▼ حرف روز
کابوس جنگ با ایران
فضای رسانهای و تبلیغاتی وابسته به کاخ سفید در روزهای اخیر، بار دیگر بر طبل تهدیدات علیه ایران میکوبد. از اعزام ناو و جابهجایی نیرو تا مانورهای روانی درباره حمله قریبالوقوع به ایران یا انجام دادن عملیاتهای ویژه نظامی در ایران همگی نشان دهنده آن است که سنگینترین هجمه و فشار روانی و سیاسی را ایالات متحده آمریکا بر روی ایران مجددا قرار داده است.
این فشار سنگین تلاش دارد تا به صورت عمده دو هدف اساسی را برای آمریکاییها محقق سازد: اول آن که ذیل این فشار سنگین دامنه اشتباهات و خطاهای ممکن در میان مسئولین جمهوری اسلامی ایران افزایش پیدا کند و در نتیجه شاید دستاوردی بزرگ اما با هزینه کم برای دولت مستأصل ترامپ حاصل گردد و دوم آن که رعب و هراس و عملیات روانی انجام شده باعث شود که اندک گروههای معارض تغذیه شده خارجی پیشین مجدداً اعتماد به نفس پیدا کرده و عرصه حکمرانی عاقلانه نظام را تنگ کرده و نهایتاً با خالی کردن ته دل مسئولین و مردم، شاید ایالات متحده بتواند دستاوردی کسب کند. اما در این میان کابوس جنگ با ایران برای آمریکاییها به دلایلی باعث شده است تا محتاطانه و دست به عصا در این بازی شطرنج وار تصمیم گیری و اقدام انجام دهند.
اولین دلیل و نخستین و جدیترین کابوس واشینگتن، پایگاههای نظامیاش در منطقه است. هزاران نیروی آمریکایی در منظقه مستقرند که همگی در تیررس مستقیم توان موشکی و پهپادی ایران قرار دارند. تجربه عینالاسد و العدید هم نشان داده که این پایگاهها برای ایران هم دست یافتنی است و هم اراده و انگیزه لازم برای هدف قرار دادن را دارد. در چنین شرایطی، حضور ناوهای آمریکایی هم در خلیج فارس بیش از آنکه ابزار تهدید باشد، به پاشنه آشیل آمریکا مبدل شده است.
دومین کابوس آمریکایی ها وضعیت متزلزل متحدان منطقهای شان بهویژه رژیم منحوس صهیونی است. برخلاف عربدهکشیهای رسانهای رژیم، تلآویو بهخوبی میداند که در صورت هرگونه تجاوزی به ایران، خود در خط مقدم پاسخ قرار خواهد گرفت و ایران به مانند جنگ ۱۲ روزه به راحتی توان عبور از سامانههای پدافندی رژیم صهیونی را داشته و این بار هم احتمالاً آخرین جنگ رژیم پیش از نابودی حتمیاش باشد.
سوم، هراس دولتهای منطقه از کشیدهشدن به جنگ است. هشدار صریح تهران به کشورهایی که خاک، آسمان یا امکانات خود را ممکن است تا در اختیار آمریکا قرار دهند، باعث شده بسیاری از پایتختهای منطقه، بهجای همراهی با آمریکا به دنبال جلوگیری از هرگونه جنگ و رویارویی آمریکا با ایران باشندو به ویژه آنکه سرمایه گذاریهای هنگفت میلیارد دلاری آمریکاییها در کشورهای منطقه نیز میتواند در ادامه نبرد تبدیل به اهداف مشروع برای پاسخ ایران باشد.(رامین نصیری)
▼ گزارش روز
بیشتر از خلیجفارس، غرب را تماشا کنید!
در روزهای اخیر که خبر حضور ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» در منطقه تیتر رسانهها شده، لایهای عمیقتر از تحولات جهانی آن هم در قاره سبز در حال خودنمایی است؛ لایهای که بیش از جابهجایی نظامی، از لرزشهای تمدنی در غرب حکایت دارد. اظهارات صریح و گاه بیپرده مقامات اروپایی و آمریکای شمالی، نشانههایی از این تغییر فاز را آشکار کرده است.دبیرکل ناتو اخیراً با لحنی کمسابقه تصریح کرد که تصور توان دفاعی اروپا بدون ایالات متحده چیزی جز «خیالبافی» نیست. جملهای که از یک سو نشان میدهد نقش آمریکا در اروپا حیاتی است و از طرفی هم گواهی بر این مطلب است که ساختار امنیتی قاره سبز، پس از دههها، همچنان وابسته و فاقد استقلال راهبردی است.
