از نقش امنیت ساز ایران تا همگرایی حامیان نظم نوین

رزمایش بریکس را می‌توان بخش دیگری از نمایش اقتدار دفاعی و نظامی ایران دانست در حالی که دروغین بودن انزوای ایران و نیز هراس افکنی‌ها علیه آن را آشکار می سازد. این حضور نشان می‌دهد که فریبکاری غرب نتوانسته مانع از اقبال جهانی به ایران گردد.

پایگاه بصیرت / قاسم غفوری

رزمایش مشترک دریایی در قالب «بریکس پلاس» با عنوان « اراده برای صلح 2026» در سواحل آفریقای جنوبی با حضور ناوگان‌ها دریایی اعضا بویژه ایران، روسیه، چین و آفریقای جنوبی برگزار می‌شود. در حالی هدف این مانور، اجرای تمرین‌های عملیاتی و افزایش هماهنگی میان نیروهای دریایی کشورهای عضو، با تمرکز بر ایمنی دریانوردی و حفاظت دریایی عنوان شده است که برگزاری رزمایش شانگهای 2025 در ایران بیانگر عزم و اراده‌ای قوی از سوی حامیان نظم نوین چند جانبه گرایی است که می‌تواند ظرفیت‌های نوینی را برای صلح و امنیت جهانی در شرایطی که آمریکا با جهانی پر آشوب به دنبال حذف حاکمیت سرزمینی کشورها و رفتارهای مخرب یکجانبه‌گرایانه است محقق سازد.

ایران از اقتدار دریایی بومی تا نقش آفرینی جهانی

این رزمایش مشترک در حالی برگزار می‌شود که به گفته امیر ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش، ناوگروه ۱۰۳ نیز در آن شرکت خواهد کرد. حقیقت انکار ناپذیر آن است که نیروهای مسلح ایران با تکیه بر دانش بومی و نیروی جوان توانسته است به سطح عالی نظامی و دفاعی جهان در زمین، هوا، دریا و پدافند دست یابد، چنانکه امروز نیروی دریایی ایران در عرصه جهانی ایفای نقش می‌کند. از یک سو نیروی دریایی ایران امروز به الگویی برای سایر کشورها برای استقلال دفاعی در حفظ تمامیت ارضی و دریایی مبدل شده است، چنانکه اکنون ایران یکی از محورهای ثابت حضور در نمایشگاه‌های تسلیحاتی در جهان مبدل شده و بسیاری از کشورها خواستار بهره‌گیری از تجربیات و ظرفیت‌های ایران از جمله در عرصه دریایی هستند. در همین حال امروز نیروی دریایی ارتش با اتکا به توان داخلی، تجربه‌های عملیاتی فرامنطقه‌ای و حضور مستمر در آب‌های آزاد، به یکی از بازیگران تأثیرگذار امنیت دریایی در منطقه و فراتر از آن تبدیل شده است که یکی از ماموریت‌های اصلی نیرویی دریایی ایران در کنار حفظ حریم امنیتی و دریایی کشور، حمایت از کشتی‌های تجاری و نفت‌کش‌ها در برابر دزدان دریایی است. مأموریت ناوگروه ۸۶ و ناوشکن سهند و حضور ایران در رزمایش‌های دو جانبه و چند جانبه با کشورهای چین، روسیه، پاکستان، همسایگان خزر و... نمودی از این نقش آفرینی است. نکته مهم آنکه پیش از رزمایش بریکس، در ایران رزمایش شانگهای 2025 برگزار شد که بیانگر اعتماد جهانی به ظرفیت‌های ایران جهت برقراری صلح و امنیت پایدار در منطقه و نظام بین‌الملل است. رزمایش بریکس را می‌توان بخش دیگری از نمایش اقتدار دفاعی و نظامی ایران دانست در حالی که دروغین بودن انزوای ایران و نیز هراس افکنی‌ها علیه آن را آشکار می سازد. این حضور نشان می‌دهد که فریبکاری غرب نتوانسته مانع از اقبال جهانی به ایران گردد.

