نشریه اخبار و تحلیل ها 30 فروردین 1405
امام خامنهای(ره):
دستگاههای امنیّتی و قضائی موظّفند که آن کسانی را که با دشمن همراهی میکنند، همکاری میکنند، همصدایی میکنند ــ چه در عمل، چه در زبان، چه در تحلیل ــ با اینها برخورد قضائی بکنند، برخورد عادلانه بکنند.
28/11/1404
▼ حرف روز
از هرمز تا چابهار؛ مسیرهای تجاری متنوعتر شدند
طرح احتمال انسداد تنگه هرمز، بهعنوان یکی از مهمترین شریانهای تجارت جهانی، همواره یکی از سناریوهای راهبردی در تحلیلهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی ایران بوده است. در چنین شرایطی، مسئله اصلی نهفقط توقف جریان تجارت دریایی، بلکه چگونگی تأمین نیازهای اساسی کشور در کوتاهمدت است.مجموع ظرفیت تخلیه و بارگیری بنادر ایران حدود ۳۰۰ میلیون تن برآورد میشود که حدود ۲۵ میلیون تن آن به کالاهای اساسی (این میزان در سالهای مختلف نوسان داشته است) اختصاص دارد. این ارقام نشان میدهد که ساختار بندری کشور در حالت عادی توان قابل توجهی دارد، اما چالش اصلی زمانی بروز میکند که دسترسی به بنادر جنوبی داخل تنگه هرمز محدود یا قطع شود.در چنین سناریویی، بنادر خارج از تنگه، بهویژه بندر چابهار، بهعنوان مهمترین گزینه جایگزین مطرح میشوند. چابهار با دسترسی مستقیم به اقیانوس هند، از مزیت ژئوپلیتیکی مهمی برخوردار است و میتواند بخشی از جریان واردات را جذب کند. با این حال، محدودیتهایی در زیرساختهای لجستیکی، شبکه حملونقل پسکرانهای و ظرفیت عملیاتی، مانع از آن میشود که این بندر بهتنهایی نقش جایگزین کامل بنادر جنوبی را ایفا کند.خط ریلی چابهار-زاهدان که تنها بندر اقیانوسی کشور را به شبکه ریلی وصل میکند، پس از 16 سال و به وعده فرزانه صادق، وزیر راهوشهرسازی، امسال بهرهبرداری میشود.در کنار چابهار، بنادر شمالی کشور در حاشیه دریای خزر نیز میتوانند بخشی از بار واردات، بهویژه کالاهای اساسی، را بر عهده بگیرند. تجربه سالهای گذشته نشان داده که این بنادر در شرایط خاص قابلیت فعالسازی سریع را دارند.با این حال، محدودیت در عمق آبخور، ظرفیت کشتیهای قابل پذیرش و وابستگی به مسیرهای ترانزیتی کشورهای همسایه، کارایی آنها را نسبی میکند.عامل مکمل در این میان، مرزهای زمینی است. استفاده از کریدورهای زمینی و همکاری با کشورهای همسایه میتواند بخشی از فشار وارده بر سیستم بندری را کاهش دهد. نکته کلیدی که کارشناسان بر آن تأکید دارد، ضرورت یک برنامهریزی متمرکز و هماهنگی نهادی است. بدون همافزایی میان وزارتخانههای راه و شهرسازی، جهاد کشاورزی و صمت، حتی ظرفیتهای موجود نیز بهدرستی به کار گرفته نخواهند شد. مناطق آزاد مانند چابهار و انزلی نیز در صورت مدیریت یکپارچه، میتوانند نقش تسهیلگر مهمی ایفا کنند.با این حال، واقعیت این است که انسداد تنگه هرمز نمیتواند یک وضعیت پایدار باشد. فشارهای اقتصادی گسترده، چه در بازار انرژی و چه در زنجیره تأمین جهانی، بهسرعت بازیگران منطقهای و بینالمللی را به سمت بازگشایی این مسیر سوق خواهد داد. در نتیجه، سناریوی جایگزینی بنادر، بیشتر یک راهکار مدیریت بحران کوتاهمدت است تا یک راهحل بلندمدت.در نهایت، این سناریو بیش از هر چیز، اهمیت تنوعبخشی به مسیرهای تجاری و تقویت زیرساختهای لجستیکی کشور را یادآوری میکند؛ ضرورتی که در شرایط عادی شاید کمتر به چشم بیاید، اما در بحرانها به یک عامل تعیینکننده تبدیل میشود.(علی محمدی)
