اعدام «جعبه سیاه» رژیم قذافی

«رابرت فیسک» تحلیل گر و روزنامه نگار انگلیسی در گزارشی عنوان کرد که با اجرای حکم اعدام «عبدالله السنوسی» رئیس دستگاه اطلاعاتی رژیم معمرقذافی دیکتاتور سابق لیبی، روابط پنهانی این رژیم سرکوبگر با دستگاه‌های جاسوسی غربی از جمله 'ام‌ای 6' انگلیس برای همیشه دفن خواهد شد.

به گزارش ایرنا، فیسک در یادداشتی که روز دوشنبه در روزنامه ایندیپندنت منتشر شد، نوشت: با اعدام السنوسی به عنوان «جعبه سیاه» رژیم قذافی، توافقات پنهانی بین دستگاه‌های جاسوسی غربی و شکنجه گران قذافی برای همیشه پنهان و محفوظ باقی خواهد ماند.

رابرت فیسک افزود: صدام این فرصت پیدا نکرد تا برای ما از معاملات پنهانی‌اش با شرکت‌های آمریکایی و آلمانی (انگلیس) در ارتباط با گازهای (شیمیایی) که در اختیار او قرار دادند و این گازها علیه کردها استفاده شد، سخن بگوید. اکنون نیز عبدالله السنوسی رئیس جاسوس‌های قذافی قبل از داشتن هرگونه فرصتی برای ارائه اطلاعاتی در مورد روابط نزدیکش با سرویس‌های امنیتی غرب درزمانی که نقش رابط بین رئیسش (قذافی) با سازمان «سیا» و دستگاه اطلاعاتی انگلیس «ام‌ای شش» داشت، در لیبی اعدام خواهد شد.

وی اضافه کرد: تعجبی ندارد که - باوجود خشم عفو بین الملل از یک محاکمه تصنعی و ابراز نگرانی دفتر حقوق بشر سازمان ملل درباره احکام صادره- انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها از هفته گذشته که السنوسی، سیف الاسلام پسر قذافی و تعدادی دیگر از عوامل رژیم قذافی بدون وکیل مدافع یا شهادت حقوقی یا اسناد یا شاهدانی به اعدام محکوم شدند، هیچ واکنش اعتراضی از خود نشان نداده‌اند. چراکه همه آن توافقنامه‌های سری بین شکنجه گران نفرت انگیز قذافی و سرویس‌های اطلاعاتی مان برای همیشه محفوظ خواهد ماند. بدین ترتیب باید خدا را به علت «عدالت» در لیبی شاکر بود.

فیسک افزود: البته این افراد یک عده از نفرت انگیزترین عوامل رژیم قذافی‌اند. السنوسی مسوول قتل عام بیش از یک هزار زندانی سیاسی قذافی است. اما او و جانشینش یعنی 'موسی کوسا' - که اکنون در ویلایش در قطر خوش می‌گذراند - چون انگلیسی‌ها و آمریکای‌ها از او به علت شناسایی عوامل القاعده در آفریقا ممنون هستند- از وفادارترین مردان قذافی بودند.

وی با اشاره به محاکمه سران نازی در بعد از شکست آلمان هیتلری در جنگ جهانی دوم در دادگاه نورنبرگ نوشت: اجرای عدالت و محاکمه «عادلانه» آنها (جنایتکاران لیبی) بایستی به معنای افشای کامل اطلاعات این جنایتکاران باشد.

وی با اشاره به اعدام سریع صدام بدون گروه گشایی از اطلاعات درونی رژیم وی به ویژه ارتباطات پنهانی‌اش با غرب نوشت: صدام یکی از فراریان از محاکمه عادلانه بود. بمباران شیمیایی کردها در شهر حلبچه در سال 1988 میلادی(1367)، فجیع‌ترین جنایت دیکتاتور عراق، بود که در جریان آن پنج هزار زن و مرد و کودک قتل عام شدند. اما محاکمه نمایشی انگلیسی- آمریکایی صدام در سال 2005 میلادی(1384) بر اعدام 140 مرد شیعه در شهر «دوجیل» در سال 1988 (1367) میلادی متمرکز بود که گرچه ددمنشی بود اما حادثه حلبچه نسل کشی بود. این امر مانع از بررسی نحوه دستیابی صدام به گازهای شیمیایی شد که منجر به آن نسل کشی گردید.

