کنگره تقوا و ممارست در وحدت/محمدعلى کارگر مطلق

در سی امین سال پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی ایران هستیم. یکی از ویژگی های انقلاب اسلامی این است که ارزشهای الهی و دینی را در جامعه احیا کرد، ارزشهایی که از صدر اسلام تاکنون با بهای سنگین و مجاهدتهای طاقت فرسا همراه بوده و مجاهدان با بصیرت با تحمل شداید و مصائب به دست ما رسانده اند.

دم مسیحایی حضرت امام خمینی (ره)، اسلام را مجددا احیا کرد و غبار را از چهره اسلام زدود. امام خمینی در این مدت کوتاه توانست با تاکیدات فراوان یکی از سنت های فراموش شده اسلامی یعنی نمازجمعه را احیا نماید. بحمدالله به برکت اقامه نماز جمعه در کشورمان، آثار و برکات فراوانی را شاهد هستیم.

با توجه به فرا رسیدن پنجم مرداد «روز نمازجمعه» لازم دیدم به همرزمان عزیزمان یک بار دیگر اهمیت نمازجمعه را متذکر شوم تا بهتر بتوانیم از انقلاب اسلامی حفاظت و پاسداری نماییم. لازم به یاد آوری است که هم اکنون بیش از 520 شهر، این سنت نبوی را اقامه می نمایند و امید است روزی بشود در ظهور دولت یار نمازجمعه را اقامه نماییم.

الف: جایگاه نمازجمعه در قرآن

1- خداوند مومنین را مورد خطاب قرار می دهد:

«یا ایهاالذین امنوا اذا نودی للصلوه من یوم الجمعه فاسعوا الی ذکرالله» ای مومنین وقتی که منادی نمازجمعه شما را به نماز می خواند بشتابید. یعنی این که هر کاری دارید به اهمیت نماز نمی رسد. همه کارها باید رها شود و با هم به سوی نمازجمعه با تلاش وافر حرکت و عزیمت نمایید.

2- داد وستد رها شود:

«و ذروا البیع ذلکم خیر لکم ان کنتم تعلمون»

برای شما شرکت در نمازجمعه بهتر است. انسان مومن در زندگی باید تلاش نماید. در میان کارها، کار بهتر را انجام دهد و آن بهتر را خدا معرفی کرده است.

3- تجارت و سرگرمی های بیهوده دنیا نباید شما را از نمازجمعه باز دارد.

«واذا راوا تجاره اولهوا انفضوا الیها و ترکوک قائما قل ما عندالله خیر من اللهو و من التجاره و الله خیرالرازقین»

اگر کسانی که کسب تجارت دارند که در روایات آمده است «الکاسب حبیب الله» حبیب خدا قطعا با خدا راز و نیاز دارد و دوست داشتن نیز دوطرفه است. «یحبهم و یحبونه» خدا آنان را دوست دارد و آنان خدا را دوست دارند.

ب: جایگاه نمازجمعه در احادیث

1- امام علی (ع): من بهشت را برای شش گروه ضمانت کرده ام؛ یکی از آن گروه کسی که در راه رفتن به نماز جمعه مرده باشد.

2- پیامبر اکرم (ص): به کسی که قادر به انجام به حج مستحبی نبود، فرمود: بر شما باد شرکت در نمازجمعه که نمازجمعه حج مساکین است.

3- امام صادق (ع): کسی که شخصی را برای انجام کاری در روز جمعه اجیر کند و مانع رفتن او به سوی نمازجمعه بشود، در گناه سلب توفیق او شریک خواهد بود.

نکات اخلاقی

1- از قرآن و روایات متعدد استناد می شود که شرکت در نمازجمعه، بر هر کار دیگری اولویت دارد و جامعه اسلامی باید تمام تلاش و همت خود را در جهت هر چه باشکوه تر برگزار شدن آن به کار گیرد.

2- به فرموده امام صادق (ع) کسانی که در روز جمعه بخاطر انجام کار مانع حضور مسلمین در نمازجمعه می شوند در گناه سلب توفیق شریک هستند. چگونه است که انسان، برای خود کاری درست کند که توفیق حضور در نمازجمعه را از خود سلب نماید. آیا این سلب توفیق از سلب توفیق دیگران بیشتر گناه نیست؟

3- فرازهای دیگر در روایات مکرر که جنبه توبیخی دارد و آن اینکه، هر گاه کسی عمدا و بدون علت نماز جمعه را ترک نماید، خداوند بر دل او مهر نفاق خواهد زد.

از مجموع آیات و احادیث که به اختصار آورده شده نتیجه می گیریم که اسلام نمازجمعه را یک عبادت ساده و فردی نمی داند. چرا که آثار و برکات فراوانی بر جامعه و افراد دارد و به همین دلیل است که نمازجمعه از شئون حکومت اسلامی ولی فقیه است و اسلام آنان را برای اقامه نمازجمعه فرمان داده است.

ویژگی های نمازجمعه

با توجه به اهمیت موضوع می توان فهمید که اهمیت نمازجمعه در چیست و چرا نمازجمعه در بین دیگر عبادات از فضیلت و برجستگی خاصی برخوردار است.

در پاسخ به این سوالات باید گفت:

1- نمازجمعه مثل بسیاری از عبادات جنبه خصوصی و فردی ندارد بلکه از شئون حکومت اسلامی است. در حقیقت نمازجمعه مرکزیت نظام اسلامی و محوریت امت را پیوند می دهد.

2- امام جمعه را حاکم اسلامی و ولی فقیه منصوب می نماید. نمازجمعه مثل جماعت نیست که هر کسی عدالتش محرز شد، بتواند امام جماعت شود. بلکه اجازه امام عادل شرط اقامه نمازجمعه است. امام صادق (ع) می فرمایند: نمازجمعه جز با حضور حاکمیت امام عادل پرهیزکار برپا نمی شود.»

