رکوردشکنی تاریخی مناطق آزاد

آمارهای ۱۱ ماهه سال ۱۴۰۴ از مناطق آزاد کشور، تصویری امیدوارکننده و فراتر از انتظارات را به نمایش گذاشته است. سرمایه‌گذاری داخلی جذب‌شده در این دوره به بیش از ۸۴۷ هزار میلیارد تومان رسیده که رشد ۱۲۵ درصدی نسبت به سال قبل را نشان می‌دهد و ۱۲۰ درصد هدف مصوب نیز تحقق یافته است. اما آنچه باعث امیدواری مضاعف می شود، رکوردشکنی بی‌سابقه در جذب سرمایه خارجی است.

سرمایه‌گذاری خارجی جذب‌شده در ۱۱ ماهه ۱۴۰۴ به ۱,۰۲۵ میلیون دلار رسیده که رشد خیره‌کننده ۵۳۱ درصدی نسبت به دوره مشابه ۱۴۰۳ را ثبت کرده است. این رقم در حالی به دست آمده که هدف مصوب برای این دوره تنها ۲۷۹ میلیون دلار بود؛ بنابراین عملکرد واقعی، ۳۶۷ درصد فراتر از پیش‌بینی‌ها بوده است. سرمایه‌گذاری خارجی محقق‌شده نیز با ۵۳۳ میلیون دلار و رشد ۲۶۸ درصدی، عملاً اهداف برنامه‌ریزی‌شده را چند برابر پوشش داده است.

این جهش قابل توجه، حاصل اصلاحات ساختاری وزارت اقتصاد در بهبود محیط کسب‌وکار مناطق آزاد بوده است. حذف بروکراسی‌های زائد و ارائه مشوق‌های هدفمند، اعتماد سرمایه‌گذاران بین‌المللی را جلب کرده و مناطق آزاد را به کانون‌های امن و سودآور برای سرمایه خارجی تبدیل کرده است. ترکیب واردات نیز نشان‌دهنده تغییر رویکرد اساسی است؛ واردات ماشین‌آلات و تجهیزات خط تولید با رشد ۲۷۴ درصدی، مواد اولیه با رشد ۳۱ درصدی، در حالی که واردات کالای مصرفی تنها ۱۴ درصد افزایش یافته است. این ارقام حکایت از اولویت‌دهی به واردات مولد و تولیدمحور دارد.

در بخش خودرو نیز رشد ۵۱۸ درصدی واردات خودرو با پلاک منطقه آزاد ثبت شده که می‌تواند نشانه پاسخ به تقاضای انباشته و نوسازی ناوگان باشد. ارزش تولیدات مناطق آزاد نیز با رشد ۲۸ درصدی به بیش از ۴,۲۶۹ میلیارد ریال رسیده و ۸۹ درصد هدف مصوب محقق شده است. منطقه آزاد ارس رتبه اول، اروند رتبه دوم و انزلی رتبه سوم را در میان مناطق آزاد کسب کرده‌اند. آنچه این آمارها را امیدوارکننده می‌کند، تغییر ریل اساسی در کارکرد مناطق آزاد است. آنها دیگر حیاط‌خلوت واردات مصرفی نیستند، بلکه به سکوهای صادرات و کارگاه‌های عظیم تولید تبدیل شده‌اند. این موفقیت نشان می‌دهد که با دقت کارشناسی و اراده مدیریتی، حتی در شرایط فشار خارجی نیز می‌توان به تولید ملی و ارتقای امنیت اقتصادی دست یافت.