▼ گزارش روز
مذاکرات مستقیم با رژیم صهیونی؛ نجات لبنان یا سقوط آن؟
در پی شکستهای پیاپی منطقهای رژیم صهیونی و همزمان با شکلگیری فضای مذاکرات آتشبس میان آمریکا و ایران، تلآویو که خود را در آستانه توقف همزمان جنگ در دو جبهه حساس میدید، طرحی جدید برای جبران عقبنشینیهای راهبردی خود طراحی کرده است. این طرح که با اسم رمز «مذاکرات مستقیم» از سوی ناظران سیاسی نامگذاری شده، در واقع فتنهانگیزی در عمق لبنان با همراهی عناصر غربگرای سیاسی این کشور است. نشانههای این فریبکاری از همان نخستین بیانیه دونالد ترامپ درباره آتشبس نمایان شد؛ بیانیهای که آتشبس را به نام آمریکا و متحدانش در خاورمیانه اعلام کرد اما از هرگونه اشاره به لبنان خودداری نمود. ایران فوراً مخالفت جدی خود را با این بدعهدی اعلام کرد و در نتیجه فشارهای کشورمان، واشنگتن ناچار شد کاهش تنش در لبنان و توقف حملات به بیروت را اعلام کند.با این حال، این تحول بدون ارائه یک طرح جایگزین برای رژیم صهیونی محقق نمیشد. در اتاقهای موازی، تیمی سیاسی و دیپلماتیک در واشنگتن با هماهنگی مستقیم با رژیم صهیونی، مسیر تحولات را به سمت خارج کردن لبنان از میز مذاکرات اسلامآباد هدایت کردند. در همین زمینه روزنامه الاخبار می نویسد:«دستیابی به نتیجه سریع، بدون افزایش فشار از داخل لبنان ممکن نبود. به همین دلیل، جوزف عون، رئیسجمهور و نواف سلام، نخستوزیر لبنان نیز به این روند پیوستند و ایده دور کردن کشورشان از مذاکرات با ایران را فرصتی برای بازگشت به دایره تماسهای بینالمللی یافتند.» در طرف مقابل، رژیم صهیونی به شکلی بیسابقه از زمان خروج از لبنان در سال ۲۰۰۰ بسیج شد و ساعاتی پس از آتشبس با ایران، کشتاری وحشیانه در لبنان مرتکب شد. اما واکنش دولت لبنان معکوس بود؛ به جای مقابله با اشغالگری صهیونیست ها، دور جدیدی از اعلام جنگ علیه مقاومت را آغاز کردند و بار دیگر روی طرح صهیونی خلع سلاح حزبالله متمرکز شدند. میشل عون که تمایلی به شرکت در جلسات دولت برای تصویب این موضوع نداشت، در نهایت مجبور شد جلسهای را اداره کند که میدانست ابتکار عمل در آن در دست نواف سلام است.دشمن همزمان تماسهای خود را با شخصیتها و نیروهای سیاسی غربگرا در داخل لبنان از سر گرفت تا آنها را به راهاندازی تحرکات سیاسی و مردمی علیه حزبالله وادار کند. در اقدامی غیرمنتظره، عون و سلام به سفیر آمریکا در بیروت اعلام کردند که «دولت قانونی لبنان» با گنجاندن کشورشان در مذاکراتی که ایران در آن شرکت دارد، مخالف است و به مقامات پاکستانی اطلاع دادند که لبنان در آستانه ورود به مذاکرات مستقیم با رژیم صهیونی قرار دارد. با این حال، آمریکاییها همچنان با اصرار ایران بر ارتباط هرگونه توافق با توقف جنگ در لبنان مواجه بودند. ایران به واشنگتن پاسخ داد که صرف کاهش عملیات نظامی کافی نیست و اگر اصرار بر برگزاری دور جدید مذاکرات وجود داشته باشد، تصمیم برای بازگشایی تنگه هرمز تا زمان دستیابی به راهحلی جدی برای لبنان و آزادسازی پولهای بلوکهشده، معلق خواهد ماند.