ناکامی مجدد آمریکا و اروپا در پروژه آب سنگین اراک

کمک‌های فنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای تکمیل و راه اندازی رآکتور آب سنگین اراک به رغم تلاش‌های آمریکا و اروپا برای ممانعت از این کمک‌ها ، گرچه تا دو سال آینده به تعویق افتاد اما رد نشد.
به گزارش باشگاه خبرنگاران شورای حکام از روز دوشنبه نشستی را با حضور 35 عضو خود برای بررسی 832 پروژه ارائه شده از سوی کشورهای عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) آغاز کرده بود که در این میان نیز به هشت تقاضای ایران رسیدگی شد و هفت تقاضا از جمله کمک به امنیت نیروگاه بوشهر ، مقررات رادیو داروها و موسسات پرتو دهی مورد تایید قرار گرفت اما رسیدگی به مهم‌ترین و حساس‌ترین درخواست ایران در مورد کمک به ایمنی راکتور آب سنگین اراک از سوی آژانس به تعویق افتاد.
این تعویق و عدم رد صریح کمک‌ به ایران از سوی آژانس در حالی است که آمریکا ، فرانسه ، انگلیس ، آلمان ، کانادا و استرالیا تلاش‌های گسترده‌ای را برای عدم تصویب درخواست ایران آغاز کرده بودند.
آمریکا و کشورهای اروپایی بر این عقیده‌اند که کمک به ایران برای راه‌اندازی راکتور آب سنگین اراک منجر به تولید پلوتونیوم بالا خواهد شد که در تولید تسلیحات کاربرد دارد. گریگوری شولته نماینده آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در این مورد تصریح کرد، این راکتور تحقیقاتی دارای توانایی تولید پلوتونیوم لازم برای تولید یک یا چند سلاح در سال است.
وی مدعی شد: «این مرکز به محض تکمیل و احتمالاً در دهه آینده قادر خواهد بود که پلوتونیوم یک یا چند سلاح هسته‌ای را تولید کند.»
این در حالی است که «آنا ماریا چتو»، یکی از معاونان مدیر کل آژانس به نشست محرمانه کمیته آژانس که درخواست کمک ایران و دیگر کشورها را پیش از نشست شورای حکام در روز پنج‌شنبه بررسی می‌کرد، گفته بود: «این پروژه‌ها به فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی یا بازفرآوری در ایران کمک نمی‌کند.»
علی‌ اصغر سلطانیه نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز اعلام کرده بود که راکتور اراک تنها برای کمک به بیمارستان‌ها، مراکز کشاورزی و صنعتی است.
نماینده کشورمان در آژانس تصریح کرد،‌ اشتباه است اگر واشنگتن از مرکز اراک به عنوان قدمی در راه دستیابی به سلاح هسته‌ای یاد می‌کند.
وی با اشاره به این که ایران قصد ندارد برای استحصال پلوتونیوم از سوخت مصرفی مرکز اراک، مرکزی برای بازفرآوری این سوخت مصرفی ایجاد کند، افزود: «محاسبات و فیزیک آنها [آمریکایی‌ها] خراب است. آنها اشتباهات فراوانی انجام داده‌اند.»
سلطانیه افزود:رآکتور اراک با اورانیوم طبیعی و نه اورانیوم بسیار غنی‌شده که برای رآکتور تحقیقاتی تهران لازم است،کار خواهد کرد.
به رغم برخورد سیاسی آمریکا و کشورهای اروپایی در بحث کمک‌های فنی، گروه 77 و جمهوری خلق چین به دنبال درخواست ایران از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در خصوص همکاری این آژانس برای تقویت ایمنی پروژه آب سنگین اراک، حمایت خود را از تهران اعلام کردند.
آژانس بین‌المللی انرژی اتمی همواره به دلیل فشارها و دخالت‌های آمریکا و متحدان اروپایی‌اش برخوردی سیاسی با پرونده هسته‌ای ایران داشت اما این بار با عدم رد صریح درخواست کمک‌ ایران و موکول کردن آن به زمانی دیگر مانع از سیاسی شدن بحثی فنی شده و با این اقدام ناکامی را بر آمریکا و کشورهای اروپایی تحمیل کرد.
جمهوری اسلامی ایران با این اقدام آژانس فرصت دارد که درخواست خود برای کمک به ایمنی راکتور آب سنگین اراک را مجدد مطرح کند. البته مقامات جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده‌اند که ایران مصمم است که بدون هیچ گونه وقفه‌ای به فعالیت‌های صلح‌آمیز هسته‌ای خویش ادامه دهد.