ناخدای جنگ

«شهید علیرضا تنگسیری» در همان کوچه‌های آفتاب‌خورده و میان گرمای جنوبی که با شوری دریا درهم می‌آمیخت، قد کشید. آبادان برای او فقط شهری در جنوب نبود. جایی بود که دلش با آب و خاکش گره خورد، جایی که نگاهش به افق‌های دور خلیج فارس دوخته شد و در دلش عهدی نانوشته برای دفاع از این پهنه نیلگون شکل گرفت. دریابان پاسدار شهید علیرضا تنگسیری، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از سال ۱۳۹۷ فرماندهی نیروی دریایی سپاه را برعهده گرفت. نام او طی سال‌های اخیر بار‌ها در رسانه‌های داخلی و بین‌المللی مطرح شد؛ چه در جریان رزمایش‌های خلیج فارس، چه در مواضع صریح درباره حضور نظامی آمریکا در منطقه و چه در واکنش‌های سیاسی و تحریم‌هایی که از سوی غرب علیه او اعمال شد.

فرزند آبادان، نگهبان خلیج فارس

دریابان تنگسیری متولد سال ۱۳۴۱ و اصالتاً اهل استان بوشهر و بخش ساحلی شهرستان تنگستان بود، اما به دلیل اشتغال پدرش در منطقه اروندکنار، سال‌های رشد و نوجوانی خود را در استان خوزستان و شهر آبادان سپری کرد؛ شهری که نزدیکی‌اش با دریا و خاطره مقاومت مردم جنوب، بر روحیه و مسیر زندگی او تأثیر عمیقی گذاشت.

در سال‌های جنگ تحمیلی ایران و عراق، تنگسیری فرماندهی یک تیپ از نیروی دریایی را برعهده داشت و در همان دوران به عنوان یکی از نیرو‌های فعال در صحنه‌های عملیاتی شناخته شد. سال‌ها بعد، تجربه و سابقه میدانی او موجب شد مسئولیت‌های مهم‌تری را در ساختار نیروی دریایی سپاه برعهده بگیرد.

او از سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ فرماندهی منطقه یکم دریایی سپاه در بندرعباس را عهده‌دار بود؛ منطقه‌ای راهبردی که بخش مهمی از امنیت آبراه‌های جنوبی کشور را دربر می‌گیرد. پس از آن نیز از ۳۰ خرداد ۱۳۸۹ تا اول شهریور ۱۳۹۷، به مدت هشت سال به عنوان جانشین فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران فعالیت کرد و در این مدت در طراحی و اجرای برنامه‌های دفاعی و رزمایش‌های دریایی نقش داشت.

فرمانده‌ای که خار چشم آمریکا بود

در مرداد ۱۳۹۷ و همزمان با نزدیک شدن به زمان اجرای تحریم‌های آمریکا علیه ایران، نیروی دریایی سپاه رزمایشی در خلیج فارس برگزار کرد که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهانی داشت. در آن زمان تنگسیری جانشین فرمانده این نیرو بود.

«ژنرال جوزف ووتل» فرمانده وقت ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، در واکنش به این رزمایش اعلام کرد، این اقدام پیامی آشکار درباره توانمندی نظامی ایران در آستانه اجرای تحریم‌ها بوده است.

علیرضا تنگسیری در مواضع رسانه‌ای خود نیز بار‌ها درباره امنیت خلیج فارس سخن گفته بود. او در گفت‌وگویی با شبکه «العالم» تأکید کرده بود: «هر شناوری که وارد خلیج فارس و تنگه هرمز می‌شود، تحت کنترل ما قرار دارد و این موضوع جزء مأموریت‌های ذاتی نیروی دریایی سپاه است.»

در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹، وزارت خارجه آمریکا نام تنگسیری را به همراه هفت فرمانده دیگر سپاه پاسداران در فهرست تحریم‌ها قرار داد. این اقدام با ادعای نقش این افراد در برنامه موشکی ایران و برخی حوادث مرتبط با کشتی‌های تجاری در آب‌های بین‌المللی صورت گرفت.

سرانجام در دهم فروردین ۱۴۰۵، دریابان پاسدار شهید علیرضا تنگسیری پس از انجام مأموریت‌هایی در پی ضربات سنگین به دشمن که به نابودی تأسیسات و زیرساخت‌های مهم آنها و سقوط یک جنگنده آمریکایی انجامید، در حالی که در حال ساماندهی و تقویت نیرو‌ها و استحکام سپر دفاعی جزایر و سواحل کشور بود، بر اثر شدت جراحات به شهادت رسید.

اقدامات شهید تنگسیری در سمت فرماندهی نیروی دریایی سپاه

هنگامی که فرمانده کل قوا، ایشان را به عنوان فرمانده نیروی دریایی سپاه منتصب کردند، سه مأموریت کلیدی در حکم وی مدنظر قرار گرفت؛ از جمله بهره‌گیری از نیروی انسانی متعهد، ارتقای آموزش و هماهنگی با سایر بخش‌های سپاه و نیرو‌های مسلح، و توسعه هرچه بیشتر زرادخانه و تجهیزات دریایی. کارنامه هشت ساله این فرمانده بوشهری نشان می‌دهد، این اهداف به شکل چشمگیری محقق شده است.

بومی‌سازی دانش ساخت انواع شناور‌های کوچک و بزرگ و تربیت صد‌ها نیروی متخصص و ذخیره‌سازی دانش در بخش‌های گوناگون سبب شد تا رشد علمی و فنی این حوزه فراگیر شده و حتی با عروج او نیز اکنون سرمایه بزرگ این عرصه در همه ابعاد نسل به نسل میان فرماندهان و رزمندگان جریان دارد.

ارتقای توان عملیاتی نیروی دریایی سپاه در حوزه جنگ الکترونیک، شناسایی هوایی و عمق‌بخشی به عملیات‌های پهپادی به شکل بی‌سابقه‌ای در دوران این فرمانده سلحشور ارتقا یافت؛ به گونه‌ای که این نیرو از خرمشهر تا چابهار و در تمامی آب‌های شمالی کشور قدرتی متمرکز یافته است.

سردار شهید تنگسیری در طول این سال‌ها، همواره بر افزایش هماهنگی میان نیروی دریایی سپاه و نیروی دریایی ارتش تأکید و باور عمیق داشت و همکاری عملیاتی و اطلاعاتی این دو نیرو در طول سال‌های اخیر را به سطح ویژه‌ای ارتقا یافت. برگزاری رزمایش‌های پیچیده و ترکیبی در پهنه خلیج فارس و دریای عمان، نشان‌دهنده ارتقای هماهنگی بین‌نیرویی و افزایش آمادگی رزمی در دوران فرماندهی وی بوده است.

از دیگر اقدامات شاخص در این دوره، می‌توان به توسعه گسترده موشک‌های کروز دریایی، اژدر‌های هوشمند، شناور‌های تندروی تهاجمی و سامانه‌های پهپادی اشاره کرد. سردار شهید تنگسیری با تکیه بر توان داخلی و بومی‌سازی، توانست نیروی دریایی سپاه را به یکی از بازو‌های اصلی بازدارندگی کشور تبدیل کند.