حدود هشت ماه به انتخابات مجلس مانده و اوضاع در اردوگاه اصولگرایان چندان خوب نیست. چند ماهی میشود که برای ایجاد وحدت تلاش میکنند. جلساتی با محوریت سید رضا تقوی از مدتها قبل برگزار میشود. جبهه پیروان خط امام در حالی بر محوریت جامعتین تاکید دارد که محمدرضا باهنر هر از گاهی بر امکان ائتلاف با تندروها و عدم امکان ائتلاف با اصلاحطلبان سخن میگوید. موتلفه، ایثارگران و پایداریها نیز یکگوشه دیگر کار را گرفته و در تلاشاند تا وحدت ایجاد کنند. تکلیف لاریجانی و همفکران او نیز هنوز معلوم نیست. گاهی صحبت از ائتلاف چهرههای میانهرو با دولتیها یا حتی اصلاحطلبان میشود و گاهی هم از احتمال حضور انفرادی آنها صحبت به میان میآید.
روزها بهسرعت میگذرد و جلسه پشت جلسه برگزار میشود اما هنوز خبری از وحدت نیست. اتفاقاً برعکس با کنار هم قرار دادن اظهارنظر برخی از اصولگرایان میتوان به این نتیجه رسید که موارد اختلافی بسیار است. در میان اختلافات نقش پایداریها بیش از دیگران حائز اهمیت است تا جایی که برخی از تحلیلگران اصولگرا آنها را بازی به هم بزن این جریان میدانند.
امیر محبیان حرکت آنها را جنبیدن و نه پیش رفتن دانسته و گفته است «معتقدم هدف از همگرایی اصولگرایان نباید صرفاً نزدیک کردن چند گروه اصولگرا بهویژه جریانهایی که نشان دادهاند تابع تصمیمات جمع نیستند، باشد، بلکه اصولگرایان باید میان گروهها و اصول موردنظر که باید شفاف و روشن و بر پایه باورهای دینی و عقلانی باشد، همگرایی ایجاد کنند. تفاوت این دو رویکرد زیاد است. یکی میخواهد منافع را محور توافق قرار دهد و دیگری رویکردی اعتقادی دارد و قصد دارد باورها را تعمیق بخشد.»این نظریهپرداز جریان اصولگرا با تاکید بر اینکه این سهضلعی جامعیت لازم را در جریان اصولگرا ندارد، گفته است «متاسفانه فریاد زدن و بازی به هم ریختن ملاک برتری شده است. گویا تصور میشود هر کس که فریاد زد، لابد حرفی هم برای گفتن دارد و باید برای ساکت کردنش او را رییس کرد! این منطق جواب نمیدهد.»او همچنین از کنار گذاشتن طیفهایی مانند جبهه پیروان خط امام انتقاد کرده و گفته است «نادیده گرفتن آنها، یعنی نادیده گرفتن اکثریت به نفع اقلیت ناچیز.»
ناصر ایمانی کارشناس مسائل سیاسی اصولگرا در گفتوگو با فرارو ضمن تاکید بر اینکه باید بپذیریم برخی از طیفهای سیاسی نسبت به دیگران تندروتر هستند، گفت: در مورد طیف پایداری باید بپذیریم که نگاه سختگیرانه نسبت به مسائل سیاسی ویژگی این طیف است و از لحاظ روش نسبت به دیگر طیفهای اصولگرا مانند موتلفه و جبهه پیروان خط امام رادیکالتر هستند.وی به جلسات سهجانبه پایداری، ایثارگران و موتلفه اشاره کرد و گفت: این جلسات سبب میشود که دوستان محافظهکارتر این طیف را تعدیل کنند. طبیعی است که در اینگونه جلسات طرفین بر هم اثرگذار باشند و این اتفاق میمونی است که در حال رخ دادن است.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا تعبیر محبیان در مورد بازی به هم زدن از سوی آنها صحیح است یا خیر نیز، گفت: به اعتقاد من بازی به هم زدنها در پایان راه رخ میدهد نه حالا اما با توجه به سوابقی که در سالهای گذشته در مورد به هم خوردن بازی از سوی برخی طیفها وجود دارد؛ نگرانیهایی نسبت به به هم زدن بازی از سوی برخی دوستان در زمان نزدیک به انتخابات وجود دارد.این کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: از همین رو است که اکنون طیف نزدیک به لاریجانی نسبت به صحبت با طیفهایی که سابقه درخشانی ندارند و کمتر قابلاعتماد هستند، نگرانیهایی دارند.
