تاریخ دیپلماسی از محرمانه خارج شد

(روزنامه وقايع اتفاقيه ـ 1395/08/26 ـ شماره 275 ـ صفحه 3)

وزیر امور خارجه هدایای دیپلماتیک خود را به مرکز اسناد تاریخی اهدا کرد

وزير امور خارجه کشورمان با بيان اينکه امروز امکان آزادسازي حدود ۷۰ هزار سند محرمانه تاريخي تا شهريور 1320 فراهم شده است، گفت: رويکرد بر اين است که اسناد کشف و طبقه‌بندي تا بازه زماني شهريور 1356 به‌تدريج مشمول آزادسازي قرار گيرند. محمدجواد ظريف، وزير امورخارجه کشورمان، پيش از ظهر سه‌شنبه، در مراسم رونمايي از اسناد محرمانه تاريخي وزارت امور خارجه، شامل اسناد دوره قاجار و پهلوي اول که در محل دفتر مطالعات سياسي و بين‌المللي وزارت امورخارجه در حال برگزاري است، در سخناني ضمن خيرمقدم به حاضران در اين نشست گفت: حضور شما را در مراسم رونمايي از گوشه‌اي از اسناد تاريخي محرمانه وزارت امورخارجه که بر‌اساس مقررات و با نگاه به مصالح ملي در اختيار پژوهشگران قرار داده مي‌شود، خوشامد عرض مي‌کنم. او افزود: اين مناسبت را به همکارانم در مرکز اسناد و تاريخ ديپلماسي و به همه دست‌اندرکاران امر سند و به تمامي مراکز اسنادي و آرشيوي کشور به‌ويژه اعضاي مجمع هماهنگي تاريخ‌پژوهي و بانک‌هاي اسنادي کشور (مهتاب) تبريک مي‌گويم. ظريف ادامه داد: مراسم امروز، فرصتي را فراهم مي‌کند تا با گوشه‌هايي از گنجينه‌هاي ارزشمند موجود در مرکز اسناد وزارت امورخارجه و نقش آن در تحکيم حاکميت ملي، تقويت ميراث فرهنگي و تمدني ايران و انتقال آن به نسل‌هاي جديد، بيشتر آشنا شويم.

وزير امور خارجه گفت: نگاه نهادينه و منسجم به آرشيو اسناد سياست خارجي، بيش از 115 سال قبل، در اولين قانون تأسيس وزارت امورخارجه مورد توجه واقع شد. او با بيان اينکه مرکز اسناد وزارت امورخارجه دربرگيرنده مجموعه‌اي بي‌نظير از ميراث مستند ملي در قالب حدود 50 ميليون انواع سند سياسي ـ تاريخي است که قديمي‌ترين آنها متعلق به سال 868 هجري‌شمسي (1463 ميلادي) است، اظهار کرد: اين اسناد، مجموعه‌اي از فرمان‌ها، احکام، دستخط، ديوانيات، اخوانيات، سياهه‌ها، تصديق‌ها، نقشه‌ها، امهار، عکس‌ها، معاهدات و اسناد ديداري و شنيداري است که به همت پيشينيان جمع‌آوري شده و حفظ و نگهداري مي‌شود. ظريف اضافه کرد: صرف‌نظر از نفيس‌بودن هر برگ از اين اسناد به‌دلیل نوع کاغذ، خط، مرکب، افشانگري، جدول‌کشي، تذهيب، ترصيع، توقيع، ظهرنويسي، آستر، تاريخ و محل کتابت، اسلوب نگارش و ...، آنچه آنها را از ديگر اسناد آرشيوي کشور متمايز مي‌کند، نقشي است که اين اسناد مي‌توانند در حفظ و معرفي ميراث فرهنگي و تمدني کشور و کمک به بازخواني حافظه تاريخي ايرانيان داشته باشند.

به گفته رئيس دستگاه ديپلماسي کشور، اسناد تاريخ ديپلماسي، شيوه‌هاي به‌کارگيري فن ديپلماسي نزد گذشتگان را نيز مشخص مي‌کند. ظريف ادامه داد: بخش اصلي اسناد تاريخ روابط خارجي ايران به‌صورت کشف بوده و در چارچوب ضوابط قانوني منتشر و در اختيار پژوهشگران قرار مي‌گيرد اما بخش مهمي از اين گنجينه ملي نيز به‌صورت اسناد طبقه‌بندي‌شده هستند که حدود 20 درصد از آرشيو تاريخ ديپلماسي را تشکيل مي‌دهند.