رابرت فیسک با اشاره به حمایت‌های کشورهای غربی از برنامه سلاح شیمیایی رژیم صدام افزود: یکی از این شرکت‌های مربوطه مستقر در نیوجرسی است. زمانی که عوامل صدام در مورد حلبچه مورد بازجویی قرار گرفتند، صدام قبلاً به‌دار آویخته شده بود.

وی افزود: در دوران قذافی جنایاتی علیه بشریت صورت گرفته که قطعاً عبدالله السنوسی در آن نقش داشته، ازجمله شکنجه تبعیدی‌های لیبیایی پس از استرداد بی‌رحمانه آنها به لیبی با کمک دستگاه اطلاعاتی انگلیس «ام‌ای 6» و دیگر آژانس‌های غربی، است. وی در میهمانی‌هایی در طرابلس در مورد اطلاعاتی که شکنجه گران به دست آورده بودند، اشاره داشته است این را می‌دانیم که «ام‌ای 6» و «سیا» هر اطلاعاتی را که بخواهند از شکنجه گران عرب به دست می‌آورند.

رابرت فیسک گفت: گروه‌های حقوق بشری، السنوسی را «جعبه سیاه» روابط سری می‌دانند که پس از ملاقات صمیمی «تونی بلر» نخست‌وزیر انگلیس با دیکتاتور لیبی آغاز شد.

اطلاعات السنوسی در مورد آژانس‌های جاسوسی ما و حقه‌های کثیفشان به مراتب بیش از اطلاعات سیف الاسلام پسر قذافی است که او نیز به مرگ محکوم شده است.

وی افزود: شاید به این علت باشد السنوسی که ابتدا به موریتانی فرار کرد و در آنجا دستگیر شد قاعدتاً باید به دادگاه لاهه تحویل داده می‌شد اما - به گفته برخی مقامات پارلمانی لیبی- موریتانی پس از دریافت دویست میلیون دلار رشوه، او را به طرابلس تحویل داد.

رابرت فیسک اضافه کرد: شاید السنوسی به محض رسیدن به لاهه پرده از اقدامات کثیفمان برمی داشت. «عنود» دختر وی به من گفت وقتی پدرش را در زندان طرابلس مدت‌ها قبل از محاکمه‌اش دید. او بر روی چشم‌ها و بینی‌اش آثار ضربه داشت و خیلی ضعیف به نظر می‌رسید و در حدود 35 کیلوگرم از وزنش کاسته شده بود.

وی افزود: عنود گفت که پدرش تهدید شده بود که اگر درباره رفتار صورت گرفته با وی سخن بگوید مورد آسیب قرار خواهد گرفت.

رابرت فیسک با اشاره به نقش انگلیس و سایر کشورهای غربی در سرنگونی رژیم لیبی نوشت: ما مسوول همه حوادثی هستیم که امروز در لیبی رخ می‌دهد، حتی در صدور حکم اعدام علیه السنوسی نیز دارای مسوولیتم. اما با تیرباران وی، «تایمزی ها» نفسی راحت خواهند کشید.

دادگاه استیناف طرابلس در ششم مردادماه گذشته سیف الاسلام قذافی، پسر معمر قذافی، دیکتاتور مخلوع لیبی به همراه عبدالله السنوسی، مدیر سازمان اطلاعات نظام سابق لیبی، البغدادی المحمودی آخرین نخست‌وزیر نظام سابق و چند متهم دیگر را به اعدام با شلیک گلوله محکوم کرد.

پس از سقوط رژیم قذافی در چهار سال پیش و فاش شدن بخشی از اسناد محرمانه سازمان امنیت لیبی، مشخص شده بود که دولت انگلیس و سازمان اطلاعاتی «ام‌ای 6» در عملیات دستگیری و برخی از مخالفان قذافی ازجمله انتقال «سامی الساعدی» و «عبدالحکیم بلحاج» و خانواده‌اش به لیبی، همکاری نزدیکی با سازمان «سیا» و سازمان امنیت قذافی داشته‌اند.

سامی الساعدی در حدود چهار سال پیش در همین ارتباط علیه سازمان‌های امنیتی انگلیس شکایت کرد که درنهایت این شکایت با موافقت دولت انگلیس مبنی بر پرداخت دو میلیون و 200 هزار پوند غرامت به آقای الساعدی و خانواده اش، در پاییز سال گذشته مختومه شد.