به گفته وی منظور از وجود نگرانی این نیست که لزوماً این اتفاق خواهد افتاد اما بههرحال نگرانی وجود دارد و به همین خاطر در جلسات وحدت فعلی تلاش میشود تا سازوکار مناسبی برای رفع این نگرانیها پیدا شود زیرا ما در ده سال گذشته، دو سه مورد داشتهایم که در مرحله آخر کسانی بازی را به هم زدهاند.ایمانی تاکید کرد: به هم زدن بازی منحصر به اصولگرایان نیست و این مسئله در جریان اصلاحات نیز وجود دارد زیرا این مسئله در فرهنگ سیاسی ما فارغ از اینکه از کدام جریان سیاسی باشی، وجود دارد.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا اصولگرایان اکنون نگران هستند که پایداریها در آخر راه بازی این جریان را به هم بزنند، گفت: اکنون این نگرانی وجود دارد و اصولگرایان تلاش میکنند که سازوکار برای رفع این نگرانی پیدا کنند و امکان وحدت بیشتر شود. به عبارتی ممکن است بعد از پیدا شدن این سازوکار علیرغم تجربههای گذشته در این انتخابات محلی برای بازی به هم زدنها وجود نداشته باشد.این کارشناس مسائل سیاسی افزود: خود دوستان پایداری نیز میخواهند که در مسیر یافتن این سازوکار حرکت کنند و این اطمینان بخشی را برای دیگران فراهم کنند.
وی در رابطه با جایگاه جبهه پیروان خط امام در جریان شکلگیری وحدت اصولگرایان نیز به گفت: بنده با تعبیر آقای محبیان مبنی بر اینکه نادیده گرفتن جبهه پیروان یعنی نادیده گرفتن اکثریت به نفع اقلیت، موافق نیستم زیرا به اعتقاد من معیار مشخص وجود ندارد که مشخص کند این گروه از لحاظ تعداد در اکثریت قرار دارند و گروه دیگری در اقلیت. البته مسئله اثرگذاری مبحث دیگری است اما ازلحاظ تعداد نمیتوان به حضور 18 تشکل در این جبهه اکتفا کرد و آنان را اکثریت دانست.ایمانی افزود: در خصوص اینکه به آنها بیاعتنایی شده باشد نیز چنین احساسی ندارم زیرا اصولگرایان در مرحله مقدماتیتر که همان وحدت است، هستند و در این مرحله نمیتوان گفت که به این طیف یا هر طیف دیگری بیاعتنایی شده است.
به نظر میرسد که مسائل این جریان به همینجا ختم نمیشود و نگرانیهایی نیز نسبت به ائتلاف چهرههای میانهرو با دولتیها یا جریان رقیب وجود دارد. بهعنوانمثال غلامرضا مصباحی مقدم در گفتوگویی گفته است «ما اصولی داریم که نمیتوانیم پایمان را از آن اصول فراتر بگذاریم؛ اگر جریان و گروهی این اصول را قبول داشته باشد، میتوانیم با او تعامل کنیم. اگر اصلاحطلبان بهصراحت اعلام کنند که اصول ما اصول آنها است، این موضوع میتواند اختلافات زیادی را بین ما کاهش دهد. اگر اصلاحطلبان اصول خود را تعریف کنند، آن زمان ما میتوانیم بگوییم که میشود با آنها تعامل کرد یا نمیشود؛ در این مجموعه آقای کواکبیان، دبیر کل حزب مردمسالاری میگوید اصلاحطلبی به معنی این است که هیچگاه نباید در جایگاهی که هستیم توقف کنیم بلکه باید مرتب مشکلات را برطرف و اصلاح کنیم؛ همه اصولگرایان این حرف را با تمام وجود میپذیرند.»
ایمانی در این خصوص نیز گفت: ماهیت آقای لاریجانی و طیف نزدیک به او در جریان اصولگرایی است و نمیتواند از آن خارج شود چون در این صورت دیگر لاریجانی نخواهد بود.این کارشناس مسائل سیاسی افزود: ممکن است که لاریجانی با اصولگرایان به تفاهم نرسد یا بخواهد بهصورت انفرادی در انتخابات عمل کند اما این به معنی ائتلاف با اصلاحطلبان نیست.
ایمانی در پاسخ به این پرسش که امکان عملکرد مستقل این طیف در انتخابات آتی چقدر است و در این صورت وضعیت وحدت اصولگرایان چگونه خواهد شد، نیز گفت: بههرحال این احتمال وجود دارد. بهطورکلی و در مورد همه طیفهای سیاسی باید گفت که معمولاً سهمخواهی هایی میشود و اظهاراتی عنوان میشود که درواقع بهمنظور افزایش قدرت آنها در درون جریان سیاسی خود است.وی افزود: برای لاریجانی و همفکرانش به هم زدن وحدت اصولگرایان تصمیم سختی است زیرا برایشان هزینه دارد لذا مطالبی که در این خصوص عنوان میشود بیشتر بازی سیاسی است و میدانند که در عمل کار دشواری است.ایمانی همچنین در ارزیابی روند ایجاد وحدت میان اصولگرایان، گفت: سرعت ایجاد وحدت به زمان انتخابات بستگی دارد و معمولاً در ماههای آخر سرعت بیشتری دارد. به همین خاطر بهتر است که اکنون در این خصوص قضاوت نکنیم.