پیام اخیر شیخ نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله نیز به وضوح نشان میدهد که مقاومت قصد همکاری با گروههای جنایتکار را ندارد و به هیچ آتشبسی در سایه ادامه اشغال و تجاوز اهمیت نمیدهد. آنچه امروز در لبنان میگذرد صرفاً یک بحران داخلی نیست، بلکه سناریوی طراحیشده از سوی رژیم صهیونی با حمایت آمریکاست تا از طریق فتنه داخلی، آنچه را در میدان نبرد به دست نیاوردهاند، محقق سازند.(عبدالحسین آزاد)
▼ خبر ویژه
آمریکاییها ادعای ترامپ درباره پیروزی بر ایران را قبول ندارند
هفت هفته پس از آغاز جنگ با ایران، اکثر رأیدهندگان آمریکایی میگویند دونالد ترامپ فاقد یک برنامه مشخص است و بسیاری تردید دارند که ترامپ به اهداف خود در این جنگ دست یابد.نتایج جدید نظرسنجی پولیتیکو نشان میدهد که حمایت از اقدام نظامی ضعیف است—تنها ۳۸ درصد از آمریکاییها از حملات حمایت میکنند—و دیدگاهها عمدتاً نسبت به روزهای پس از حملات مشترک آمریکا و رژیم صهیونی بدون تغییر باقی مانده است. تنها ۱۵٪ از آمریکاییها باور دارند که ترامپ به اهداف خود در جنگ با ایران دست یافته است!اکثریت پاسخدهندگان آمریکایی میگویند این جنگ به نفع مردم آمریکا نیست و همچنان بخش بزرگی از مردم، از جمله بخش قابل توجهی از حامیان ترامپ در انتخابات ۲۰۲۴، اطمینان ندارند که رئیسجمهورشان اهداف روشنی داشته باشد.
▼ اخبار
گاف ترامپ در تلاش برای فتنهانگیزی بین سپاه و وزیر امور خارجه
رئیسجمهور آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس در اقدامی عجیب تلاش کرد صدای ضبط شده یک رزمنده نیروی دریایی سپاه را مصادره به مطلوب کند، اما تیرش به خطا رفت. در حالیکه بر خلاف رجرخوانیهای روز گذشته دونالد ترامپ، تنگه هرمز بار دیگر از سوی سپاه بسته اعلام شد، ترامپ با انتشار ویدئویی نوشت:«همین الان: نیروی دریایی سپاه پاسداران در رادیوی آزاد دریایی، وزیر امور خارجه خود ایران را «احمق» خطاب کرد.» اما واقعیت به زودی آشکار میشود. در این فایل صوتی، یک رزمنده نیروی دریایی سپاه خطاب به کشتیهای مستقر در نزدیکی تنگه هرمز میگوید:«این نیروی دریایی سپاه ایران است که روی کانال ۱۶ با شما تماس میگیرد.تنگه هرمز هنوز بسته است.ما آن را به دستور رهبرمان امام خامنهای باز میکنیم، نه به خاطر توییتهای یک احمق.اگر میخواید از تنگه عبور کنید، باید از نیروی دریایی سپاه ایران اجازه بگیرید.تمام شناورهایی که ارتباطی با دشمنان ما داشته باشن، در صورت تلاش برای عبور از تنگه هرمز، هدف قرار خواهند گرفت.» بسیاری از کاربران در ذیل این پست ترامپ او را به سخره گرفتهاند و گفته اند منظور این رزمنده نیروی دریایی، از عبارت «احمق» نه وزیر خارجه ایران، بلکه اتفاقا شخص خود دونالد ترامپ است!
