یادداشت: تشدید بن‌بست ترکیه در سوریه

پایگاه بصیرت: گروه ترجمه- پایگاه اینترنتی المانیتور 16 سپتامبر 2015 (25 شهریور) در مقاله‌ای به تأثیر راهبرد نظامی روسیه در سوریه بر بن‌بست راهبردی ترکیه پرداخت و نوشت: تحرکات نظامی اخیر روسیه، از جمله گسترش حضور نظامی و ساخت پایگاه هوایی در لاذقیه، اعزام صدها مشاور نظامی به‌منظور آموزش نیروهای اسد و ارسال تسلیحات پیشرفته نظامی برای ارتش سوریه سبب شده است، تنگنای راهبردی ترکیه در بحران کنونی سوریه تشدید شود. فعالیت‌های مسکو نیز سبب شده است امیدهای ترکیه برای سرنگونی حکومت اسد با چالش روبه‌رو شود. اقدامات روسیه ممکن است به‌معنای پایان امیدهای اندک ترکیه برای ایجاد «منطقه حائل» در سوریه باشد. آنکارا می‌گوید، این منطقه به پناهندگان و نیز گروه‌های میانه‌رو ضداسد تخصیص داده خواهد شد.

در ادامه مقاله آمده است: مسکو استدلال می‌کند، چنین منطقه‌ای تمامیت ارضی سوریه را نقض خواهد کرد. ایجاد چنین منطقه حائلی تنها با حمایت آمریکا و سایر متحدان ناتویی ترکیه همراه بوده است که البته به اعزام نیروی زمینی برای حفاظت از این منطقه حائل تمایلی نشان نداده‌اند. مسئله مهم‌تر به تصمیم مسکو برای ادامه حمایت از اسد مربوط می‌شود که طرح‌های آنکارا برای آینده سوریه را بر باد خواهد داد. «اولریش اسپک» از مؤسسه جبهه مارشال آلمان استدلال می‌کند، چالش مسکو در اوکراین سبب می‌شود اراده این کشور برای تضمین تکرارنشدن سناریویی مشابه در سوریه افزایش یابد. هرچند آنکارا از تحولات اخیر سوریه ناخشنود است؛ اما توانایی ترکیه برای فشار بر مسکو در سوریه بسیار محدود است. روابط اقتصادی گسترده ترکیه با سوریه و نیز همکاری راهبردی در حوزه انرژی نیز سبب محدودشدن اقدامات ترکیه خواهد شد. آنکارا و مسکو برخلاف اختلاف‌های جدی، از جمله مسئله قبرس، کریمه، ارامنه و سوریه تلاش کرده‌اند روابط خود را مطابق منطق تنظیم کنند. این رویکرد سبب شده است، اختلاف‌ها در مسائل خاص، فارغ از شدت آنها، منافع متقابل گسترده آنها را به خطر نیندازد.

در پایان مقاله آمده است: تنها نشانه ملموس ناخشنودی ترکیه در شماره 15 سپتامبر روزنامه «حریت» مشخص شده است که در آن به نقل از مقاماتی که نخواسته بودند نام‌شان فاش شود، آورده بود: ترکیه به طرق مختلف به مسکو این پیام را منتقل کرده است که مسکو با این گونه اقدامات خود، شرایط سوریه را وخیم‌تر خواهد کرد.

همچنین «حریت» به نقل از همین منابع به تماس‌های دوجانبه میان دو کشور اشاره کرد که احتمالاً به‌دلیل ناخشنودی ترکیه به تعویق خواهد افتاد. اوزدم سنبرک، سفیر بازنشسته و رئیس سازمان بین‌المللی تحقیقات راهبردی مستقر در آنکارا معتقد است، موضع‌گیری کنونی ترکیه توجیه‌ناپذیر است و بنابراین، ضروری به نظر می‌رسد که احمد داوداغلو به اصلاح سیاست خارجی ترکیه در قبال سوریه بپردازد. وی به المانیتور گفت: «گام‌های اخیر روسیه در سوریه، دردسری جدید برای ترکیه است و نشان می‌دهد که برای ترکیه امکان‌پذیر نیست، به سیاست خود در سوریه مشابه آنچه تا به امروز در بحران این کشور اتخاذ کرده است، ادامه دهد... این گام‌های روسیه بن‌بست ترکیه را تشدید و همچنین برآورد جدید از وضعیت کلی سوریه را برای ترکیه ضروری می‌کند».