شکاف در 1+ 5 بر سر افزایش تحریمهای ضد ایرانی

 بصیرت: با وجود تبلیغات سیاسی برخی کشورهای غربی بر سر تشدید فشار بر برنامه هسته ای صلح آمیز ایران، اظهارات و حتی سکوت

برخی از اعضای گروه موسوم به 1+5 از وجود اختلاف نظر میان آنها در زمینه اتخاذ رویکردهای شدید و افراطی در اثنای جاری بودن مذاکرات حکایت دارد.

در حالی که در روزهای اخیر، سخنگویان مختلف دستگاه سیاست خارجی کاخ سفید، ادعای موافقت اعضای گروه متشکل از انگلیس، آمریکا، چین، روسیه و فرانسه به علاوه آلمان را درباره بررسی تصویب تحریمهای جدید تکرار می کنند، دولت روسیه با مردود دانستن این اظهارات ماجراجویانه، اعلام کرده است که کرملین به موفق نبودن مذاکرات با ایران اعتقادی ندارد.

دور جدید اظهارات مقامات آمریکایی مبنی بر تهدید به تحریمهای بیشتر، پس از انتشار متن نامه جمهوری اسلامی ایران به اتحادیه اروپا مبنی بر مشروط دانستن اعلام پاسخ صریح تهران به بسته پیشنهادی پس از رفع ابهامات آن شنیده می شود.

در تحولی دیگر، «فرانک والتر اشتاین مایر»، وزیر خارجه آلمان بر پیدا کردن راهی برای حل چالش برنامه هسته ای ایران بر اساس گفتگو اشاره کرده است.

همچنین در سکوتی معنادار که می توان آن را مخالفت پکن با لحن سرسختانه مقامات آمریکایی تفسیر کرد، دولت چین با رعایت استقلال عمل در سیاست خارجی خود تاکنون از اظهارنظر درباره این سیاست واشنگتن خودداری کرده است.

اما در همین ارتباط، دولت لندن که تاکنون 70 درصد نشستهای اجلاس 1+5 را در سطوح مدیران و وزیران خارجه میزبانی کرده و در دو گام، اقدام به نزدیک ساختن مواضع تروییکای اروپایی (انگلیس، آلمان و فرانسه)  با کاخ سفید از یک سو و فریفتن سیاستمداران روس و چینی به سوی مواضع آمریکا کرده است، از آنچه که پاسخ ایران به «بسته پیشنهادی سخاوتمندانه» نامیده، ابراز تأسف کرده است.

آمریکاییها در کنار انگلیسیها و فرانسویها که جبهه تندروها را در گروه 1+5 تشکیل می دهند، در شرایطی از مأیوس کننده بودن پاسخ تهران سخن می گویند که جمهوری اسلامی ایران صرفاً در نامه ای، خواستار جواب روشن غرب به سؤالات خود شده و پاسخ خود را مشروط به رفع این ابهامات کرده است.

همزمانی این سخنان با سفر «اولی هاینونن»، معاون آژانس بین المللی انرژی اتمی به تهران، سیاست فشار بر سر میز چانه زنی را تداعی می کند. ضمن این که روالهای پذیرفته شده ای چون عدم استفاده از زبان زور در هنگام مذاکرات را به زیر سؤال می کشد.

حسن قشقاوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران در هفته ای که گذشت، تعیین هر گونه ضرب الاجل و سررسید را برای دریافت پاسخ ایران، تاکتیک رسانه های غربی توصیف کرد و از تلاش تهران و اتحادیه اروپا برای یافتن زمینه های مشترک خبر داد.

این سخنان، بیانگر صریح موضع اصولی ایران است که بر گفتگو در عین ضرورت رعایت حق انکارناپذیر خود در غنی سازی بر اساس پیمان منع اشاعه هسته ای تأکید دارد.

اما به نظر می رسد، صداها و مواضع متفاوتی که از طرف مقابل شنیده می شود، از اختلاف نظر بر سر سیاستهایی حکایت دارد که باعث ایجاد بن بست در مذاکرات جاری و به شکست کشیدن تلاشها در اردوگاه طرفداران منطق در میان اعضای 1+5 شود.