همزمان، «بارت دی ویور» نخستوزیر بلژیک در اجلاس داووس، با تأکید بر اینکه آمریکا قویترین عضو ناتو است، افزود که اروپا نباید کرامت خود را به بهای امنیت بفروشد و اروپا «برده» آمریکا نیست؛ موضوعی که نمایندگان پارلمان بلژیک را بر این داشت تا شعار «ما برده نیستیم» سر بدهند؛ از نگاه سیاسی این اتفاق نه یک واکنش احساسی بلکه در تحلیلی عمیقتر بازتاب یک اضطراب جمعی در اروپا است.
در سوی دیگر آتلانتیک، رفتار دونالد ترامپ همچنان به مثابه یک عامل تشدیدکننده عمل میکند. انتشار پیام خصوصی امانوئل مکرون، که در آن از ترامپ با ادبیاتی دوستانه یاد شده و نگرانیهایی درباره گرینلند، سوریه و ایران مطرح شده بود، نهتنها روابط شخصی، بلکه اعتبار سیاسی رئیسجمهور فرانسه را زیر سؤال برد. این در حالی است که ترامپ پیشتر مکرون را سیاستمداری رو به افول توصیف کرده بود. افشای این پیام، تصویری از شکاف عمیق میان ادعاهای استقلالطلبانه اروپا و واقعیت مناسبات پشتپرده ارائه داد.
پرونده گرینلند شاید نمادینترین نمونه این وضعیت باشد. انتشار پیشنویس توافقی که در آن اروپا عملاً با واگذاری نفوذ این منطقه راهبردی به آمریکا کنار آمده بود، نشان داد که حتی در موضوعات ژئوپلیتیکی حساس، قدرت چانهزنی اروپا تا چه اندازه محدود است. همزمان، صحنههای نشست موسوم به «شورای صلح غزه» با ظاهری شبیه به مجامع بینالمللی، اما با محتوایی تحقیرآمیز برای بسیاری از کشورها، از تضعیف نهادهای کلاسیک نظم جهانی حکایت داشت.
در آمریکای شمالی نیز نشانههای مشابهی دیده میشود. نخستوزیر کانادا با اذعان به فروپاشی نظم بینالمللی مبتنی بر قانون، اعلام کرد که تبعیت از قواعد موجود دیگر تضمینی در برابر زیادهخواهی قدرتهای بزرگ نیست. این سخنان، در کنار گمانهزنیها درباره آینده روابط کانادا و آمریکا، پازل غرب بیثبات را تکمیل میکند.
مجموع این رخدادها، از اختلافات علنی در ناتو گرفته تا مناقشات بر سر سرزمینها و بیاعتباری نهادهای بینالمللی، حکایت از دورهای پرشتاب و ناپایدار دارد؛ دورهای که در آن، مناسبات دیرپای غربی با سرعتی غیرمنتظره در حال دگرگونی است.(حسن نوروزی)
▼ خبر ویژه
جریانسازی حقوقبشری؛ پیوست پنهان پروژه فشار و تهدید نظامی
حسن هانیزاده، کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به جریانسازی اخیر نهادهای بینالمللی علیه ایران، گفت:«غرب بهخوبی آگاه است که برای هرگونه اقدام سخت، از جمله تشدید فشار یا حتی حمله نظامی، نیازمند یک پیوست حقوقی و رسانهای است تا بتواند افکار عمومی جهان و متحدان خود را همراه کند.»وی با اشاره به تشکیل جلسه فوقالعاده شورای امنیت سازمان ملل به دعوت آمریکا، تصریح کرد:«این اقدامی کمسابقه و معنادار است؛ اقدامی که در آن تریبون رسمی شورای امنیت در اختیار عناصر و گروهکهای تروریستی فراری قرار گرفت تا علیه جمهوری اسلامی ایران فضاسازی کنند.»به گفته او، این اتفاق نشاندهنده «سقوط جایگاه نهادهای بینالمللی و تبدیل آنها به ابزار سیاسی در خدمت اهداف واشنگتن است.»هانیزاده با اشاره به همزمانی اقدامات نهادهای مختلف بینالمللی افزود:«وقتی شورای امنیت، شورای حقوق بشر و پارلمان اروپا تقریباً در یک بازه زمانی مشخص علیه ایران فعال میشوند، نمیتوان این تحولات را اتفاقی یا مستقل از یکدیگر دانست. این روند نشاندهنده یک جریانسازی کاملاً هدفمند و موازی از سوی آمریکا، اروپا و رژیم صهیونیستی است که با تقسیم کار مشخص دنبال میشود.»
