گروه تکفیری داعش رقیب جدی القاعده
میشل موتو: کارشناسان و تحلیلگران معتقدند مناقشه بر سر قدرت در داخل جنبشهای افراطگرای جهانی که در سال 2006 آغاز شد و اکنون میان شبکه تروریستی القاعده و گروه تکفیری داعش شدت پیدا کرده، حتی موجودیت شبکهای را که اسامه بنلادن تاسیس کرد، به خطر انداخته است.
سازمانی که توسط ابومصعب زرقاوی به منظور مبارزه با نیروهای آمریکایی در عراق تشکیل شد و توسط ابوبکر البغدادی به مسیر خود ادامه داد، میتواند حتی شبکه القاعده را نیز که سرکردههای سالخورده آن جانشین واقعی در میدان ندارند، به فراموشخانه تاریخ بیندازد. داعش در واقع اولین گروه تروریستی است که سرزمینهای گستردهای را تحت تصرف خود درآورده و در مرزهای سوریه و عراق تشکیل خلافت داده است.
«توبیاس فیکین» و «بندیکت ویلکینسون» از کارشناسان موسسه راهبرد سیاسی استرالیا میگویند: «گروه داعش برای القاعده یک چالش واقعی محسوب میشود. داعش در ماههای اخیر پیوسته خبر داغ رسانههای جهان بوده به طوری که در این عرصه، برای دیگر گروههای تروریستی در حالی که تبلیغ حکم اکسیژن را دارد، جایی باقی نگذاشته است. در این اوضاع نه تنها ممکن است القاعده از رقیب خود داعش کاملا عقب بماند بلکه حتی ممکن است به طور کامل از بین برود. قدرت ناگهانی و فزاینده داعش برای القاعده یک تهدید موجودیتی واقعی محسوب میشود».
این دو کارشناس استرالیایی تاکید کردند داعش با جذب هزاران تن از ستیزهجویان خارجی از کشورهای مختلف جهان به سرزمینهای تحت اشغال خود در مرزهای سوریه و عراق، برای افراطگرایان به یک مقصد ترجیحی تبدیل شده است. از این حیث باید گفت القاعده در بازیای که خود مبدع آن بوده، از رقیبش داعش شکست خورده است و نیروهای انسانی و ابزار نظامی لازم برای تحقق اهداف سیاسی خود را از دست داده است.
رفتن به مناطق دورافتاده مرزی پاکستان و افغانستان برای پیوستن به نیروهای وفادار به اسامه بنلادن کاری دشوار، پرهزینه و خطرناک است. اما برای رفتن داوطلبان جهاد به سرزمینهای تحت تصرف داعش و ورود به خلافتی که این گروه تشکیل داده، تنها کافی است یک بلیت رفت به استانبول تهیه کنند و از آنجا نیز بلیت اتوبوسهایی را تهیه کنند که هر ماه صدها تن از داوطلبان جهاد برای رفتن به سوریه یا عراق از آنها استفاده میکنند.
اقدامات خشونتبار مهیبی که داعش مرتکب میشود و با دقت و مهارت زیادی آنها را رسانهای میکند، شاید باعث انزجار افکار عمومی بینالمللی از این گروه شود اما برای عدهای نیز که گرایشهای افراطی دارند، جالب و جذاب است ضمن اینکه این خشونتها برای دشمنان این گروه نیز رعبآور است به طوری که برخی از آنها ترجیح میدهند فرار کنند و با نیروهای داعش روبهرو نشوند. متخصصان داعش با تهیه صدها فیلم تبلیغاتی که غالب اوقات به طور کاملا حرفهای تهیه و در اینترنت قرار داده شده است، ساختمانهای ویرانشده و فروریخته و غیرنظامیان بویژه زنان و کودکان کشته یا مجروح را نشان میدهند و ضمن ایجاد رعب و وحشت در میان مخالفان خود، تلاش میکنند نیروهای تندروی جدیدی را جذب کنند. در این میان حملات هوایی آمریکا و متحدانش ضدداعش در سوریه و عراق نیز که از ماه آگوست 2014 آغاز شد و تاکنون قربانیان زیادی هم گرفته است، در کاهش انگیزه عناصر تندرو برای پیوستن به صفوف داعش هیچ تاثیری نداشته است.
«ژان پییر فیلو» استاد موسسه مطالعات سیاسی در پاریس میگوید: «داعش همان گونه که پیش از این در عراق و سوریه میان مردم رعب و وحشت ایجاد میکرد، اکنون میخواهد مردم کویت را نیز به ترس و وحشت بیندازد و خود را خشنتر و بیرحمتر از دیگر گروههای افراطگرا از جمله القاعده نشان دهد». در ماههای اخیر از نیجریه گرفته تا پاکستان شمار زیادی از عناصر وابسته به گروههای افراطگرای مسلح که پیش از این با اسامه بنلادن بیعت کرده بودند، فرار کرده و با ابوبکر البغدادی بیعت کردهاند.