3- عبادت و سیاست در هم آمیخته است. احکام سیاسی و عبادی اسلام در هر هفته توسط امام جمعه بیان می شود. در حقیقت دین از سیاست جدا نیست.

به فرموده رهبر عظیم الشان ما بهترین جا و مظهر عزم ملی مردم ما همین نمازجمعه است. به همین دلیل گفته می شود نماز عبادی- سیاسی.

رسالت نمازجمعه

1- رسالت تربیتی

نمازجمعه تربیت و تزکیه مردم را با توصیه هفتگی به تقوا دنبال می کند. رهبر معظم انقلاب می فرمایند: «نمازجمعه فقط به فکر کار ندارد، به دل هم کار دارد.»

2- رسالت علمی و آموزشی

اصولا فلسفه بعثت پیامبران تعلیم و تربیت است. پیامبر (ص) می فرمایند: «من برای تعلیم و آموزش برانگیخته شده ام.»

3- رسالت تبیین و تحلیل مسائل سیاسی

امام صادق (ع) می فرمایند: «کسی که به مقتضیات زمان خود دانا باشد، مورد هجوم مشکلات قرار نخواهد گرفت.»

4- رسالت پاسداری از مرزهای فرهنگ عمومی

توجه به فرهنگ عمومی در حقیقت توجه به رشد و بالندگی جامعه است. رهبر معظم انقلاب می فرمایند: «اگر به فرهنگ عمومی به معنای تصحیح عادات و اخلاق و ملکات و روشهای زندگی مردم که از بخش و قلم های عمده فرهنگ یک کشور هست، بپردازیم، مشکل اقتصادی مان حل خواهد شد، هم مصرف ها کم خواهد شد و هم تولید و درآمد ما زیاد خواهد شد.»

5- رسالت ایجاد و تحکیم وحدت

نمازجمعه نمایش وحدت و هماهنگی هفتگی مسلمانان است. امام خمینی (ره) می فرمایند: «نمازجمعه که نمایشی از قدرت سیاسی و اجتماعی اسلام است باید هرچه شکوهمند و پرمحتواتر اقامه شود.»

6- رسالت افشای منافقان

منافقان چه در زمان پیامبر اسلام (ص) و چه در زمان ما تمام تلاش خود را صرف تضعیف نمازجمعه می کنند تا نظام اسلامی را از مسیر خود خارج سازند و صفوف وحد ت آفرین آن را در هم بشکنند. آنها همواره در تضعیف نمازجمعه گام برمی دارند و به دلایل ذیل مخالف اقامه نمازجمعه هستند:

1- در سایه نمازجمعه وحدت و یکپارچگی مسلمانان تقویت می شود.

2- نمازجمعه نماد حاکمیت و اقتدار مسلمانان به شمار می آید.

3- نمازجمعه تبلیغات زهرآگین منافقان را خنثی می کند.

4- نمازجمعه نمایش قدرت سیاسی جامعه است.

5- نمازجمعه مایه امیدواری دوستان و ناامیدی دشمنان را فراهم می سازد.

به همین دلیل پیامبر اسلام (ص) می فرمایند: «هرکس بدون عذر در سه جمعه، نمازجمعه را ترک کند از منافقان شمرده می شود.»

با توجه به رهنمودهای ائمه اطهار (علیهم السلام)، حضرت امام خمینی (ره)، مقام معظم رهبری و علمای اسلام در اهمیت و جایگاه نمازجمعه در جامعه مسلمین ضروری است در اندیشه ها و تصمیم ها تجدیدنظر کنیم و با این فریضه الهی بیشتر آشنا شویم.

جدا از تاکیدات بزرگان اسلام، این فرضیه از لحاظ تجربی نیز ثابت شده است که اگر در دوران دفاع مقدس و بحرانهای انقلاب، ملت ایران توانسته است به خوبی از آن گذر نماید، یکی از علل پیروزی، نمازجمعه بوده است. این نکته را نیز نباید فراموش کنیم که در گوشه و کنار کشور اسلامی، نمازجمعه مرکز تجمع نیروهای وفادار به انقلاب و پیشتیبان رزمندگان اسلام بوده است.

به همین دلیل است که استکبار از صفوف به هم فشرده نمازگزاران، به وحشت افتاده و نوکران آن برای از هم پاشیدن این صفوف، ائمه محترم جمعه را یکی پس از دیگری به شهادت می رساندند و نمازگزاران جمعه را مورد هجوم قرار می دادند که شاید افراد کمتر در نمازجمعه شرکت نمایند.

حال ما که پاسدار ارزشهای انقلاب اسلامی و مورد خطاب اول امام و رهبری هستیم برخود فرض می دانیم که اولا تلاش کنیم به گونه ای وقت خود را تنظیم نماییم تا با فراغت بیشتر با خانواده در نمازجمعه شرکت نماییم، ثانیا به اقوام و بستگان خودمان تبلیغ نماییم که نمازجمعه بر هر کار دیگری ترجیح دارد و اقامه آن نیز آثار و برکات خوبی در زندگی دارد، ثالثا اکثر شهیدان عزیز در وصیت نامه خود متذکر شده اند که در نمازجمعه و جماعت شرکت نماییم، رابعا در روایات و احادیث ائمه اطهار (علیهم السلام) این درس آموخته می شود که برنامه ریزی برای مسافرت و ... در روز جمعه نباشد بهتر است یا دارویی مصرف نشود که انسان را از اقامه نمازجمعه محروم سازد. بنابراین روز جمعه طبق روایت که سید الایام است برای فراگیری علوم و تربیت اسلامی منظور شده است.