▼ اخبار
یک تیر و دو نشان اعتباری وزیر اقتصاد برای مردم و بنگاهها
سید علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، از اجرای «طرح اعتبار فراگیر ایرانیان (افرا)» خبر داد که با هدف تأمین مالی خانوارها و بنگاههای کوچک، متوسط و خرد طراحی شده است. وی در جلسه شورای هماهنگی مدیران عامل بانکها تأکید کرد:« این طرح بیش از گذشته به سمت این بخشها هدایت خواهد شد.»مدنیزاده با تشریح ویژگیهای طرح گفت:«آنچه در اختیار مردم قرار میگیرد، بیشتر به کارتهای اعتباری رایج در دنیا شباهت دارد تا وامهای مرسوم بانکی.» وی افزود:«این ابزار با سهولت بیشتری صادر میشود و استفاده از آن پیچیدگیهای فعلی تسهیلات خرد را ندارد.»او ادامه داد، سه ویژگی کلیدی طرح عبارتاند از:«دسترسی آسان مردم به کارت اعتباری، تفکیک مفهوم اعتبار از تسهیلات و ساده بودن فرآیند دریافت و استفادهسازوکار تأمین مالی آن نیز مبتنی بر ابزارهای تأمین مالی زنجیرهای طراحی شده است.در این الگو، اعتبار بهصورت یک سقف مشخص در اختیار فرد قرار میگیرد و متناسب با میزان مصرف و بازپرداخت، دوباره شارژ میشود.مهلت بازپرداخت شش ماه تعیین شده و خوشحسابی میتواند به افزایش تدریجی سقف اعتباری منجر شود.»وزیر اقتصاد همچنین اعلام کرد.بنگاههای بزرگ سهم بیشتری از نیاز مالی خود را از طریق بازار سرمایه تأمین کنند و این رویکرد بازتوزیع اولویتها در نظام تأمین مالی کشور محسوب میشود.»
سلاحهایی داریم که ما را قادر به جنگ میکند
شیخ اکرم الکعبی، دبیرکل مقاومت اسلامی نجباء، گفت:«نیروهای ذخیره مقاومت چندین برابر نیروهای فعلی حاضر در میدان هستند و هنوز وارد نبرد نشدهاند.»وی درباره آتشبس در غزه هم گفت:«موافقت با مذاکرات و آتشبس به دلیل ملاحظه وضعیت سخت انسانی صورت گرفت، نه ضعف مقاومت فلسطین در میدان جنگ.»دبیر کل نجباء درباره نقش آمریکا در جنگ غزه تأکید کرد:«جنگندههای آمریکایی به صورت مستقیم در عملیاتها مشارکت داشتند و فرماندهان آمریکایی نیز در میدان حاضر بودند. کارشناسان امنیت سایبری و اطلاعاتی آمریکا برای جمعآوری اطلاعات فعالیت میکردند.»الکعبی با تأکید بر اینکه نقش آمریکا در جنگ غزه، فراتر از پشتیبانی فنی است، تصریح کرد؛ اقدامات آمریکا به منزله مشارکت کامل در مدیریت نبرد است که ثابت میکند این کشور طرف مستقیم در این جنگ است.وی با اشاره به توانمندیهای مقاومت عراق، گفت:«مقاومت اسلامی، سلاحهای دوربرد و کوتاهبرد و توانمندیهایی در اختیار دارد که امکان حضور مستقیم در جنگها را فراهم میکند.»این رهبر مقاومت عراق تصریح کرد:«مقاومت اسلامی عراق عملیاتهای نظامی خود را از دومین روز جنگ، با هدف قرار دادن پایگاههای آمریکایی در داخل عراق آغاز کرد. این اقدام در راستای وظیفه اخلاقی و انسانی بود.»الکعبی همچنین گفت که در داخل عراق، فشارهای سیاسی علیه گروههای مقاومت آغاز شد تا آنان را از محور مقاومت و پشتیبانی از غزه جدا کنند که موفق نشدند.