امروز در کنار کریدورهای زمینی و هوایی، ایجاد کریدورهای امن دریایی برای ارتقای توان اقتصادی کشورها به یک مولفه مهم مبدل شده است چنانکه یکی از رویکردهای اقتصادی ایران را اقتصاد دریا محور در چابهار و مکران تشکیل می‌دهد.

اقتصاد نیازمند ظرفیت امنیتی

هر چند که ماهیت بریکس بیشتر سیاسی و اقتصادی می‌باشد، اما این مولفه‌ها بدون توجه به امنیت هرگز محقق نخواهد شد. امروز بخش عمده‌ای از تجارت جهان دریا محور است، در حالی که فاصله جغرافیایی اعضای بریکس که از شرق و غرب آسیا تا آفریقا و آمریکای لاتین را در بر می‌گیرد ضرورت توجه به امنیت و تجارت دریایی را بیش از پیش آشکار می سازد. همچنین وجود دزدان دریایی و نیز رویه‌ای که آمریکا با سرقت نفت‌کشها و کشتی تجاری سایر کشورها در پیش گرفته توسعه توان دریایی اتحادیه‌هایی همچون بریکس را ضروری می‌سازد. بر این اساس رزمایش اراده برای صلح 2026 مولفه‌ای بس مهم در رسیدن به امنیت پایدار جهانی است که نتیجه آن می‌توان ارتقای همکاری‌های اقتصادی و سیاسی باشد که در کنار تأمین نیازهای مشترک اعضای بریکس بر عرصه جهانی نیز تاثیرات بسیاری خواهد داشت. به عبارتی دیگر امروز در کنار کریدورهای زمینی و هوایی، ایجاد کریدورهای امن دریایی برای ارتقای توان اقتصادی کشورها به یک مولفه مهم مبدل شده است که یکی از رویکردهای اقتصادی ایران را اقتصاد دریا محور در چابهار و مکران تشکیل می‌دهد.

بریکس نظمی در برابر یک جانبه‌گرایی

نکته پایانی آنکه امروز جهان با بحرانی به نام یک جانبه گایی آمریکایی مواجه است. رویکردی که از یک سو زمینه ساز جنایات گسترده‌ رژیم صهیونیستی در فلسطین و منطقه شده و از سوی دیگر رفتارهای بحران ساز آمریکا را تشدید کرده است. آمریکایی که روزی با ادعای پلیس جهان بودن قوانین بین‌المللی را وضع کرده، امروز حتی به همان قوانین نیز پایبند نبوده و با اقدام علیه تمامیت ارضی و حق حاکمیت کشورها به دنبال کند کردن روند فروپاشی سلطه جهانی خویش است. از اعمال تعرفه‌ها و تحریم‌های اقتصادی علیه سایر کشورها گرفته تا تجاوز نظامی به ایران، ونزوئلا و ادعای مالکیت بر سرزمین‌هایی همچون گرینلند، از برچست زدن‌ها برای توجیه نظامی گری گرفته تا حمایت از تروریسم تا بی اعتبار سازی نهادهای بین‌المللی و... بیانگر ماهیت ضد بشری و قانون گریز آمریکاست که جز بحران‌سازی در صحنه بین‌الملل هیچ کارکردی ندارد. در این شرایط نهادها و ساختارهایی همچون بریکس می‌توانند زمینه ساز نظم نوینی شوند که بخش مهمی از آن را ظرفیت‌های دفاعی و نظامی تشکیل می‌دهد، چرا که آمریکا و ایادی آن نشان داده‌اند که جز زبان زور هیچ زبانی نمی فهمند و برای تحقق و تقویت تاب آوری اقتصادی، سیاسی و امنیتی در برابر تهدیدات آمریکا داشتن توان نظامی قوی و بومی یک ضرورت است. توانی که اعضای بریکس هر کدام ظرفیت اجرا و کارآمدسازی بخشی از آن را دارند که رزمایش مذکور می تواند گامی برای هم افزایی و نزدیک سازی این توان باشد. رزمایش آفریقای جنوبی گامی مهم برای همگرایی بیشتر میان اعضای بریکس و نقش آفرینی در صحنه جهانی است که می‌تواند بهبود تسریع کننده چند جانبه گرایی جهانی در برابر یک جانبه گرایی مخرب آمریکا باشد.

منبع: سایت بصیرت