اقدام بزرگ

اگر «جنگ » به معنای به حرکت در آمدن اراده های متخاصم به منظور کشتار، نابودی و سلطه جویی است، «دیپلماسی » به معنای انعکاس اراده هایی است که متعاقبا به حرکت درخواهند آمد. تمامی دیپلماسی آن نیست که در نشست جمعی گرد یک میز توسط افراد بر زبان جاری می شود، بخش مهم دیپلماسی اقدامات خارج از محیط گفت وگو است که برای دیپلمات، واژه، ادبیات و جهت ایجاد می کند.

پس از برگزاری نشست ژنو و ناکامی طرفهای گفت وگوی هسته ای ایران در دست یافتن به اهدافشان ، رسانه ها و برخی شخصیت های سیاسی غربی بحث را به سمت تشدید تحریمها علیه ایران سوق دادند. پس از اینکه آمریکایی ها همه اعتبارشان را به میدان آوردند و پرونده ایران را از شورای حکام آژانس بین المللی انرژی اتمی به شورای امنیت سازمان ملل کشاندند در نهایت طی چند سال حداکثر توانستند سه قطعنامه تحریم علیه ایران صادر کنند. با گذر از کم و کیف قطعنامه های صادر شده می توان با بررسی فرآیند اقدام صورت گرفته حد و اندازه اقدامات تحریمی را ارزیابی کرد. یکی از نتایج این ارزیابی این است که در شرایط حاضر اصلی ترین ابزار آمریکا برای فشار بر ایران و هدایت مسیر گفت وگوها تحریم و شدت بخشیدن به آن است. اما اگر در همین جا سوال شود که آیا سایر دول درگیر در موضوع هم دقیقا نگاهشان به تحریم، مشابه آمریکا است یا خیر؟ پاسخ داده می شود که هم در ظاهر و هم در باطن بیشتر آنها و با اندکی احتیاط همه آنها به بحث تحریم نگاهی متفاوت از آمریکا دارند. دیپلماسی تحریم آمریکا بر پایه این انگاره قرارگرفته که در صورت تشدید تحریم، ایران توانایی اداره و مدیریت جامعه خود را ندارد و به ناچار از میان دو گزینه سازش و تسلیم و فروپاشی از درون گزینه اول را انتخاب خواهد کرد. بدون ورود به جزئیات می توان با پیشنهاد پرداختن به طرح « اقدام بزرگ» آمریکایی ها را متوجه اشتباه دیپلماسی شان کرد در طرح «اقدام بزرگ» باید با مطالعه دقیق و سنجیده در زمانی کوتاه با محاسبه توانایی های ایران در عرصه های مختلف و برآوردهای واقعی به آمادگی لازم برای زندگی در شرایط تحریم از نوع آمریکایی که برای ملت ایران نا آشنا و غریب نیست، رسید. به نظر می رسد چنانچه طرح « اقدام بزرگ» به عنوان یکی از محورهای دیپلماسی ایران در بحث هسته ای قرارگیرد و آثار و نشانه های اهتمام و تصمیم مسئولان و مردم در آن تجلی پیدا کند، دیپلماسی تحریم آمریکا خیلی زود به عنوان یک ابزار اطمینان آور از دور خارج خواهد شد و یا اینکه حداقل، کارایی عملی خود را از دست خواهد داد. سرمایه های مادی و معنوی ایران برای به اجرا گذاردن طرح «اقدام بزرگ» بسیار بیش از آن چیزی است که برای غلبه بر دیپلماسی تحریم آمریکا لازم است.

ان شاء الله

رضا گرمابدری