پیشنهاد روسیه به ایران برای حذف دلار از معاملات
علیرضا پیمانپاک، رییس اسبق سازمان توسعه تجارت با اشاره به لزوم کاهش وابستگی به ارزهای مرسوم در تجارت خارجی گفت:«اگر قصد پایان دادن به «آقایی دلار و درهم» را داریم، باید حداقل از مسیر تسویه مستقیم یوان به روبل استفاده کنیم؛ مسیری که تاکنون اجرایی نشده است.»وی بیان داشت:«از طریق این روش میتوان حداقل ۲.۵ میلیارد دلار خرید از روسیه انجام داد.» پیمانپاک افزود:«در این زمینه پیشنهادهای رسمی از سوی بانکهای روسی دریافت شده است.»رئیس اسبق سازمان توسعه تجارت ایران توضیح با اشاره به یک پیشنهاد رسمی از بانک روسیه گفت:«در مذاکرهای که اواخر سال ۱۴۰۲ با قائممقام بانک VTB روسیه در دهلی داشته، طرف روس اعلام کرده سالانه ۴۰ میلیارد دلار صادرات به هند دارند که دولت هند به اتها اعلام کرده به ازای ان کالا ببرید اما ما این مقدار کالا نیاز نداریم.»به گفته پیمانپاک، پیشنهاد ارائهشده این بوده است که ایران بتواند با استفاده از روپیه روسها، کالاهای مورد نیاز خود را از هند وارد کند و در مقابل، مازاد یوان ایران در چین به روسها منتقل شود.وی تأکید کرد این پیشنهاد در همان زمان با بانک مرکزی مطرح شد.
اگر بابالمندب را ببنیدم انس و جن نمیتوانند بازش کنند
حسین العزی، معاون وزیر خارجه یمن و عضو ارشد جنبش انصارالله دونالد ترامپ و همپیمانان او را به بستن تنگه راهبردی بابالمندب تهدید کرد.او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:«به یاری خدا اگر صنعا تصمیم بگیرد تنگه بابالمندب را ببندد، همه انس و جن کاملاً ناتوان از باز کردن آن خواهند بود؛ بنابراین بهتر است ترامپ ـ و جهان همدست ـ فوراً به همه اقدامات و سیاستهایی که مانع صلح هستند پایان دهند و احترام لازم را به حقوق مردم و امت ما نشان دهند.»پیش از او «محمد العاطفی» وزیر دفاع یمن نیز از آمادگی نیروهای مسلح این کشور برای مقابله با هرگونه تهدید خبر داده و نوشته بود:«نیروهای مسلح یمن در بالاترین سطح آمادگی برای مقابله با هر تجاوز علیه ملت یمن قرار دارند.»او گفت که جنگ اخیر به خوبی کارایی و اثربخشی وحدت جبههها را نشان داد و کارآمدی عملیات نظامی محور مقاومت را ثابت کرد.
اذعان ترامپ به قدرت نظامی ایران
روزنامه وال استریت ژورنال به نقل از مسئولان کاخ سفید گزارش داد، احتمال گشایش در مذاکرات با ایران طی روزهای آتی وجود دارد. واشنگتن خواهان مذاکرات بیشتر در پاکستان است.در این گزارش به نقل از مسئولان آمریکایی آمده است، ترامپ فکر می کرد پیروزی بر ایران فرصت بازآرایی نظام جهانی را به وی می دهد.وال استریت ژورنال با اشاره به ترس و وحشت ترامپ از قدرت نظامی ایران نوشت، رئیس جمهور آمریکا با حمله به جزیره خارک مخالفت کرد چرا که می ترسید جان نظامیان آمریکایی به خطر افتد و آنها تبدیل به اهداف آسانی برای ایران شوند.
