درس بزرگ فتح خرمشهر

چو غلام آفتابم هم از آفتاب گویم - نه شبم، نه شب پرستم، که حدیث خواب گویم

فتح خرمشهر را بی شک نقطه عطفی در تاریخ جنگ هشت ساله می توان برشمرد، آنجا که سلسله عملیاتهای آزادی بخش به کمال خود رسیده و برای جهانیان ثابت گردید که انقلاب اسلامی شجره طیبه ای است که ریشه در باورهای عمیق این ملت دارد و در برابر طوفانهای سهمگین نیز همچنان استوار ایستاده است. در واقع فتح خرمشهر خط بطلانی بود بر این پندار خیالین دشمنان انقلاب اسلامی که «می توان انقلاب اسلامی را از طریق حمله نظامی سرنگون نمود!»

عملیات بیت المقدس از منحصربفردترین عملیاتهای رزمی بود که در تاریخ دفاع مقدس این سرزمین ثبت گردید. ویژگیهای زیر از خصوصیات این عملیات است که آن را از عملیات های پیش و پس از آن متمایز می کند.

1- کوتاه بودن زمان برای آمادگی: طرح ریزی این عملیات بزرگ بلافاصله پس از عملیات غرورآفرین فتح المبین آغاز و در کمتر از یک ماه به اجرا درآمد.

2- وسعت منطقه نبرد: وسعت منطقه عملیات بیت المقدس 6 هزار کیلومترمربع یعنی معادل 10برابر وسعت عملیات فتح المبین بود.

3- مداومت زیاد عملیات: بیت المقدس یکی از طولانی ترین عملیاتها در دوران دفاع مقدس با 26 روز مداومت است.

4- اجرای عملیات عبور از رودخانه که از پیچیده ترین و مشکل ترین نوع عملیات رزمی چه از نظر طرح ریزی و چه از نظر اجرا و چه از نظر تدارک وسایل ویژه است. بویژه آن که عملیات عبور در مقیاسی وسیع (حدود 5 لشکر) و

با وجود محدودیت های بسیار از نظر تجهیزات انجام گرفت.

5- حجم تلفات و خسارات وارده و نیز اسرای گرفته شده از دشمن بی سابقه بود.

سرلشکر محسن رضایی فرمانده اسبق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در این باره می گوید: «مهمترین تدبیر عملیاتی که استفاده کردیم، عبور عمده قوای ایران از رودخانه کارون بود که در قواره های نظامی پیش بینی نمی شد. اصول کلاسیک جنگ می گفت که ایران از شمال و از جاده اهواز - خرمشهر حمله خواهد کرد به همین دلیل، عراق بخش بزرگی از نیروهایش را در آنجا مستقر کرد؛ اما ما از جایی دیگر عملیات را آغاز کردیم و با عبور از رودخانه کارون خود را به جاده اهواز - خرمشهر رساندیم. بدین ترتیب نیروهای عراق دو بخش شدند: یک بخش در شمال جبهه و یک بخش در جنوب جبهه نبرد . در عملیات، توانستیم دسته جنوبی را کاملا منهدم کنیم. این تدبیر عملیاتی تقریبا در عرف جنگ های بین المللی تقریبا بی نظیر بود و البته در اجرای این تدبیر مشکلات بسیاری داشتیم اما به هر حال توانستیم بر این مشکلات غلبه کنیم و پیروزمندانه خرمشهر را آزاد کنیم.»

عملیات بیت المقدس از نظر توان ارتش عراق، وسعت منطقه درگیری و نیز موانع بسیار، چنان بزرگ و شگفت انگیز بود که حضرت امام خمینی(ره) هشتم خرداد 1361 فرمودند: «فتح خرمشهر یک مسأله عادی نبود، اینکه 15 الی 20 هزار نفر به صف برای اسارت بیایند و تسلیم شوند مسأله عادی نیست، بلکه مافوق طبیعت است.»

فتح خرمشهر دستاوردهای ارزشمندی برای انقلاب اسلامی بهمراه داشت و توانست موقعیت بین المللی جمهوری اسلامی را بشدت تقویت نماید، بطوری که حضرت آیت الله خامنه ای که در آن زمان ریاست جمهوری را برعهده داشت در این باره می فرمایند:

«وقتی ملت ایران با قدرت خرمشهر را از دشمن پس گرفت و هزاران نیروی رزمنده ی دشمن را اسیر کرد، در واقع سرنوشت نهایی جنگ نوشته شد. همان روزها سران چند کشور برای وساطت به ایران آمده بودند. یکی از برجستگان سیاسی معروف انقلابی دنیا - که رهبر یکی از کشورهای آفریقایی بود - به من گفت امروز مسأله ی ایران و جمهوری اسلامی در دنیا بکلی با قبل از فتح خرمشهر متفاوت است؛ امروز همه به چشم فاتح و پیروز به شما نگاه می کنند. و حقیقت هم همین بود.»(2/6/84)

امروز با گذشت بیش از 25 سال از فتح خرمشهر ملت ما و بخصوص جوانان ما هنوز نیازمند یادآوری آن حماسه های بزرگ هستند و شنیدن پیامها و درسهای بزرگ آن حماسه های به یاد ماندنی. درس بزرگ فتح خرمشهر را که امروز نیز باید سرلوحه نسل سوم قرار بگیرد، از زبان آیت الله خامنه ای می خوانیم: «یک ملت وقتی به خود متکی شد، وقتی مومن شد، وقتی این ایمان را با عمل صالح و جهاد همراه کرد، در همه ی میدان ها پیروزی او قطعی است. درس خرمشهر برای ما این است؛ ملت ایران این درس را نباید فراموش کند.» (3/3/84)