
«علیرضا معیری» سفیر و نماینده دائم جمهوری اسلامی ایران نزد دفتر اروپایی سازمان ملل در ژنو و رئیس هیئت ایرانی شرکت کننده در اجلاس مقدماتی بازنگری NPT، سیاستهای جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس را تشریح کرد که متن این سخنرانی در پی میآید.
جمهوری اسلامی ایران معتقد است مسائل بسیار مهمی در ارتباط با NPT وجود دارد که متاسفانه با طرح موضوعات انحرافی نظیر موضوع هستهای ایران، تحتالشعاع قرار گرفتهاند.
جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری که به تمامی تعهدات خود تحت معاهده NPT و اساسنامه آژانس پابند بوده است، نمیتواند به عنوان یک متهم در این عرصه معرفی شود، بلکه ما یک کشور مدعی هستیم که تعهدات سایر کشورها را طلب میکنیم با توجه به این مهم سیاست اصلی در دومین اجلاس مقدماتی کنفرانس بازنگری NPT مدنظر قرار گرفت:
- جمهوری اسلامی ایران کشور مدعی در عرصه بینالمللی است و نه متهم. این سیاست اقتضاء میکند که تحرک دیپلماتیک گستردهای به عمل آید و ضمن استیفای حقوق کشور، انجام تعهدات کشورهای غربی و آمریکا مورد نقد و بررسی قرار گیرد.
- تغییر ادبیات موجود مربوط به مباحث مرتبط به NPT
- تاکید بر خلع سلاح هستهای
در راین راستا اقدامات بسیار گستردهای در این اجلاس به عمل آمد که اهم آنها به شرح زیر میباشد،
1- معرفی ادبیات جدید در خصوص عدم اشاعه
آمریکا و کشورهای غربی تاکنون، منشاء نگرانیهای ناشی از اشاعه سلاح هستهای را در کشورهای غیر هستهای و در حال توسعه عضو NPT جستجو میکردند. جمهوری اسلامی ایران با ارائه یک سخنرانی مفصل و با ادبیات جدید که جزء اسناد اجلاس نیز به ثبت رسید، با توجه به ماده 1 NPT که کشورهای هستهای نباید سلاح هستهای را در اختیار دیگران قرار دهند، منشا اشاعه سلاحهای هستهای را به برخی کشورهای هستهای معرفی کرد و به اجلاس پیشنهاد کرد که تاکید بر عدم اشاعه از سوی کشورهای غیر هستهای باید بر کشورهای هستهای متمرکز شود. از طرف دیگر جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد داد که یک سیستم راستی آزمایی تعهدات کشورهای هستهای تحت ماده 1 NPT توسط آژانس ایجاد شود.
2- معرفی ادبیات جدید در خصوص عدم پایبندی
آمریکا و کشورهای غربی همواره تبلیغ میکنند که جمهوری اسلامی ایران به تعهدات خود تحت NPT پایبند نیست و موضوع هستهای را به شورای امنیت ارسال کردند. این در حالی است که طبق گزارشهای مدیر کل آژانس، جمهوری اسلامی ایران همواره به تعهدات خود پایبند بوده است، از این رو در ابتکاری جدید با ارائه دو سخنرانی مستند که جزء اسناد اجلاس نیز به ثبت رسیدند موارد عدم پایبندی آمریکا و همپیمانان آن به ویژه انگلیس، فرانسه، استرالیا، ژاپن و کره جنوبی که همواره علیه برنامه هستهای صلح آمیز کشورمان موضع منفی اتخاذ میکنند، احصاء گردید.
در این خصوص به نقض مواد 1 معاهده NPT (عدم اشاعه سلاحهای هستهای)، (تسهیل استفاده از انرژی هسته ای برای مقاصد صلح آمیز) و (خلع سلاح هستهای) از سوی این کشورها به طور مفصل و مستند اشاره شد، به گونهای که برخی از این کشورها نظیر ژاپن، کره جنوبی و استرالیا مجبور شدند به اتهامات وارده به صورت ضعیفی پاسخ دهند. این اقدام مورد استقبال گسترده کشورهای عدم تعهد و همچنین سازمانهای غیردولتی حامی خلع سلاح قرار گرفت.
در همین راستا جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد که به بررسی نقض معاهده توسط این کشورها و عدم پایبندی آنان به تعهدات خود ادامه خواهد داد و نتایج حاصله بعدی را در اختیار اعضای NPT و افکار عمومی قرار خواهد داد.
3- تاکید بر ضرورت انجام هر چه سریعتر خلع سلاح هستهای
در این زمینه نیز تاکید بسیاری بر ضرورت انجام تعهدات کشورهای هستهای تحت ماده 6 ماده NPT در خصوص خلع سلاح هستهای از طریق ارائه یک سخنرانی به عمل آمد. در همین راستا جمهوری اسلامی ایران پیشنهاد کرد یک کمیته دائمی توسط کنفرانس بازنگری به منظور تنظیم یک معاهده الزام آور حقوقی خلع سلاح ایجاد شود. ایران همچنین پیشنهاد کرد که تا قبل از تدوین چنین معاهدهای برخی اقدامات اساسی از سوی این کشورها نظیر توقف توسعه کمی و کیفی زرداخانه و ممنوعیت استفاده از این سلاحها به عمل آید.
جمهوری اسلامی ایران، همچنین پیشنهاد نمود که انجام تعهدات کشورهای هستهای و صنعتی در این زمینه باید مورد راستی آزمایی قرار گیرد.
5- تاکید بر ضرورت پیوستن رژیم صهیونیستی به NPT
در بحث خاورمیانه عاری از سلاحهای هستهای، جمهوری اسلامی ایران تنها مانع موجود در راه تحقق چنین منطقهای را رژیم صهیونیستی ذکر کرد و اظهارداشت که این رژیم با سابقه سیاه تجاوز و اشغالگری و با کمکهای گسترده آمریکا و برخی کشورهای غربی به توسعه زرادخانه هستهای خود ادامه میدهد و لذا رژیم صهیونیستی باید تمامی سلاحهای هستهای خود را منهدم و به NPT ملحق شود و تمامی تاسیسات هستهای خود را تحت نظارت آژانس قرار دهد.
6- شایان ذکر است که جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس به ارائه 8 سخنرانی در زمینههای مختلف خلع سلاح، عدم اشاعه خاورمیانه عاری از سلاحهای هستهای، تضمینهای امنیتی منفی، پادمانها، عدم پایبندی و همچنین ثبت 8 سند پرداخته است و یکی از معدود هیئتهایی بود که در همه زمینهها با ایدههایی جدید، مشارکت فعال داشت.
بر اساس معاهده NPT، هر سال یکبار، کنفرانس بازنگری این معاهده به منظور بررسی اجرای آن و با حضور تمامی اعضای معاهده برگزار میشود. قبل از برگزاری هر کنفرانس بازنگری نیز، سه اجلاس مقدماتی برگزار میشود که تمامی مباحث مربوط به کنفرانس در آنها انجام میشود. اولین اجلاس کمیته مقدماتی سال گذشته در وین برگزار شد و دومین اجلاس نیز در ژنو در تاریخ 9/2/87 آغاز که در 20/2/87 نیز به پایان خواهد رسید.
سومین اجلاس مقدماتی نیز در سال 2009 در نیویورک برگزار خواهد شد.
کنفرانس هشتم بازنگری NPT نیز در سال 2010 در نیویورک برگزار خواهد شد.