▼ حرف روز
آمریکا و توهم توافق اجباری
✍ عبدالحسین آزاد
حملات تجاوزکارانه جدید رژیم تروریستی آمریکا به کشورمان بار دیگر نشان داد که ایالات متحده همچنان از منطق زور برای پیشبرد اهداف سیاسی خود بهره میگیرد. حملات نظامی به برخی مناطق کشور و همزمانی آن با تحرکات دیپلماتیک واشنگتن، این واقعیت را آشکار میکند که دولت آمریکا مذاکره را نه به عنوان ابزاری برای رسیدن به تفاهم، بلکه به عنوان مسیری برای تحمیل خواستههای خود دنبال میکند.
در نگاه سیاستمداران آمریکایی، قدرت نظامی همواره مکمل میز مذاکره بوده است. هر زمان که فشارهای اقتصادی و سیاسی نتوانسته نتیجه مطلوب آنها را تأمین کند، گزینه تهدید و اقدام نظامی وارد میدان شده است. هدف اصلی چنین رویکردی تغییر محاسبات طرف مقابل و وادار کردن آن به پذیرش شروطی است که در شرایط عادی امکان تحقق آنها وجود ندارد.
با این حال تجربه روابط ایران و آمریکا در چهار دهه گذشته نشان میدهد که سیاست فشار، برخلاف تصور طراحان آن، نتوانسته جمهوری اسلامی را از اصول و منافع راهبردی خود عقب براند. از تحریمهای گسترده اقتصادی گرفته تا تهدیدهای مکرر نظامی، هیچکدام نتوانستهاند اراده سیاسی ایران را در موضوعات کلان تغییر دهند. به همین دلیل، تکرار این الگو بیش از آنکه نشانه قدرت باشد، بیانگر ناتوانی واشنگتن در یافتن راهحلهای واقعبینانه برای تعامل با کشورمان است.
واقعیت آن است که مذاکره زمانی معنا پیدا میکند که بر پایه احترام متقابل و پذیرش حقوق طرفین شکل بگیرد. هنگامی که یک طرف تلاش میکند با بمباران، تحریم یا تهدید نظامی امتیاز بگیرد، فضای اعتماد از بین میرود و دیپلماسی به ابزاری برای اعمال فشار تبدیل میشود. چنین شرایطی فقط سطح تنش و بیثباتی را افزایش میدهد.
نکته قابل تأمل آن است که آمریکا پس از سالها تحریم، فشار سیاسی، جنگ روانی و تهدید نظامی، همچنان میکوشد از ابزار زور برای تأثیرگذاری بر محاسبات ایران استفاده کند. این رویکرد در حالی دنبال میشود که تجربه دهههای گذشته نشان داده جمهوری اسلامی ایران در برابر فشار خارجی، نه از مواضع راهبردی خود عقبنشینی کرده و نه امنیت و منافع ملی خود را به موضوعی قابل معامله تبدیل کرده است. واقعیت این است که توسل همزمان به مذاکره و اقدام نظامی، بیش از آنکه نشانه قدرت آمریکا باشد، بیانگر محدودیت گزینههای واشنگتن در مواجهه با کشوری است که توانسته ظرفیتهای بازدارندگی و دفاعی خود را به سطحی برساند که هرگونه اقدام خصمانه را با هزینههای سنگین همراه کند.
▼ گزارش روز
یک تروریست با چند مأموریت!
✍ بهرام بختیاری
تام باراک، چهره مرموز و پشت پردهای است که از آغاز دولت دوم ترامپ، نقش کلیدی در طراحی و اجرای توطئههای واشنگتن علیه محور مقاومت در منطقه شامات بر عهده گرفته است. این دیپلمات تروریست که پیشتر به عنوان سفیر آمریکا در ترکیه و نماینده ویژه در سوریه فعالیت میکرد، حالا مدتی است که به عنوان نماینده ویژه ترامپ در عراق منصوب شده تا حلقه پایانی زنجیره شوم خود را تکمیل کند. آنچه فعالیتهای باراک را خطرناک میسازد، پیوستگی معناداری است که میان پروندههای لبنان، سوریه و عراق ایجاد کرده؛ سه حلقهای که در نظم جدید استکباری تعریف میشوند.
