دست ایران هم در حوزه اقدام نظامی و هم در حوزه دیپلماسی برتر و پُر است؛ اما ترامپ با تکیه بر تکنیک و سیاست نخنمای پیشین (مذاکره ذیل تهدید) قصد دارد تا خواستههای خود را دیکته کند
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا طی دو دوره حضور در این منصب ثابت کرد که با زبان «تهدید»، «تحریم» و «زور» بیش از «گفتوگو»، «دیپلماسی» و «مذاکره» آشنا و دلبسته است و منظور و هدف وی از مذاکره یا دیپلماسی، تحمیل خواسته و دیکته کردن مطالبات میباشد اما این مسئله با تغییر معادلات در صحنه نبرد و روند مذاکرات، کارکرد سابق را ندارد.
این سیاست (دکترین سیاست خارجه ترامپ بر مبنای تهدید) درحالی اجرا میشود که تلاش و کوشش مقامات پیشین آمریکا در حفظ ظاهر و پرستیژ آمریکا در خصوص دعوت به گفتوگو و صلح با عملکرد ترامپ مورد خدشه واقع شده است؛ هرچند تلاش گذشتگان (مقامات سابق آمریکا) فقط برای بزک کردن ظاهر نظام سلطه بوده و چهره واقعی آمریکا در دوره ترامپ بیپرده نمایش داده میشود.
علیایحال، آمریکا در دوره ترامپ بیش از هر زمانی به استفاده از تاکتیکِ مذاکره ذیل تهدید و اقدام نظامی پرداخته است که با ذات آمریکا تطابق و سنخیت بیشتری دارد.
ترامپ پس از ماجراجویی اخیر (حمله به جنوب کشور طی روزهای 20 تا 21 خرداد) نیز در مصاحبه با «فاکس نیوز» تهدید کرد که اگر ایران توافق مورد نظر آمریکا را نپذیرد، دوباره مورد حمله قرار میگیرد؛ این تهدیدها در حالی رسانهای میشود که با وجود اهرم تنگه هرمز، دست برتر با ایران است.
همچنین، نبود ذخایر پاتریوت و اذعان مدیران «لاکهید مارتین» (شرکت سازنده پاتریوت) نشان میدهد که آمریکا توان پدافندی سابق را نخواهد داشت و برای حفظ مواضع خود به ناچار از ارسال سیستمهای پدافندی به کشورهای همپیمان عقب خواهد نشست؛ لذا اقدامات نظامی بلندمدت به کوتاه مدت نزول یافته و تهدیدهای موثر به «بلوف» رسانهای تقلیل مییابد.
در همین رابطه، «برایان دان» یکی از مدیران شرکت لاکهید مارتین در نمایشگاه هوایی برلین اعلام کرد که این شرکت نمیتواند هیچ تضمینی درباره زمان تحویل موشکهای PAC-3 یا پاتریوت به سایر کشورها ارائه دهد.
اظهار نظر این مقام بلندپایه در شرکت لاکهید مارتین نشان میدهد که تمام توان این شرکت، معطوف به جبران ذخایر مصرف شده در آمریکا است، لذا امکان تجهیز و فروش این سامانه به سایر کشورها حتی اسرائیل وجود ندارد؛ اظهارات نتانیاهو در دهه دوم خرداد ۱۴۰۵ مبنی بر اینکه «دیگر به کمک آمریکا نیاز نداریم» نیز این گمان را که آمریکا - به واسطه کمبود ذخایر - امکان حمایت و ارسال سامانه پذدافندی به اسرائیل را ندارد، تقویت میکند.
بنابراین، اقدامات نظامی آمریکا به واسطه کمبود سامانههای پدافندی و تلاطم اقتصادی ناشی از مسدودیت تنگه هرمز کوتاه مدتتر از گذشته خواهد بود؛ همچنین عملیاتهای بلندمدت و فرسایشی به نفع ایران است، پس ترامپ از این دست اقدامات پرهیز میکند.
با توجه به این مسئله تهدیدهای ترامپ بیشتر شبیه به «قُمپز» شده است؛ به این معنا که اگر تهاجمی هم در کار باشد، حجم گذشته نخواهد داشت؛ چراکه اهرم تنگه هرمز فعال است، نیروهای مسلح هوشیار و آماده پاسخ سخت هستند و مواضع آمریکا در منطقه به واسطه عدم توانمندی پدافند بسیار آسیبپذیرتر و بیدفاعتر از گذشته ماندهاند.
در این اثنا، روزنامه «والاستریتژورنال» چندی پیش درخصوص برتری ایران در تنگه هرمز گزارشی مفصل نوشت و از توان ایران و بیعملی ترامپ در این تنگه استراتژیک انتقاد کرد.
این رسانه طی گزارشی اشاره کرد: «ایران در حالی مسلط به عبور و مرور در تنگه هرمز است و امکان گرفتن عوارض دارد که نیروی دریایی آمریکا تنها نظارهگر است؛ اعترافی به اینکه، دستکم اینجا و اکنون در کریدور نفتی جهان، دیگر آمریکا حاکم دریاها نیست. ایران همچنان هزاران موشک بالستیک در اختیار دارد و قادر است با خارج کردن پرتابگرها از سایتهای زیرزمینی، از این موشکها استفاده کند».
با در نظر گرفتن مطالب پیشگفته، دست ایران هم در حوزه اقدام نظامی و هم در حوزه دیپلماسی برتر و پُر است؛ اما ترامپ با تکیه بر تکنیک و سیاست نخنمای پیشین (مذاکره ذیل تهدید) قصد دارد تا خواستههای خود را دیکته کند؛ این مسئله (تحمیل مطالبات) درحالی به عنوان آخرین پیشنهاد مطرح میشود که آمریکا و اسرائیل پس از پاسخ قاطع ایران، بستن تنگه هرمز و نبود ذخایر پدافندی، آمادگی گذشته را ندارند و اماکن استفاده از اصل غافلگیری که در جنگ 12 روزه و جنگ رمضان استفاده شد برای آنها میسر نیست؛ لذا تهدیدهای امروز کارکرد گذشته را نخواهد داشت.
از سویی، سخنان و اظهارات سینوسی ترامپ که گاهی بر مذاکرات و گاهی به تهدید ایران ختم میشود، نشان دهنده جنگ روانی و اعتیاد این رئیس جمهور به نمایش قدرت است؛ لذا توصیه میشود تهدید را با تهدید، اقدام نظامی را با اقدام نظامی در سطوح بیشتر و جنگ روانی را به شکل مناسب پاسخ دهیم تا کارکرد این دست از تهدیدات نیز به طور کلی ساقط شود.