روزهای پرتلاطم بورس

معاملات بورس ایران در روز یکشنبه، پنجم بهمن ۱۴۰۴، در حالی به پایان رسید که بازار سهام یکی از بدترین روزهای معاملاتی هفته‌های اخیر را پشت سر گذاشت و شاخص کل بورس با کاهش ۱۰۶ هزار و ۳۳۷ واحدی معادل ۲.۴۵ درصد افت کرد. فشار عرضه از ابتدای بازار به‌قدری شدید بود که شاخص کل در مقاطعی بیش از ۱۱۷ هزار واحد افت را نیز تجربه کرد. بازار عملاً درگیر صف‌های فروش سنگین بود. تعداد نمادهای منفی به ۷۶۸ نماد رسید، در حالی که تنها ۵۷ نماد در محدوده مثبت معامله شدند. ارزش سفارش‌های فروش نیز با رقم ۱۹ هزار و ۸۹۸ میلیارد تومان، فاصله معناداری با ارزش سفارش‌های خرید به میزان ۱ هزار و ۳۵۸ میلیارد تومان داشت.

این افت در روز دوم، دوشنبه ششم بهمن، هم شدیدتر از روز قبل تکرار شد. شاخص کل بورس در پایان معاملات دیروز با افت ۱۲۱ هزار و ۳۴۴ واحدی معادل ۲.۸۶ درصد عقب‌نشینی کرد و شاخص کل هم‌وزن نیز که نمای بهتری از وضعیت کلی بازار ارائه می‌دهد، با کاهش ۲۷ هزار و ۱۶۸ واحدی معادل ۲.۴۹ درصد افت پیدا کرد.

در تحلیل ماجرای کاهش سهام بازار سرمایه باید به چند دلیل اشاره کرد. عامل اصلی این گونه رفتارها به شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا برمی‌گردد. ارزش سفارش‌های خرید و فروش نیز تصویر روشنی از وضعیت بازار ارائه می‌دهد. در پایان معاملات دیروز، ارزش سفارش‌های فروش به بیش از ۱۳ هزار و ۱۹۷ میلیارد تومان رسید، در حالی که ارزش سفارش‌های خرید تنها حدود ۱ هزار و ۸۶۳ میلیارد تومان بود. این فاصله بزرگ میان عرضه و تقاضا نشان می‌دهد که خریداران توان یا تمایل لازم برای جمع‌آوری صفوف فروش را نداشتند و ترجیح دادند در موضع انتظار باقی بمانند.

عامل تأثیرگذار بعدی، خروج سنگین پول حقیقی از بازار سرمایه است. تا پایان معاملات ششم بهمن، خروج پول حقیقی از سهام، حق تقدم و صندوق‌های سهامی به حدود ۷ هزار و ۱۴۵ میلیارد تومان رسید. در شرایطی که معمولاً در روزهای منفی بازار، بخشی از نقدینگی به سمت صندوق‌های درآمد ثابت حرکت می‌کند، آمار دیروز حاکی از خروج پول از این صندوق‌ها نیز هست. ورود پول به صندوق‌های درآمد ثابت منفی ۲ هزار و ۱۶۷ میلیارد تومان گزارش شده که می‌تواند نشان‌دهنده افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران و ترجیح نگهداری نقدینگی در خارج از بازار سرمایه باشد.

عامل سوم، که به نوعی دو عامل قبلی هم متأثر از آن هستند، اخبار منفی پیرامون تنش‌های دیپلماتیک و قشون‌کشی آمریکا به منطقه است. اخبار جنگ و تحلیل‌های پیرامونی، بازار سرمایه را به چالش کشیده است.