در مرکز این نقشه شوم، ایده مهار نفوذ جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. آمریکاییها به خوبی دریافتهاند که نمیتوانند در هر یک از این کشورها به طور جداگانه با جبهه مقاومت مقابله کنند، بنابراین طرحی نظاممند برای حذف تدریجی بازیگران محور مقاومت طراحی کردهاند. باراک آشکارا به مقامات سوری اعلام کرده که واشنگتن خواهان گذار از منطق شبهنظامیان و محورها به منطق دولتها و نهادهای تحت نفوذ خود است. این یعنی همان سناریوی مسمومی که پیشتر در لیبی و افغانستان امتحان کردند و به فاجعه انجامید، این بار با لباسی جدید در شامات پیاده میشود.
لبنان به دلیل حضور قدرتمند حزبالله، به عنوان پیچیدهترین حلقه این توطئه انتخاب شده است. باراک با چهره خندان و وعدههای فریبنده، طرح خلع سلاح مقاومت را به کابینه لبنان تحمیل کرده. در سوریه نیز او تلاش کرده جولانی را پای میز مذاکره با رژیم صهیونی بنشاند و زمینه عادیسازی روابط را فراهم کند. در عراق نیز اکنون مأموریت دارد تا ضمن حل مسائل کردی به سود آمریکا، ارتباط گروههای مقاومت را با تهران قطع کند و روابط بغداد را به مسیر دلخواه واشنگتن هدایت نماید.
دیدارهای اخیر باراک در ریاض، ابوظبی، آنکارا و بغداد نشان میدهد که او در حال طراحی یک محور شوم منطقهای متشکل از کشورهای عربی مرتجع، رژیم صهیونی و ترکیه تحت چتر حمایتی آمریکا است. اما آنچه این توطئهگران از آن غافلند، بیداری ملتها و قدرت بازدارندگی جبهه مقاومت است. محور مقاومت با رهبری ایران، سالهاست که توطئههای مشابه را یکی پس از دیگری خنثی کرده و این بار نیز با هوشیاری کامل، نقشههای شوم باراک را به گورستان خواهد فرستاد.
▼ خبر ویژه
زنگ بیدارباش برای جمهوریخواهان
تعدادی از سناتورهای جمهوریخواه با اشاره به افزایش هزینهها و تورم ناشی از جنگ ایران، خواستار پایان فوری درگیریها شدند. سناتور شلی مور کاپیتو از ویرجینیای غربی گفت:«فکر میکنم مردم واقعاً آن را حس میکنند. فقط قیمت بنزین نیست، قیمت مواد غذایی و موارد دیگر هم هست. مردم حس میکنند که این به آنچه در ایران میگذرد مربوط است.» کاپیتو افزود که ترامپ تحت فشار است تا به راهحلی بر مبنای صلح دست یابد. سناتور جان هاولی از میزوری نیز با اشاره به دادههای اقتصادی گفت که این آمار باید برای جمهوریخواهان «زنگ بیدارباش» باشد و هشدار داد که اگر کنگره هزینهها را کاهش ندهد و فشار بر مردم را نکاهد، «رأیدهندگان خوشحال نخواهند شد.» بر اساس نظرسنجی بانک فدرال رزرو نیویورک، حدود ۴۸ درصد از آمریکاییها گفتهاند که وضعیت مالی آنها در ماه مه نسبت به یک سال پیش بدتر شده است که بالاترین سهم از ژانویه ۲۰۲۳ تاکنون محسوب میشود. سناتور کوین کریمر از داکوتای شمالی با ابراز نگرانی درباره پیامدهای سیاسی تداوم جنگ گفت:«مردم اغلب با کیف پول خود رأی میدهند. اگر مردم از نظر مالی احساس امنیت نکنند، به وضوح با انتخاب شخص دیگری واکنش نشان میدهند.» نظرسنجیها نشان میدهد که بیش از دو سوم آمریکاییها خواستار پایان جنگ ایران هستند. تحلیلگران معتقدند شکاف درون حزب جمهوریخواه بر سر جنگ ایران رو به افزایش است و همحزبیهای ترامپ نگران از دست دادن اکثریت پارلمانی در انتخابات میاندورهای هستند.
