* از جمله استراتژی اصلاحطلبان در دو انتخابات پیش رو این است که شعارها را محدود و سطح ایستادگی را نامحدود کنند، با این استراتژی موافق هستید؟
** هر جناحی که وارد عرصه عمل سیاسی میشود، شعارهایش باید مشخص باشد. شعار در راس برنامههای سیاسی و تبلیغاتی یک جناح سیاسی محسوب میشود. محدود کردن شعار باید همراه با مطرح کردن چند شعار استراتژیک باشد. برای مثال شعارها را محدود کنیم به حوزه زنان، سیاست خارجی، اقتصادی و مقولههای مهم و محوری که در راستای منافع ملی باشد. البته این را هم باید در نظر بگیریم که مسئله رد صلاحیتها هم مهم است. اخیرا صحبتهایی که در این مورد شده است امیدوارکننده نیست.
شورای نگهبان با محور قرار دادن قانون، نباید جناحی برخورد کند. به هر حال دو جریان بزرگ اصلاحطلبی و اصولگرایی در کشور وجود دارد؛ نهادی که از موضع بالا انتخابات را برگزار میکند، هر دو جریان را باید به صورت عادلانه در نظر داشته باشد. هر گونه بیعدالتی و تبعیض قائل شدن بین این این دو جریان سیاسی، برخلاف رهنمودهای مقام معظم رهبری است. رهبری همیشه در انتخابات به شرکت تمامی جناحها در کشور تاکید کردهاند مگر کسانی که خطوط قرمز را رعایت نکردهاند و جمهوری اسلامی را قبول ندارند. در برخی موارد جریانهای وجود دارند که در هیچ دستهبندی سیاسی نمیگنجند، اما اعمال خود سرانهای را در انتخابات انجام میدهند.
فکر میکنم اکثریت کشور ما با وجود همه مشکلات و فراز و نشیبهایی که داشتیم، هنوز دل در گرو اندیشههای امام خمینی(ره) در مسائل سیاسی کشور دارند. همانهایی که درسال 57 انقلاب را به پیروزی رساندند، اصلاحطلبان و نواندیشانی بودند که براساس این تز امام(ره) اجتهاد پویا و فقه نوین، آینده سیاسی کشور را پیش میبردند. این نکته ما را به این امر رهنمون میدارد که با حفظ اصول، قانون را براساس مقتضیات زمان تفسیر کنیم.
* نقش زنان را در این دوره از انتخابات چگونه ارزیابی میکنید، به نظر میرسد اختلافی هم که بین دو جناح سیاسی اصلاحطلب و اصولگرا به لحاظ مبنایی وجود دارد همین مسئله زنان است؟
** هنوز هم بر سر حضور اجتماعی زنان در جامعه و در جاهای مختلف اختلاف عقیدتی وجود دارد. زنانی امروز میخواهند از تمامی ظرفیتهای فکری و تواناییهای خود بهره ببرند و روند رو به رشد خود را ادامه دهند این روند رو به رشد به لحاظ علمی، اندیشه، فرهنگی، مدیریتی، کارآفرینی و اقتصاد رو به بهبود است. جامعه باید به این باور برسد. زنان همیشه در انتخابات بسیار موثر واقع شدهاند و به کشور و اصلاحات خدمات شایانی کردهاند. زنان را باید به عرصه انتخابات مجلس خبرگان بیاوریم. به نظر میرسد زنان رغبتی به انتخابات خبرگان ندارند. این تحریک را ما باید ایجاد کنیم. زنان باید انتخابات خبرگان را به مانند انتخابات دیگر مهم تلقی کنند. امروزه انتخابات خبرگان هم به مانند انتخابات مجلس و ریاست جمهوری در سر نوشت مردم تاثیرگذار است. از زنان میتوان به عنوان یک عنصر سازنده و رایساز در انتخابات خبرگان استفاده کرد. این عنصر تا حد زیادی میتواند بر روی ترکیب مجلس خبرگان نقش تعیینکننده و سازنده داشته باشد. حتی میتوان این ادعا را کرد که زنان موجب پوستاندازی اصلاحات شدهاند به هر حال متصلب ماندن و در جا زدن با مشی حضرت امام(ره) که همان فقه پویاست در تباین است.
