صلح بس

«ما نمی‌توانیم بیش از این عرصه را برای جولان تروریسم خالی بگذاریم». اشتباه نکنید. اینها سخنان رهبران «یگان‌های مدافع خلق» و مبارزان کردی نیست که چندماهی است یک‌تنه بار مبارزه با تروریست‌های داعش در سوریه را بر دوش می‌کشند. اینها کلماتی است که روز گذشته بر زبان نخست‌وزیر کشوری جاری شد که اگر بی‌اعتنایی آن به عبورومرور آزادانه جنگجویان خارجی داعش و تصویر تانک‌های خاموشش بر فراز شهر مصیبت‌زده، اما سربلند کوبانی هنوز از اذهان پاک نشده، این‌بار سر آن دارد تا با نام مبارزه با تروریسم، پیشاهنگان جنگ با داعش را نیز از پیکان حملات خود بی‌نصیب نگذارد.

«احمد داووداوغلو»، نخست‌وزیر ترکیه، در حالی روز گذشته از عزم کشورش برای مبارزه با تروریسم سخن می‌گفت که حملات هم‌زمان جنگنده‌های ترکیه به مواضع داعش و حزب «کارگران کردستان» (پ‌ک‌ک)، در سوریه و شمال عراق نشان از واقعیتی داشت که آنکارا زیر سایه فرایند صلح با جدایی‌طلبان کرد، سعی در انکار آن داشت: دشمن اصلی ترکیه بیش از آنکه رنگی از سیاهی داعش داشته باشد، پرچم سرخ و زرد استقلال‌طلبان جسور کردستان است.

جنگنده‌های ارتش ترکیه در حالی حوالی بامداد روز گذشته برای اولین‌بار در سه سال گذشته، مواضع پ‌ک‌ک در نزدیکی مرز با ترکیه را هدف بمباران هوایی خود قرار دادند که به گفته سخنگوی این حزب، پایبندی به آتش‌بس طرفین که از سال ٢٠١٣ تاکنون پابرجا مانده بود، از این پس محلی از اعراب ندارد. «بختیار دوغانگ»، سخنگوی پ‌ک‌ک، طی گفت‌وگویی با خبرگزاری فرانسه، ضمن تأیید بمب‌اندازی‌های هوایی و توپخانه‌ای ارتش ترکیه به مواضع کوهستانی و اردوگاه‌های آموزشی مبارزان پ‌ک‌ک در شمال استان «دهوک» که بخشی از اقلیم خودمختار کردستان عراق است، از گشت‌زنی هوایی جنگنده‌های ترک بر فراز کوهستان «قندیل» طی ساعات گذشته خبر داده است.

قندیل در شمال اربیل، پایتخت اقلیم خودمختار کردستان، در حقیقت پایگاه امن رهبرانی از پ‌ک‌ک است که پس از آغاز مذاکرات صلح آنکارا با «عبدالله اوجالان»، رهبر دربند این تشکیلات، سلاح‌های خود را به زمین گذاشتند تا شاید پس از سه‌دهه موفق شوند از دریچه مذاکره و گفت‌وگو، حقوق ازدست‌رفته سیاسی و فرهنگی اقلیت ٢٢,٥‌ میلیون‌نفره کرد در ترکیه را از نو به دست آورند؛ امیدی که به نظر می‌رسد اکنون با نقض آتش‌بس و پافشاری طرفین بر دفع تهدیدات متقابل، دست‌کم در کوتاه‌مدت رنگ باخته است.

حزب کارگران کردستان در حالی روز گذشته و طی بیانیه‌ای، حملات سنگین ارتش متجاوز ترکیه به مواضع خود را موجب لغو هرگونه آتش‌بس یک‌طرفه دانست که داووداوغلو نیز حملات روز گذشته را تنها آغازی بر کارزار ترکیه علیه شبه‌نظامیان افراطی خواند. او که در کنفرانسی خبری سخن می‌گفت، ضمن رد مقطعی‌بودن این تحرکات نظامی، بر ادامه عملیات نظامی علیه شبه‌نظامیان داعش، پ‌ک‌ک و جبهه «آزادی خلق انقلابی» تأکید کرد و گفت، پروژه صلحی که از سوی آنکارا فرایند اتحاد ملی نامیده می‌شود، در حقیقت فرایندی تاریخی و راهبردی است که هرگونه سوءاستفاده احتمالی از آن از سوی گروه‌های شبه‌نظامی، مستلزم پاسخ شدید دولت ترکیه است.

نخست‌وزیر ترکیه با اتکا به آمار وقوع ٢٨١ حمله تروریستی از زمان برگزاری انتخابات اخیر پارلمانی در ابتدای ماه گذشته میلادی به این سو، که شامل ١٢١ حمله مسلحانه، پنج مورد آدم‌ربایی و کشته‌شدن پنج افسر پلیس آن کشور شده است، پ‌ک‌ک را به سوءاستفاده از فرایند صلح متهم کرده و اعلام داشت تمامی حملات ارتش ترکیه به خاک اقلیم خودمختار کردستان با هماهنگی و رضایت رهبران این اقلیم صورت گرفته است.

داووداوغلو در حالی از همبستگی «مسعود بارزانی»، رهبر اقلیم خودمختار کردستان عراق با عملیات نظامی ترکیه علیه مواضع پ‌ک‌ک خبر داده و مدعی شده بارزانی در گفت‌وگو با او، مبنای تحرکات نظامی ترکیه را مشروع و موجه دانسته است که رهبر شاخه نظامی پ‌ک‌ک در کوهستان «شنگال» اعلام کرد هم‌رزمان مسلح او در اقلیم خودمختار، نه میهمان، بلکه میزبانانی هستند که حتی پس از پیروزی نیز در این منطقه باقی خواهند ماند. اما کارزار ادعایی حزب «عدالت و توسعه» ترکیه علیه گروه‌های تهدیدگر شبه‌نظامی فقط به خارج از مرزهای آن محدود نمی‌شود.

«رجب‌طیب اردوغان»، رئیس‌جمهوری ترکیه که گویا تنها پس از آنکه حمله مرگبار انتحاری هفته گذشته به مرکز فرهنگی شهر کردنشین «سوروچ» و کشته‌شدن بیش از ٣٠ نفر از جوانان سوسیالیست، انگشت اتهام دگراندیشان ترکیه را به سوی او و حزب متبوعش چرخاند، به اوضاع وخیم امنیتی کشورش پی برده است، به صرافت افتاده تا با سرکوب هرگونه اعتراض خیابانی و بازداشت گسترده فعالان چپ و مدافعان کرد، این دیگ جوشان را مهار کند.

وزارت کشور ترکیه در حالی مجوز راهپیمایی امروز طرفداران حزب «دموکراتیک‌ خلق‌ها» در پاسداشت یاد کشته‌شدگان حمله تروریستی هفته گذشته را لغو کرده که شمار بازداشت‌شدگان مظنون به عضویت در پ‌ک‌ک، داعش، جبهه مارکسیستی آزادی خلق انقلابی و جنبش جوانان میهن‌پرست و انقلابی هوادار پ‌ک‌ک از ٦٠٠ نفر گذشته است؛ فعالانی که به ادعای حزب حاکم ترکیه، مسئول ناامنی‌های هفته اخیر در مناطق اکثرا کردنشین آن کشور بوده‌اند که به کشته‌ و زخمی‌شدن ده‌ها افسر پلیس و ربوده‌شدن چندین مأمور و کارمند دولتی انجامیده است.