▼ اخبار
رژیم صهیونی بزرگترین بازنده جنگ ایران است
شبکه خبری الجزیره در تحلیلی به مناسبت صدمین روز جنگ آمریکایی-صهیونی علیه ایران نوشت که «اسرائیل بزرگترین بازنده این جنگ است» و هیچیک از اهداف اعلامی طرفین مهاجم محقق نشده است. بر اساس این گزارش، «تغییر مطلوب آنها در ایران رخ نداده است و ایران همچنان توانایی عملیات نظامی را دارد و مهمتر اینکه تهران موفق شده است تنگه هرمز را برای کشتیرانی بینالمللی بسته نگه دارد.» الجزیره با اشاره به خسارات وارد شده به آمریکا نوشت:«موشکها و پهپادهای ایرانی توانستند خسارات زیادی به پایگاههای نظامی آمریکا وارد کنند که شامل تخریب ۴۲ هواپیمای آمریکایی از جمله جنگندههای اف-۱۵ و اف-۳۵ و یک هواپیمای شناسایی آواکس (به ارزش بیش از ۷۰۰ میلیون دلار) و همچنین آسیب به یکی از جدیدترین سامانههای ضدموشکی تاد (به ارزش یک میلیارد دلار) میشود.» این شبکه خبری افزود:«نهادهای مستقل از جمله مؤسسه مودیز معتقدند هزینه جنگ برای مردم آمریکا تاکنون به بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار رسیده است، در حالی که پنتاگون آن را تنها ۲۹ میلیارد دلار برآورد کرده است.» الجزیره در ادامه با اشاره به تأثیرات سیاسی جنگ تصریح کرد:«تأثیرات جنگ بر داخل آمریکا در کاهش شدید محبوبیت ترامپ منعکس شده است و در سرزمینهای اشغالی نیز تلآویو از پیامدهای منفی عمیقی رنج میبرد.» این گزارش همچنین به تغییر نگاه جامعه آمریکا به رژیم صهیونی اشاره کرده و مینویسد:«بخش بزرگی از جامعه آمریکا که عمدتاً جوانان زیر ۴۰ سال هستند، منتقد اسرائیل شدهاند.»
مخالفت یکپارچه دموکراتها با بودجه جنگی ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، از نمایندگان همحزب خود در کنگره خواست تا لایحه بودجه الحاقی ۳۵۰ میلیارد دلاری وزارت جنگ (پنتاگون) را از طریق فرآیند قانون «مصالحه بودجهای» به سرعت تصویب کنند. این درخواست در چارچوب تلاشهای کاخ سفید برای تأمین بودجه بیسابقه ۱.۵ تریلیون دلاری دفاعی سال ۲۰۲۷ مطرح میشود که قرار است ۳۵۰ میلیارد دلار آن از طریق فرآیند سریع «مصالحه بودجه» و بدون نیاز به حد نصاب بالای آرا در سنا تصویب شود. این سازوکار ویژه به حزب حاکم اجازه میدهد لایحه را تنها با کسب اکثریت آرا و بدون نیاز به حد نصاب ۶۰ رأی در سنا به تصویب برساند و عملاً دموکراتها را از فرآیند تصمیمگیری حذف میکند. تقریباً تمامی نمایندگان حزب دموکرات با این تزریق مالی ۳۵۰ میلیارد دلاری به بدنه ارتش آمریکا مخالفت کرده و آن را «عاملی برای تشدید کسری بودجه این کشور» میدانند. تحلیلگران معتقدند ترامپ با این اقدام در تلاش است تا هزینههای سرسامآور ناشی از تجاوز به ایران و سیاستهای مداخلهجویانه را بدون مواجهه با مخالفت دموکراتها تأمین کند. این بودجه الحاقی در شرایطی به پنتاگون تزریق میشود که ذخایر مهمات آمریکا در جنگ با ایران به شدت کاهش یافته و ارتش نیاز مبرمی به بازسازی زرادخانه خود دارد.
هیچ فرمولی بدون حضور مقاومت قابل قبول نیست
علی فیاض، عضو فراکسیون وفاداری به مقاومت در پارلمان لبنان، در گفتوگو با شبکه المیادین تصریح کرد:«توانمندیهای مقاومت بالاست و هرچه میدان نبرد گستردهتر شود، خسارتهای بیشتری به دشمن اسرائیلی وارد خواهد شد.» فیاض با اشاره به ورود ایران به عرصه دفاع از مقاومت و ضاحیه بیروت گفت: این اقدام «تجلی و تکامل "وحدت میادین" بود.» وی افزود:«ما با یک واقعیت جدید منطقهای روبهرو هستیم و کاملاً واضح به نظر میرسد که توان آمریکا برای تغییر معادلات، محدودیتهایی دارد.» نماینده حزبالله در پارلمان لبنان تأکید کرد:«آمریکاییها دیگر هیچ گزینهای جز حرکت به سمت توافق با ایران ندارند.» فیاض با اشاره به سفر هیاتهایی از حزبالله به ترکیه گفت:«اطمینانهایی دریافت شد مبنی بر اینکه سوریه قصد اقدامی علیه مقاومت را ندارد و حمایت آنکارا از نقش و مشروعیت مقاومت در لبنان، قابل توجه و چشمگیر بود.» وی افزود که «ترکیه، مصر و عربستان نسبت به پروژه توسعهطلبانه اسرائیل در منطقه نگرانیهایی دارند.» فیاض در ادامه با اشاره به مواضع رئیسجمهور لبنان تصریح کرد:«جوزف عون با فشارهای آمریکا به قدرت رسید و با در پیش گرفتن برخی گزینههای سیاسی، هزینههای سنگینی برای لبنان تحمیل کرده است.» وی در پایان تأکید کرد:«شواهد و دادهها نشان میدهد که هیچکس نمیتواند در هیچ فرمولی برای حلوفصل مسائل، مقاومت را نادیده بگیرد و تصمیم نهایی درباره جنوب لبنان در اختیار مقاومت است. مقاومت با قاطعیت و بدون هیچگونه عقبنشینی به مقابله با دشمن ادامه میدهد.»
