شهر خوب خدا/محمد حسن رحمانى

دفاع مقدس نقطه عطف انقلاب اسلامى و آزادسازى خرمشهر شاه بیت مقاومت و ایثار ملتى است که بى توجه به ظرفیت هاى مادى موجود، حماسه اى به یادماندنى به یادگار گذاشتند. هنوز ۱۹ ماه از حماسه پیدایش انقلاب اسلامى نگذشته بود که جنگى فراگیر بر ملت ایران تحمیل شد که خرمشهر در نوک پیکان این حملات قرار داشت. با نگاه به تاریخ جنگ هاى ایران و اشغال مناطق استراتژیک این کشور در مقاطع مختلف زمانى، درک چنین واقعه اى چندان سخت نبود، چرا که ابعاد دوران دفاع مقدس به مراتب گسترده تر از جنگ هایى بود که حداقل پس از جنگ دوم جهانى تاریخ به خود دیده بود و این پدیده نادر در رابطه با ایران کاملاً استثنایى به نظر مى رسید. در طول ۴۰۰ سال گذشته، حداقل ۲۵ جنگ تمام عیار بین ایران و دولت عثمانى که عراق بخشى از سرزمین آن به شمار مى آمد، در جغرافیاى سرزمین ایران رخ داده بود، ولى هیچ گاه این درگیرى ها و جنگ ها هم سنگ تهاجمى که این بار به ظاهر از سوى یک کشور و در باطن از سوى تمامى قدرت هاى بزرگ جهانى و منطقه اى هدایت مى شد، نبود. همه استراتژیست ها معتقدند دفاع مقدس اولین جنگ با ارتش هاى کلاسیک نوینى بود که نظام جمهورى اسلامى و جوانان ایرانى ثابت کردند با اراده پولادین متکى به ایمان خود و بدون اتکا به قدرت هاى خارجى توانسته اند سرنوشت خویش را برخلاف اراده قدرت هاى سلطه گر رقم زنند و خرمشهر ماندگارترین فصل افتخارآمیز جنگى است که سردار قادسیه در سر سوداى فتح ۶ روزه آن را مى پرورانید. پیشتر، بارها خرمشهر سابقه اشغال را تجربه کرده بود، ولى هیچ گاه در خود این توان را ندیده بود همچون نخل هاى استوار خویش در مقابل اشغالگران ایستادگى کند. اولین بارى که این شهر به اشغال درآمد، در سال

۱۲۵۴ (ه. ق) بود که عثمانى ها خرمشهر را بیش از سه سال اشغال کردند و سرانجام با پیمانى که بین دو رقیب بزرگ آن دوران یعنى روس و انگلیس منعقد شد، شهر تخلیه شد. در سال ۱۲۷۳ هم انگلیسى ها یک بار دیگر خرمشهر را مورد تاخت و تاز قرار دادند و تا اهواز پیش رفتند که در نهایت با دخالت فرانسه خاتمه یافت و همین داستان در شهریور ۱۳۲۰ تکرار شد و در خلال جنگ دوم جهانى بار دیگر انگلیسى ها خرمشهر را به اشغال خود درآوردند.

نجابت خرمشهر و جسارت دشمنان دو مؤلفه متضادى بودند که همواره باعث اشغال این شهر مى شد.

در برهه اى دیگر از تاریخ شاید با همین تحلیل هاى سطحى نگرانه بود که صدام را بر آن داشت تا خرمشهر را بار دیگر به اشغال درآورده و نام «المحمره» بر آن نهد. اما غافل از آن که با ترنم شعارهاى بهارى انقلاب، این شهر دیگر بوى جوانانى را گرفته بود که همچون کوه، استوار در برابر هر متجاوزى خواهد ایستاد.

بر کسى پوشیده نبود که این بار حماسه آفرینان خرمشهر چون جهان آرا و علم الهدى و از جان گذشتگان عاشقى چون چمران که لباس مجاهدت را بر رداى ریاست ترجیح مى دادند، نمى گذارند خواب دشمن تعبیر شود. دشمنى که آمده بود شش روزه ایران اسلامى را تسخیر کند با جماعتى روبه رو شد که با دستان خالى، ۳۵ روز مانع از سقوط این شهر شدند و پس از آن نیز با مبارزه بى امان خویش، آرامش را از دشمن بعثى ربودند و خروج ذلت بار آن را در سوم خرداد ۱۳۶۱ رقم زدند و آنچنان مورد خرسندى امام راحل شوند که ایشان آزادى خرمشهر را اقدامى خدایى معرفى کنند: «خدا خرمشهر را آزاد کرد» و با این تعبیر زیبا، تمام حماسه آفرینان او لشکریان در رکاب پروردگار تلقى شدند.

کیست که نداند دفاع مقدس و خلق کنندگان حماسه خرمشهر درس ایستادگى و آزادگى را براى همه مبارزین در اقصى نقاط جهان مشق کرد. امروز اگر شاهد عقب نشینى ذلت بار صهیونیست ها از لبنان و احساس وحشت آنها از موشک ها و حملات حماس در فلسطین اشغالى هستیم، معلمان آن جوانانى بودند که با کمترین امکانات و تنها به امید نصرت الهى پاى به این میدان گذاشتند و تمام معادلات بین المللى را بر هم زدند و بار دیگر در دوران غربت فرهنگ عاشورا و تبلور اندیشه هاى غلط لیبرالى سازش پذیر، فرهنگ عاشورایى قرن اول هجرى را با عزم ملى در آستانه هزاره سوم میلادى پیوند زدند و ثابت کردند عاشورا نه براى مقطع زمانى خاص از تاریخ اسلام، بلکه براى تمام قرون، ملل و فرهنگ ها تکرار شدنى است.حماسه ماندگار آزادى خرمشهر همچون آینه اى پیش روى ما و مسئولان است و اگر آن را مبناى رفتار خویش قرار دهیم، در هر عرصه اى پیروز خواهیم شد و اگر غفلت کنیم، باید طعم تلخ شکست را بچشیم که در این صورت، هم باید پاسخگوى صیاد شیرازى ها، جهان آراها، چمران ها و... که چنین آینه اى را فراروى ما قرار دادند، باشیم و هم براى تقصیرهاى خود به آیندگان پاسخ دهیم. امروز ایران اسلامى در آستانه یک تحول بزرگ قرار گرفته است و ایستادگى و مقاومت در مقابل زیاده خواهى دنیاى استکبار مى تواند مسیر آینده را براى ما هموار کند، چرا که در صورت تسلیم باید آنى را تجربه کنیم که در سال هاى اخیر برخى کشورهاى همسایه ما تجربه کرده اند. هرگز چنین مباد!