* ظرفیتهای جناح خود را چگونه ارزیابی میکنید و شناخت پتانسیل اردوگاه اصلاحطلبان تا چه اندازه میتواند یک اقدام مهم تلقی کنید؟
** به نظر من در مرحله اول باید تامل کنیم و فضا را به گونهای آماده سازیم که در تعامل با مردم قرار بگیریم باید جامعه را باید بدیهیات آشنا کنیم و مردم را با این مسئله آشنا کنیم که ما برای نفس قدرت به میدان نمیآییم و قصد این نداریم که به هر شکل ممکن قدرت را در دست بگیریم. باید توجیه شوند که ما نه خشونتطلبیم و نه خواهان حذف دیگران هستیم.
هر اقلیتی که باشد برای خودش قابل احترام است. بگوییم که ما به مردم و زنان و اسلام اهمیت میدهیم. طرف مقابل هم باید اینگونه عمل کند وسعی داشته باشد که برنامههای خود را در میان مردم تبلیغ کنند و در نهایت این مردم باشند که تصمیمگیرنده و انتخابگر اصلی باشند نباید به این مسئله دامن بزنند و این گونه القا کنند که هر چه ما میگوییم نشات گرفت از آموزههای اسلامی است و هر چه دیگران میگویند، کفر است.
* اشاره به این نکته داشتید که معضلات جامعه بنابر مقتضیات زمان تغییر خواهد کرد. به نظر شما میتوان معظلاتی که در عرصههای مختلف جامعه وجود دارد برجسته کرد و همین برجستگی را تبدیل به شعار کرد و از این شعار دست به یک بسیج تودهای زد؟
** ما نباید سلبی برخورد کنیم، بلکه اثباتی برخورد کنیم ما کاری به مشکلات نداریم، مشکلات را همه میدانند و به آن آگاه هستند. با اثباتی برخورد کردن درصدد این مسئله باشیم که به مردم بگوییم ما میخواهیم این کارها را انجام بدهیم. اینکه ما باییم به مشکلاتی که ناشی از طرف مقابل است. دائم به آنها دیکته کنیم و در مقابل آنها نیز همین روند را در دستور کار خود قرار دهند این کار جز مجادله فرجامی نخواهد داشت.
* ساختار و بدنه اصلاحطلبان نسبت به گذشته چه تغییری کرده است. اگر توانمندی صورت گرفته است این توانمندی در کجا متمرکز شده است؟
** احزاب اصلاحطلب نسبت به گذشته متشکلتر شدهاند از ماهها قبل کارهای منسجمی هم در دستور کار قرار دادهاند. احزاب ما میتوانند با ایجاد دریچه تعامل و گفتوگو با مردم و فرهنگسازی در زمینههای مختلف نشاط انتخاباتی را به وجود آورند. همه کسانی را که دل در گرو اصلاحات دارند باید به عرصه بکشانیم لیستهای انتخاباتی در تمامی شهرها باید واحد باشند. لیستهای انتخاباتی اصلاحطلبان در گذشته به صورت کاملا مشخص و از حالت ائتلاف برخوردار نبود. مورد اعتمادترین و توانمندترین افراد را در لیستی واحد در تمامی شهرها انتخاب کنیم. در حد امکان لیست جایگزین داشته باشیم؛ اگر افرادی نتوانند از سد شورای نگهبان بگذرند، این افراد را جایگزین کنیم. در ادوار گذشته مردم با حالت سردرگمی مواجه شده بودند نمیداستند لیست واحد اصلاحطلبان کدام است و اصلا آیا لیست واحد یا ائتلافی وجود دارد.
* زمانی که از اعلام حضور اصلاحطلبان در هر انتخاباتی صحبت میشود، پشت سر آن به فکر رد صلاحیتها هم هستیم. در این دوره هم دور از انتظار نیست که برخی رد صلاحیت شوند. در دورههای قبل مسائلی چون کمیته صیانت از آراء برجسته شده بود. در این دوره چه تدابیری اندیشیدهاید؟
** انتظار ما از تمامی قوا و از نهادهای که سازو کار و برگزاری انتخابات را برعهده دارند میخواهیم که سخن رهبر معظم انقلاب را آویزه گوش خود کنند که مسئله حقالناس را به عنوان شاخصهای در نظر گرفتند که از طریق آن بتوان از امانت مردم نگهداری کنیم. انتظار ملت ایران نیز همین گونه است. وزارت کشور از الان باید به فکر این مسائل باشد و تدابیری اندیشیده باشد که بتواند از صیانت مردم دفاع کند. در برابر هر تخلفی اقدامات عملی را صورت دهد و با خاطیان برخورد کند. از شورای محترم نگهبان تقاضا داریم تحتالشعاع ترفندهای انتخاباتی جناح مقابل قرار نگیرد و آن را به عنوان یک تهمت تلقی کند که علیه اصلاحات راهاندازی شده است.