رابطه اقتصاد و سیاست در خاور دور

بصیرت: رهبران عصر توسعه در جنوب شرق آسیا در سایه نوعى کاریزماى سیاسى چندان اپوزیسیون و احزاب مخالف را بازى نگرفتند. در همه این سال ها قدرت در انحصار حزب حاکم بوده است که اراده سیاسى خویش را بر تمام شئون سیاسى حکمفرما ساخته است. دوکشور اندونزى و مالزى به عنوان نماد توسعه به ظاهر ساخت ساده اى دارند اما واقعیت این است که سرشار از پیچیدگى هستند. مالزى از اولین گروه کشورهاى آسیایى بود که تقریباً دو دهه پس از استقلال خویش از انگلیس (در سال ۱۹۶۷) در جاده مدرنیسم گام نهاد. در عرض سه دهه پایه هاى صنعتى شدن در این کشور شکل گرفته است شیوه زندگى علایق افراد تغییر کرد وقدرت هاى مالى و سیاسى زیادى بروز و ظهور کردند. یکى از مهم ترین عناصر این پیچیدگى، رابطه سیاست و اقتصاد یا حضور خاندان هاى داراى سرمایه در عرصه سیاست است و این که پشت سر نخبگان سیاسى صف بلندى از صاحبان سرمایه و کمپانى هاى مالى قرار دارد. با همه شتابى که رشد و مدرنیزه شدن صنعت و اقتصاد داشت. ساخت سیاست در این کشور تکامل در خور پیدا نکرد و تنوع احزاب و جریان هاى سیاسى و اقتصادى باعث نشد که ساخت سیاست نیز از سنت فردمحورى گذشته خارج شده و رو به تکثر و توسعه بگذارد. به همین دلیل انحصار قدرت در دست یک فرد یا یک حزب معضل اصلى سیاست مالزى در کل دوران توسعه بوده است.

همانند اندونزى الگوى توسعه در مالزى به عنوان یکى از اقتصادهاى موفق جهان ریشه در نوع اداره حکومت این کشور دارد. به مدت سه دهه ماهاتیر محمد و حزب حاکم آمنو نماد این اقتدارگرایى بود. در جامعه مالزى که کشورى چندملیتى است که غیر از قوم مالایایى،مهاجران چینى، هندى ۴۰ درصد جمعیت و ۶۰ درصد ثروت و اقتصاد آن را در قبضه خویش دارند ماهاتیر سعى کرد با اعمال اقتدار حزبى نوعى نظام سیاسى متمرکز برقرار کند. با آن که در این نظام حکومتى که داراى شباهت زیاد به سیستم پارلمانتاریستى انگلیس دارد دو مجلس نمایندگان و مجلس سنا پیش بینى شد و حتى مقامات ارشد دولت مانند نخست وزیر و وزیران از مجراى نمایندگى مجلس عبور مى کنند اما در نهایت این حزب حاکم آمنو است که همه امکانات و قدرت هاى سیاسى را قبضه کرده است. حزبى که با حضور ملى گرایان مالزى در سال ۱۹۴۶ تأسیس شد و با فعالیت این حزب، نژاد مالایایى توانست تا حدى مالزى را از نفوذ چینى هاى ساکن مالزى، خارج سازد.حزب آمنو از ابتدا مانند حزب لیبرال دموکرات ژاپن قدرت سیاسى خویش را به منابع مالى متصل ساخت و شرکت هاى بزرگ اقتصادى را به راه انداخت. به هر حال در کشمکشى که اکنون به راه افتاده است نباید منافع اقتصادى بازیگران سیاسى این کشور را نادیده گرفت. هر سه رهبر سیاسى که اکنون در میدان نزاع قرار دارند در کانون هاى اقتصادى و سرمایه گذارى مالزى نیز نفوذ عمیق دارند. انور ابراهیم که پرچم اپوزیسیون را دردست دارد اکنون دختر و همسرش را نیز وارد پارلمان کرده و حتى گفته مى شود براى نخست وزیرى همسرش تلاش مى کند و فرزند ماهاتیر نیز اکنون میراث دار قدرت او شده است.

بداوى نیز داراى خاندان سرشناسى است. پدرش یکى از ملى گرایان بنیانگذار حزب آمنو بود که قرارداد استقلال مالزى از انگلیس را امضا کرد و دیگر بستگان او نیز اکنون نفوذى عمیق در حوزه هاى سیاسى و فرهنگى این کشور دارند.