▼ اخبار کوتاه
◄ روابط عمومی سپاه با صدور اطلاعیهای اعلام کرد:«رزمندگان شجاع نیروی هوافضا و قهرمانان نیروی دریایی سپاه سحرگاه امروز در تنبیه متجاوز و پاسخ به تعرض ارتش کودککش آمریکا، طی دو موج عملیاتی هجده هدف مهم متعلق به ارتش شرور آمریکا در پایگاههای هوایی علیالسالم و احمدالجابر و همچنین پایگاههای هوایی شیخ عیسی را مورد اصابت قرار داده و منهدم کردند.» قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا نیز تأکید کرد:«توقف حملات آمریکا بنا بر اعلام رئیسجمهور آن کشور، به دلیل پاسخ قدرتمند و کوبنده نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است.» این قرارگاه هشدار داد:«پاسخ نیروهای مسلح به تجاوز و شرارتهای آمریکا تداوم خواهد داشت.»
قیمت نفت در پی اعلام انسداد کامل تنگه هرمز از سوی ایران، در کمتر از چند ساعت با رشد بیش از ۴ دلاری از ۹۶ دلار برای هر بشکه گذشت. این افزایش سریع در حالی رخ داد که پیش از جنگ رمضان، افزایش یک دلاری قیمت نفت ممکن بود ماهها به طول انجامد. گفتنی است بیش از ۲۰ درصد نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکند و اکنون تردد از این آبراه تنها با مجوز ایران امکانپذیر است. هماکنون به دلیل ماجراجویی آمریکاییها، تنگه هرمز با دستور مقامات کشورمان کاملاً بسته شده است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، در واکنشی منفعلانه به تجاوز آمریکا علیه ایران نوشت:«خاورمیانه عمیقتر به بحران کشیده میشود و عواقب آن فراتر از منطقه میرود.» وی بدون نام بردن از آمریکا و رژیم صهیونی افزود:«این هفته حملات گستردهتر و وخامت بیشتر اوضاع را به همراه داشته است، جایی که آتشبس بیشتر شبیه یک تبادل آتش کمتر است.» گوترش هشدار داد:«ما نباید خطرات تبدیل تبادل آتش کوچک به درگیری تمامعیار را دستکم بگیریم. همه طرفها باید برای رسیدن به یک توافق دیپلماتیک تلاش کنند.»
امیرسعید ایروانی، سفیر کشورمان در سازمان ملل، در واکنش به تهدیدات ترامپ گفت:«هیچ توافق پایداری از طریق تهدید، ارعاب یا توسل به زور حاصل نمیشود.» وی تأکید کرد:«ایران هرگز تحت تهدید و فشار مذاکره نکرده و هرگز در برابر فشار یا اجبار تسلیم نخواهد شد.» ایروانی تصریح کرد:«ایالات متحده بارها این سیاست شکستخورده را دنبال کرده است و تاکنون باید دریافته باشد که تهدید و ارعاب نظامی نتیجه معکوس دارد.» سفیر ایران افزود:«اگر واشنگتن واقعاً به دنبال یک راهحل دیپلماتیک است، باید زبان تهدید را کنار بگذارد و بر پایه احترام متقابل، برابری حاکمیتی و پایبندی کامل به حقوق بینالملل با ایران تعامل شود.»
ابراهیم رضایی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس، در صفحه شخصی خود نوشت:«در جنگ چهلروزه وسعت آبهای سرزمینی ایران افزایش یافت، در جنگ بعدی شاید وسعت خاک ایران افزایش یابد.»