تجارت ایران با عمان، قطر و امارات افزایش یافت
عبدالامیر ربیهاوی، مدیرکل دفتر غرب آسیا سازمان توسعه تجارت ایران با اشاره به افزایشی شدن حجم تجارت ایران با امارات متحده عربی، عمان و قطر، گفت:«صادرات ایران به امارات متحده عربی در ۹ ماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشد حدود ۹ درصدی را تجربه کرده است؛ حجم صادرات ایران به امارات در ۹ ماه ابتدای سال گذشته ۵ میلیارد و ۳۴۱ میلیون دلار بوده که این عدد در ۹ ماهه امسال به ۵ میلیارد و ۸۱۵ میلیون دلار رسید.»به گفته او؛ حجم واردات ایران از امارات در سال گذشته ۱۵ میلیارد و ۴۰۳ میلیون دلار بوده است که این عدد در سال جاری به ۱۳ میلیارد و ۵۳۲ میلیون دلار رسیده است که این عدد نشان دهنده کاهش بیش از ۱۰ درصدی وارادات است.بر اساس اعلام سازمان توسعه تجارت، ربیهاوی با مقایسه حجم تجارت ایران و عمان در ۹ ماهه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته، تصریح کرد:«صادرات در سال گذشته۱ میلیارد و ۱۹۲ میلیون دلار بوده است که این عدد در ۹ ماهه ابتدای سال جاری به ۱میلیارد و ۵۱۷ میلیون دلار رسید که این آمار از رشد۲۷ درصدی حکایت دارد. همچنین حجم صادرات با قطر نیز افزایشی بود و در ۹ ماه امسال حجم صادرات به ۱۱۵ میلیون دلار رسید این در حالی است که این عدد در سال گذشته حدود ۱۰۱ میلیون دلار بود که مقایسه این آمارها رشد ۱۴درصدی را نشان میدهد.»
▼ اخبار کوتاه
◄ امیر دودابینژاد، معاون برنامهریزی و نوآوری ساتبا، با اشاره به استقبال گسترده سرمایهگذاران برای ورود به حوزه تولید انرژیهای تجدیدپذیر اظهار کرد:«با توجه به افزایش چشمگیر تقاضا و محدودیت در توسعه ساختار اداری، ساتبا استفاده از ابزارهای تحول دیجیتال و هوش مصنوعی را بهعنوان راهکاری موثر برای تسهیل خدمات، صدور مجوزها و نظارت بر اجرای پروژهها در دستور کار قرار داده است.» دودابینژاد افزود:«آمارها بهخوبی گویای این تحول است؛ بهطوریکه در طول سال ۱۴۰۴ تعداد پروانههای صادرشده برای احداث نیروگاههای تجدیدپذیر نسبت به دوره مشابه قبل حدود چهار برابر شده و در یک سال و سه ماه گذشته نیز ظرفیت تولید انرژیهای تجدیدپذیر کشور سه برابر افزایش یافته است.»
◄ یک مقام مسئول در احزاب یمنی، با هشدار نسبت به هرگونه اقدام خصمانه آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، تأکید کرد که هر تجاوزی به ایران با پاسخ مستقیم مواجه خواهد شد.عارف العامری، مسئول روابط و ارتباطات احزاب یمنی به وبسایت المعلومه گفت:« این احزاب هرگونه حمله به ایران را اقدامی احمقانه میدانند که پیامدهای سنگینی برای عاملان آن خواهد داشت.»به گفته وی، «در صورت هرگونه اقدام خصمانه از سوی واشنگتن، کشتیها و ناوهای آمریکایی به اهداف مشروع تبدیل خواهند شد.»
◄ به نقل از بانک مرکزی، بررسی دادهها نشان میدهد میانگین روزانه حجم معاملات در بازار ارز تجاری از حدود ۱۰۰ میلیون دلار در روز به حدود ۱۴۵ میلیون دلار افزایش یافته است که حکایت از رشد قابل توجه مشارکت فعالان و ارتقای سطح مبادلات ارزی در این بازار دارد.بر این اساس، حجم معاملات بازار ارز تجاری به ۲۰۲ میلیون دلار رسید که یکی از بالاترین سطوح ثبتشده در دوره اخیر به شمار میرود.
◄ بنتیاراق اوتوسن، نایبرئیس پارلمان گرینلند با محکومیت تلاش های آمریکا برای تصاحب گرینلند گفت:«ما عضو ناتو هستیم، اما ناتو یعنی آمریکا… باید موضوع ماده ۵ را بررسی کنیم… آنها [آمریکا] تمامیت و قلمروی ما را تهدید میکنند… این دانمارک است که باید اقدام کند، اما فکر میکنیم که وضعیت باید در عمل مشخص شود. بله، چون وضعیت بسیار دشوار است».بر اساس ماده ۵ پیمان آتلانتیک شمالی، هرگونه حمله به یکی از اعضا، حمله به همه تلقی میشود و ناتو میتواند کمکهای لازم را ارائه دهد.
◄ زاگرس هیوا، سخنگوی شاخه سیاسی حزب کارگران کردستان عراق (پکک) گفت:«تحولات سوریه و خاورمیانه به طور کلی تأثیری مستقیم روی روند صلح ترکیه دارد.حملات اخیر در سوریه علیه کُردها، توطئه و دسیسهای علیه فرآیند صلح و نشان دهنده شکست آن است.»