وزير امور خارجه گفت: هنگامي که همراه با گشايش اولين سفارتخانه‌هاي ايران در خارج از کشور، هسته‌هاي اوليه نظام اداري وزارت امورخارجه نيز در حوزه ستادي ايجاد شد، بخش يا واحدي به نام «دايره مرموزات»، «واحد رمز و محرمانه» و «اداره رمز و حفاظت اسناد» به وجود آمد تا ارتباطات طبقه‌بندي اين وزارتخانه را ساماندهي و مديريت کند. اين بخش از جمله تشکيلاتي است که تا به امروز نيز همواره مورد توجه ويژه‌اي بوده و همگام با پيشرفت دانش و فناوري، از ابزارها و امکانات پيشرفته برخوردار شده است. رئيس دستگاه ديپلماسي خاطرنشان کرد: بنابراین همواره بخشي از اسناد روابط خارجي به‌دليل ماهيت و حساسيت برخي از موضوعات و مسائل سياست خارجي و ضرورت حفظ اسرار حاکميتي، به‌صورت طبقه‌بندي تهيه شده‌اند اما اين حساسيت، مانع از آن نبوده است تا قانون از ضرورت دسترسي به اين اسناد در زمان مناسب خود غافل بماند. طبيعتا قانون‌گذار به اين نکته واقف بوده است که بدون مراجعه به اين بخش از اسناد، هر نوع برداشتي از ديپلماسي گذشته يا حتي درک صحيح مسائل امروز سياست خارجي، ناقص خواهد بود. او گفت: تصويب ماده واحده به‌وسیله مجلس شوراي اسلامي در زمينه «انتشار اسناد طبقه‌بندي‌شده و تاريخي» وزارت امورخارجه در اسفند 1363 و آيين‌نامه هيأت‌وزيران مصوب سال 1365، راه را براي آزادسازي مشروط اسناد تاريخي در ايران هموار کرد. به موجب اين قانون، اسناد کشف تاريخي با قدمت بالاي 30 سال و اسناد طبقه‌بندي‌شده بالاي 40 سال تحت ضوابطي زير نظر شوراي‌عالي نظارت بر اسناد با مسئوليت وزير امور خارجه، اجازه انتشار خواهند يافت. ظريف اضافه کرد: اگرچه شرايط خاص دوران جنگ تحميلي و وجود موانع اداري در سال‌هاي پس از آن، يک وقفه 20 ساله را در اجراي اين قانون ايجاد کرد اما خوشبختانه با تلاش همکاران ما در مرکز اسناد وزارت امور خارجه و تصويب شوراي‌عالي نظارت بر انتشار اسناد، امکان آزادسازي حدود ۷۰ هزار سند محرمانه تاريخي تا مقطع شهريور 1320 فراهم شده است. او عنوان کرد: علاوه بر اين، رويکرد شورا و وزارت امور خارجه آن است که اسناد کشف و طبقه‌بندي تا بازه زماني شهريور 1356 به‌تدريج مشمول آزادسازي قرار گيرند تا جامعه علمي و پژوهشي کشور امکان دسترسي به آنها را به‌دست آورند.

وزير امور خارجه با بيان اينکه موضوع اسناد تاريخ ديپلماسي فقط به انتشار آنها خلاصه نمي‌شود، عنوان کرد: اين اداره مجموعه‌اي از برنامه‌ها، همايش‌ها، گراميداشت شخصيت‌هاي تاريخي و تمدني و... را نيز در دستور کار قرار داده است. او گفت: از ديگر اقدامات، ثبت مجموعه‌هاي اسنادي وزارت امور خارجه در فهرست بين‌المللي حافظه جهاني يونسکو است. ظريف همچنين خاطرنشان کرد: دو مجموعه ارزشمند اسنادي عکس‌هاي تاريخي و مکاتبات دولت‌هاي جهان با ايران در دوره قاجار نيز اخيرا به ثبت رسيده است. همچنین محمدجواد ظریف در حاشیه مراسم رونمایی از اسناد محرمانه تاریخی وزارت امور خارجه، هدایای دیپلماتیک خود را به مرکز اسناد تاریخی این وزارتخانه اهدا کرد.

قدرداني 200 نماينده از وزارت ‌امورخارجه براي مذاکره هسته‌اي

وقايع‌اتفاقيه: 200 نماينده مجلس شوراي اسلامي در بيانيه‌اي از وزارت امورخارجه به‌خاطر توجه دقيق و باور راسخ به منويات مقام معظم رهبري و پيگيري تعهدات طرف مقابل در برجام قدرداني کردند. علي‌اکبر رنجبرزاده، عضو هيأت‌رئيسه مجلس، در جلسه علني ديروز (سه‌شنبه) مجلس شوراي اسلامي، بيانيه 200 نماينده در قدرداني از تيم مذاکره‌کننده هسته‌اي را قرائت کرد. در اين بيانيه آمده است: گزارش کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي به صحن علني درباره روند اجراي برجام در 6 ماه گذشته، حاکي از تثبيت حقوق هسته‌اي جمهوري اسلامي ايران ازجمله حق غني‌سازي است.

اولين گزارش کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس درباره روند اجراي برجام که مشتمل بر بررسي عملکرد 6 ماهه کليه طرف‌هاي ذخيره در برنامه جامع اقدام مشترک است، در جلسه علني روز 9 آبان قرائت شد. گزارش دو هفته پيش کميسيون امنيت ملي، بر اين نکته تأکيد کرده بود که جمهوري اسلامي ايران در کارزار نفسگير برجام، موفق شد اضافه بر لغو قطعنامه‌هاي ظالمانه عليه منافع ملي کشورمان، نقطه پاياني بر اتهام بي‌پايه و نارواي فعاليت‌هاي نظامي در عرصه نظامي يعني«PMD» بگذارد و عملا فعاليت‌هاي صلح‌آميز هسته‌اي خود را در مسيري ادامه دهد که قدرت‌هاي بزرگ جهاني آن را به‌عنوان حق مسلم آنان بپذيرند. به‌هرحال، در بيانيه تقدير مجلس از از وزارت امورخارجه براي مذاکره هسته‌اي و نظارت بر اجراي برجام، اين امر مورد تأکيد قرار گرفته است که جمهوري اسلامي ايران با هوشمندي کافي و همه‌جانبه در سايه هدايت‌هاي دلسوزانه و حکيمانه رهبر معظم انقلاب، توانسته است حقوق مسلم خود در بهره‌برداري از انرژي هسته‌اي را با پذيرش برخي محدوديت‌ها و نظارت‌هاي معقول و با درنظرگرفتن جميع ملاحظات امنيت ملي و سياست خارجي تأمين کند.

http://vaghayedaily.ir/fa/News/39164

ش.د9504846