهد در این برنامه مشارکت کند، قدمش روی چشم ما است. تشریف بیاورید. اینجا برنامههایی تدوین شده است، نظر میدهید و با مشارکت هم، انشاءالله کارها را جلو خواهیم برد.»
مخاطب احمدینژاد که بود؟
شاید جملات و کلماتی که به کار گرفته باشد کمی تکراری باشد اما در مورد این سخنرانی تمایزهای بسیاری به چشم میخورد. اینبار متن سخنرانی احمدینژاد برای رسانهها ارسال شده است تا همه آن را بازنشر کنند، گویی در این میان آن کسانی که قرار بوده از تصمیم احمدینژاد در مورد عملکردش در ساختمان ولنجک باخبر باشند نه مقامات و مسوولان عالیرتبه دولتهای نهم و دهم بلکه عدهای دیگر بودهاند. البته رسم همیشه بر آن بوده است.
جلسات ساختمان ولنجک آنجا که احمدینژاد میخواهد خبری از آن بیرون نیاید مبهم میماند. کسی به درون جلسات راه داده نمیشود و هر خبری که در رسانهها از آن جلسه منتشر میشود تکذیب میشود؛ همان جلساتی که در این چند وقت اخیر بارها برگزار شده و دولتمردان سابق از این دولت انتقاد کردهاند و اقداماتشان برای آینده گفتهاند. حالا اما در روزهایی که دو تن از معاونان احمدینژاد در بازداشت به سر میبرند، در روزهایی که خبرهای جلسات محرمانه ساختمان ولنجک در رسانهها منتشر میشود و سفرهای رییس دولت سابق به شهرستانها شدت پیدا کرده است، او به فکر جدیدی افتاده است. محمود احمدینژاد کمتر از ١٠ روز پیش در سالگرد سوم تیر رسانهایها را به دفترش دعوت کرده بود.
جلسهای که در نمازخانه ساختمان ولنجک برگزار شد به نظر بیربط به سخنرانی اخیر او که پوشش خبری گستردهای هم یافته است، نمیآید. سخنرانی محمود احمدینژاد و اطلاعرسانیای که در آن کرده است در جمع مقامات و مسوولان «عالیرتبه دولتهای نهم و دهم» بوده است. این مقامات و مسوولان عالیرتبه اما افرادی نبودند که جلسه اولشان را در ساختمان ولنجک گذرانده باشند. جلسات با آنها به صورت منظم در همین دفتر ادامه داشته است، پس حلقه اول یاران احمدینژاد نمیتوانستند از استراتژی این روزهای او در ساختمان ولنجک بیخبر بوده باشند که رییس دولت سابق به این مفصلی برای آنها روشنگری کرده باشد. نتیجه این میشود که مخاطب محمود احمدینژاد از اظهاراتش نه حلقه یارانش، بلکه احتمالا آنهایی بودهاند که رسانهها خبرها را به آنها میرسانند.