حرکت تفلیس به سوى بحران / عاى کوچه مشکی

گویا بحرانهاى به‌وجود آمده میان تفلیس و مسکو در خصوص آبخازى همچنان ادامه دارد.این بحرانها با دخالت ایالات متحده آمریکا و اتحادیه اروپا دامنه گسترده ترى یافته است.نیروهاى صلح بان روسیه اخیرا چند مورد پرواز هواپیماهاى بدون سرنشین گرجى را در آسمان منطقه مورد مناقشه گرجستان و اوستیاى جنوبى ثبت کرده اند.

هواپیماهاى گرجى سه بار در منطقه مشاهده شده اند که به منزله نقض شدید قوانین مربوط به کنترل منطقه مورد مناقشه و ممنوعیت پرواز هواپیماها در آنجاست. فرماندهى نیروهاى صلح طلب از طرفین مناقشه خواسته است تا خود را ملزم به اجراى توفقهاى به دست آمده بدانند و مانع ایجاد تشنج مصنوعى در منطقه مورد مناقشه شوند. گفتنى است نیروهاى طلح طلب مستقر در منطقه مورد مناقشه گرجستان و اوستیاى جنوبى از پانزدهم آوریل تا بیست و پنجم ژوئیه امسال بیست و نه مورد پرواز غیر قانونى هواپیماهاى بدون سرنشین گرجى را در آسمان منطقه ثبت کرده اند.

در عین حال،نقض حریم هوایى گرجستان توسط روسیه نیز سبب اعتراض شدید تفلیس به مسکو شده است.البته در ماوراى این اعتراضها واشنگتن و اتحادیه اروپا ،مخصوصا کشورهایى مانند انگلستان،آلمان و فرانسه نقشى اساسى ایفا مى کنند. شوراى امنیت سازمان ملل متحد در نشست اضطرارى خود در رابطه با درخواست دولت گرجستان براى محکوم کردن نقض حریم هوایى این کشور توسط هواپیماهاى نظامى روسى در تاریخ 8 جولاى نتوانست به اتفاق نظر خاصى دست یابد.

در پایان این نشست که در پشت درب‌هاى بسته در نیویورک تشکیل شد، هیچ سندى به تصویب نرسید و چنین برنامه‌ریزى نیز در این رابطه براى آینده در نظر گرفته نشد.

وزارت امور خارجه روسیه اعتراف کرده هواپیماهاى نیروى هوایى این کشور پروازهاى طولانى مدتى را در منطقه اوستیاى جنوبى در خاک گرجستان انجام داده اند تا از این طریق مانع از انجام حمله نظامى نیروهاى گرجى به این جمهورى خودخوانده شوند. طرف گرجى نیز در واکنش به این مسئله با ارسال نامه اى رسمى خواستار تشکیل نشست فورى به منظور بررسى و محکومیت این اقدام روسیه شده بود.

این در حالى است که روسیه نیز پیش نویس قطعنامه‌اى را در رابطه با حل و فصل مناقشه آبخازی- گرجستان به شوراى امنیت ارائه داده است که در حال بررسى کارشناسان کشورهاى عضو است.

منابع دیپلماتیک بر این عقیده‌اند که سرنوشت سند پیشنهادى روسیه چندان آسان نیست و این قطعنامه ممکن است به یک بیانیه تبدیل شود. مسکو بر این موضع تاکید دارد که جامعه بین الملل با حمایت از طرح حل و فصل مناقشه آبخازی، باید به حل این مشکل و تشدید نشدن وخامت اوضاع فعالانه‌تر کمک کند.

“زلماى خلیل‌زاد”، نماینده آمریکا در سازمان ملل پس از نشست اخیر شوراى امنیت تاکید کرده است که ایالات متحده نگران نقض حریم هوایى گرجستان توسط هواپیماهاى نظامى روسى است و این اقدام را نقش حقوق بین الملل مى داند. سایر مقامات دیپلماتیک حاضر در نشست از دادن هر نوع توضیحى در این رابطه امتناع کردند. به گفته منابع خبری، در این نشست نمایندگان کشورهاى اروپایى بیشتر به رایزنى با طرف آمریکایى در این خصوص پرداختند. اما مناقشات میان مسکو و تفلیس به این نقطه ختم نمى شود.چنانچه وزارت امورخارجه گرجستان با صدور بیانیه‌اى ازانجام تمرینات نظامى گسترده روسیه در نزدیکى مرزهاى این کشور ابراز نگرانى کرد ه است‌.به‌دنبال برگزارى تمرینات نظامى مشترک آمریکا و گرجستان در پایگاه نظامى وازیانى در حومه تفلیس که در آن بیش از یک هزار نظامى آمریکایى حضور داشت، روسیه نیز انجام تمرینات نظامى گسترده با عنوان قفقاز2008 در مرزهاى جنوبى خود با گرجستان را آغاز کرد.در نهایت اینکه برخى اقدامات تحریک آمیز روسیه و گرجستان علیه یکدیگر،مى تواند سبب بروز تنشهایى در این منطقه شود.مسلما در صورت به‌وجود آمدن تنشهاى نظامى میان این دو، روسیه از ابزارهاى بیشترى جهت مهار تفلیس برخوردار خواهد بود، مسئله اى که سرنوشت انقلاب بى‌پایه گل رز در گرجستان را به خطر خواهد انداخت