▼ اخبار کوتاه
◄احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، گفت:«با وجود اینکه بسیاری در دنیا اذعان میکنند ایران در جنگ موفق بوده، این موضوع برای آمریکا و شخص ترامپ سنگین است برای همین او تلاش میکند هیمنه بینالمللی خود را حفظ کند و طوری برخورد کند که در این مذاکرات برای خود پیروزی به دست آورده است.» وی ادامه داد:«تا پیش از این جنگ، آمریکا نگاهش به ایران مثل یک کشور جهانسومی بود و ایران را جدی نمیگرفت. اما پس از جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، خود آنها اذعان کردند که ایران کشوری سرسخت و متعصب است و ایران هم نشان داد که در پیگیری اهداف و منافع ملی خود بسیار جدی است.»
◄کامالا هریس، معاون رئیسجمهور سابق آمریکا گفته که دونالد ترامپ تحت تأثیر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونی، وارد جنگی با ایران شده است که مردم آمریکا خواهان آن نبودند.هریس تأکید کرد:«ترامپ توسط نتانیاهو به جنگ کشیده شد. بیایید روشن بگوییم. او وارد جنگی شد که مردم آمریکا نمیخواهند و جان سربازان آمریکایی را در معرض خطر قرار داد.»او در ادامه با لحنی تند افزود:«ما با فاسدترین، بیرحمترین و ناکارآمدترین دولت در تاریخ ریاستجمهوری آمریکا مواجه هستیم. این فرد درک درستی از قدرت واقعی ندارد و طوری رفتار میکند که گویی یک رئیس مافیاست.»
◄محمود قماطی، نائبرئیس شورای سیاسی حزبالله، در واکنش به اظهارات مقامات رژیم صهیونی برای ایجاد «خط زرد» و منطقه حائل در جنوب لبنان تصریح کرد که مقاومت اجازه چنین کاری را نخواهد داد. قماطی به شبکه الجزیره مباشر گفت که مقاومت به هرگونه نقض آتشبس فعلی توسط رژیم صهیونی پاسخ خواهد داد.وی تصریح کرد:«ما به مقاومت ادامه خواهیم داد و تسلیم تجاوزات مستمر علیه لبنان نخواهیم شد.»
◄به نقل از شبکه روسیا الیوم، لوئیز ایناسیو لولا دا سیلوا، رئیس جمهور برزیل از موضع اسپانیا در جلوگیری از استفاده آمریکا از خاک این کشور برای انجام حمله علیه ایران تمجید کرد.وی در جریان سفر خود به اسپانیا گفت:«مایلم از پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، قدردانی و شجاعت او را تحسین کنم.»لولا دا سیلوا افزود:«اسپانیا اجازه نداد هواپیماهای آمریکایی از این کشور برای بمباران ایران به پرواز درآیند.»
◄عباس خطیبی، معاون ساخت و توسعه راهآهن، بنادر و فرودگاهها شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور، از دستیابی به آمارهای عملیاتی کمسابقه در پروژههای ریلی کشور طی سال ۱۴۰۴ خبر داد و اعلام کرد که در حوزه روسازی و ریلگذاری، با ثبت ۲۹۰ کیلومتر، شاهد رشد ۲۷۶ درصدی نسبت به سال ۱۴۰۳ بودهایم.همچنین در توسعه فضاهای ایستگاهی، با احداث ۱۷ هزار و ۵۵۲ مترمربع زیربنا، رشد ۲۹۰ درصدی نسبت به سال قبل به ثبت رسیده است.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