این پدیده از پاییز گذشته و زمانی شروع شد که گروههای افراطگرای فعال در مصر، لیبی، الجزایر، یمن و عربستان سعودی به خلافت داعش ملحق شدند و روشهای خشونتبار، اقدامات سبعانه و همچنین قوانین داعش را در پیش گرفتند.
در مصر گروه «انصار بیتالمقدس» نام خود را به گروه استان سینا که بخشی از خلافت داعش محسوب میشود، تغییر داد و مسؤولیت حملات پیدرپی ضد پلیس و نیروهای مسلح مصر را بر عهده گرفت. 2 هفته قبل، دهها تن از افراطگرایان حملات هماهنگی را ضد مواضع ارتش مصر ترتیب دادند و 70 تن از نیروهای نظامی و افراد غیرنظامی را کشتند.
در افغانستان و پاکستان در حال حاضر فقط فرماندهان درجه 2 گروههای افراطگرا با داعش پیمان بستهاند اما در نیجریه گروه قدرتمند مسلح «بوکوحرام» مارس گذشته به داعش ملحق شد و مناطق تحت اشغال خود را استان غرب آفریقای داعش معرفی کرد. «ابوبکر شکائو» سرکرده بوکوحرام در نواری ویدئویی که اوایل ماه مارس در اینترنت پخش شد، بیعت خود را با ابوبکر البغدادی رئیس داعش، اعلام کرد. این اقدام شکائو در واقع تلاشهایی را که برای نزدیک کردن این دو جنبش افراطگرا از مدتها پیش آغاز شده بود، تکمیل کرد و به نتیجه رساند. اعلام بیعت گروه بوکوحرام با داعش در واقع کاری بود که از دستکم 9 ماه پیش آغاز شده بود. در واقع هر دو گروه به چنین چیزی نیاز داشتند. هم داعش و هم بوکوحرام به یک تلاش تبلیغاتی نیاز داشتند تا بتوانند روحیه نیروهای خود را که در عملیات نظامی شکستهای متعددی متحمل شده بودند، تقویت کنند.
این کار برای داعش فرصتی را فراهم میکند تا نشان دهد همچنان در حال تقویت نیروها و گسترش حوزه نفوذ خود است. داعش در عراق و سوریه با حملات گسترده نیروهای دولتی این کشورها و همچنین ائتلاف چندملیتی به فرماندهی آمریکا روبهرو شده و موضع تدافعی به خود گرفته است اما اعلام بیعت بوکوحرام با ابوبکر البغدادی فرصتی برای داعش ایجاد میکند تا نشان دهد خارج از عراق و سوریه در قاره آفریقا در حال گسترش است. این رویداد برای بوکوحرام نیز که با عملیات گسترده و هماهنگ ارتشهای چند کشور منطقه روبهرو شده و شکستهایی را متحمل شده است، یک پیروزی تبلیغاتی محسوب میشود.
اما تازهترین اتفاق از این دست به اصلیترین گروه شورشی افراطگرا در روسیه موسوم به «امارات قفقاز» مربوط میشود که اواخر ژوئن بیعت خود را با داعش اعلام کرد.
اصطکاک میان جنبشهای افراطگرا که در واقع 10 سال پیش با تبادل مراسلات میان سرکردههای القاعده و ابومصعب زرقاوی آغاز شد (سرکردههای القاعده از زرقاوی به علت کشتار شیعیان انتقاد میکردند و آن را برای آرمان خود زیانبار میدانستند)، به تدریج شدت گرفت و به درگیری و خشونت گرایید.
در سوریه از چندی پیش درگیریهای متوالی میان ستیزهجویان جبهه النصره وابسته با القاعده و نیروهای وابسته به داعش روی میدهد، این در حالی است که در لیبی مبارزه 2 جنبش با رویارویی گروههای شبهنظامی که برای تصرف مناطق این کشور با یکدیگر میجنگند، ادامه دارد.
کارشناسان بر این عقیدهاند رویارویی این دو جنبش ماه گذشته به یک نقطه غیرقابل بازگشت رسید. داعش ماه گذشته فیلمی ویدئویی را در اینترنت قرار داد که در آن 12 تن از اعضای گروههای شورشی رقیب از جمله جبهه النصره را گردن زده بود. اما گروه جیشالاسلام که از متحدان جبهه النصره است، به این اعدامها پاسخ داد و در برابر دوربینها 18 تن از اعضای داعش را اعدام کرد.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
