محمدرضا پهلوی با تدبیر و درایت خود قیمت نفت را چند برابر افزایش داد و نقش کلیدی در سازمان اوپک ایفا میکرد، این گزاره چقدر با واقعیت مطابقت دارد؟
ادعا میشود که عامل اصلی افزایش قیمت سبد نفتی اوپک، ایران است. با افزایش قیمت نفت از دو دلار به هفت دلار در هر بشکه درآمد نفت ایران از سالی 5 میلیارد دلار به 19 میلیارد دلار جهش پیدا میکند. بر همین اساس رسانههای غربی شاه را به ایجاد بحران اقتصادی در کشورهای صنعتی متهم میکنند و در مصاحبههای مختلف شاه به چالش کشیده میشود. اما واقعیت ماجرا چیست و سؤال اصلی این است که آیا شاه میتوانست بدون اجازه اربابان خود به این اقدام دست بزند و اصولاً این کار بدون هماهنگی با سایر اعضای اوپک که تابع محض سیاستهای آمریکا در آن موقع بودند امکانپذیر بود؟
«عباس سلیمی نمین» پژوهشکر برتر تاریخ معاصر ایران در تحلیل علت اصلی افزایش قیمت نفت درآن وقت مینویسد:« لازم به ذکر است افزایش غیرمتداول و جهشی قیمت نفت بر اساس دکترین نیکسون فشار فراوانی بر قدرتهای نوظهور در آسیا میآورد و از تهدید رشد اقتصادی آنها بر آمریکا میکاست؛ بنابراین ساختار جهانی قدرت را نهتنها دستخوش تغییر نمیساخت بلکه مانع قدرت گیری هند، چین و ژاپن میشد. و اینکه در رسانهها شاه را عامل اصلی افزایش قیمت نفت در جهان معرفی میکردند، بازی تبلیغاتی برای پنهان کردن نقش آمریکا در افزایش قیمت نفت بود. دستکم امروز بسیار ساده اندیشانه است که بتوان محمدرضا پهلوی را بدون هماهنگی با سایر اعضای قدرتمند اوپک که تابع محض واشنگتن بودند عامل افزایش جهشی قیمت نفت تبلیغ کرد». (چالشهای تاریخی، انتشارات دفتر مطالعات و تدوین تاریخ ایران، 1403، عباس سلیمی نمین، صص 397- 396)
منبع: پرسمان سیاسی شماره 23
نظرات بینندگان
آخرین مطلب
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