بلحاج نیز در شکایت خود، دولت انگلیس و سازمان‌های اطلاعاتی آن را به همدستی با رژیم قذافی در ربایش و انتقال غیرقانونی خود و خانواده‌اش به لیبی متهم کرده است.

در اواخر سال گذشته همچنین نامه محرمانه‌ای از تونی بلر نخست‌وزیر پیشین انگلیس در روزنامه‌های تایمز و گاردین منتشر شد، که در آن تونی بلر از «معمر قذافی» به دلیل قصور در بازگرداندن مخالفان دولت لیبی به طرابلس که احتمالا با شکنجه نیروهای امنیتی این کشور مواجه می‌شدند، عذرخواهی کرده است.

تونی بلر در این نامه به معمر قذافی می‌گوید از این که دادگاه‌های این کشور مانع از استرداد پنج تن از مخالفان دولت لیبی ساکن انگلیس، به دلیل ترس از بدرفتاری با آنها، به طرابلس شده اند، «خیلی ناامید» شده است.

بلر که این نامه را بر روی کاغذی با سربرگ نخست وزیری انگلیس نوشته، همچنین از قذافی برای «همکاری بسیار عالی» میان دستگاه‌های ضد تروریسم دو کشور تشکر کرده است.

روزنامه تایمز در این خصوص نوشته بود: این نامه در آوریل سال 2007 میلادی(فروردین 1386)، در زمانی که افسران اطلاعاتی لیبی اجازه یافته بودند پناهندگان لیبیایی را در انگلیس برای همکاری با دستگاه‌های اطلاعاتی دو کشور تحت فشار و ارعاب قرار دهند، نوشته شده است.

این روزنامه افزود: این نامه که با «معمر عزیز» شروع و با «بهترین آرزوها برای وی» ختم شده، در میان مدارکی بوده است که بعد از سرنگونی معمر قذافی در سال 2011 میلادی(1390) به دست مخالفان افتاده و در اختیار وکلای برخی از آنان در لندن قرارگرفته است.

تایمز نوشت: این وکلا که وکالت 12 تن از مخالفان دولت قذافی را بر عهده دارند، مدعی هستند که این افراد توسط دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی لیبی و انگلیس در جریان همکاری آنان، مورد شکنجه و بدرفتاری قرارگرفته‌اند.

به نوشته تایمز، این افراد، که شامل شش لیبیایی، پنج شهروند انگلیسی ساکن لیبی و یک سومالیایی هستند، به همین دلیل در دادگاهی در لندن، علیه دولت انگلیس شکایت کرده‌اند.

این روزنامه افزود: وکلای این افراد در پرونده‌ای که در دادگاه عالی انگلیس، علیه سازمان‌های امنیت داخلی (ام‌ای 5)، سازمان ضد جاسوسی (‌ام‌ای 6) و وزارتخانه‌های امور خارجه و کشور انگلیس، طرح کرده اند، گفته‌اند اسناد کنونی نشان می‌دهد فشارها و محدودیت‌های اعمال شده علیه موکلان آنها قانونی نبوده است.

در همین حال گفته می‌شود تونی بلر نخست‌وزیر پیشین انگلیس با امضای قراردادی با قذافی که به «توافق صحرا» معروف شده به بهبود روابط بین‌المللی لیبی کمک کرده است.

لیبی از زمان سقوط رژیم معمر قذافی در سال 2011 میلادی(1390) که با حمایت دولت‌های غربی ازجمله انگلیس صورت گرفت، دوران سیاسی پرتنش و پرتلاطمی را به خود دیده و در حال حاضر شاهد یک حاکمیت دوگانه است.

از یک سال قبل که نیروهای مسلح موسوم به «فجر لیبی» شهر طرابلس را اشغال کردند، پارلمان منتخب این کشور که از حمایت بین‌المللی برخوردار است در فاصله یک هزار کیلومتری در شهر «طبرق» واقع در شرق لیبی، دولت در تبعید را تشکیل داده است.

درگیری طولانی میان حامیان دولت مشروع لیبی در بنغازی و دولت خود خوانده برخوردار از حمایت شبه نظامیان در طرابلس، اکنون با پیوستن گروه‌های مرتبط با گروه تروریستی داعش به جبهه‌های درگیری، شدت و حدت بیشتری یافته است.