اندر چرایی ناکامی‌ها

حسین عبداللهى‌فر
ملت کار نیمه تمام را به فرموده رهبرش تمام کرد و روز جمعه 16 اردیبهشت مجددا در پای صندوق های رای حاضر شد. این رخداد مهم که تکلیف مجلس هشتم را مشخص کرد با بازتاب متفاوتی از سوی مطبوعات مواجه گردید.
حزب الله جمله «مردم کار را تمام کردند» را تیتر اول خود قرار داد و جوان با حروف درشتی از تکمیل شدن خانه ملت خبر داد. ایران نیز «اکنون نوبت نمایندگان است» را تیتر کرد و از قول رهبر معظم انقلاب ابراز امیدواری کرد «به توفیق الهی با رای ملت عزیزمان مجلس خوبی تشکیل خواهد شد.»
کیهان جهت تیتر اول خود را به سمت نتیجه انتخابات نشانه گرفت و از قول رسانه های خارجی، پیروزی اصولگرایان را خبر داد.
همشهری بدون اختصاص تیتر اول خود «نتیجه انتخابات در 48 ساعت آینده» را برجسته کرد. سیاست روز اما از اعلام نتیجه انتخابات در همین روز نخست خبر داد و در سر مقاله خود به اصولگرایان توصیه کرد «قدر الطاف الهی را بدانند»
علی یوسف پور صاحب امتیاز این روزنامه وابسته به اصولگرایان با اشاره به موفقیت های این جریان در چند انتخابات اخیر نوشت: «این رویکرد مردم برای تک تک افراد جریان اصولگرا مسئولیت های خطیری را پیش آورده است. از مقامات عالی رتبه و ارشد تا مدیران سیاسی و کارمندان و افرادی که در صفوف مقدم خدمت می نمایند، می بایستی تمام فکر و ذکر خود را صرف خدمت به مردم و پیشبرد اهداف و کشور نمایند.»
با اعلام نتایج انتخابات دور دوم در روز شنبه، پیروزی 70 درصدی اصولگراها تیتر روزنامه های منتسب به این جریان در روز یک شنبه گردید اما مطبوعه های موسوم به اصلاح طلب در هر دو روز چنان از کنار این رخداد مهم عبور کردند که کمتر جای پای آنها بر صفحات روزنامه ها مشاهده می شد.
از جمله روزنامه های این جریان که به تیتر کردن این خبر پرداختند برخی مثل «کارگزاران» به صرف «برگزاری مرحله دوم انتخابات مجلس هشتم» اکتفا کردند و بعضی دیگر مثل مردم سالاری تلاش کردند مشارکت مردم در مرحله دوم را اندک نشان دهند. آفتاب یزد هم با درج سر مقاله ای تحت عنوان «همین ها که آمدند ما را بس است!» به نقد طرح یک مرحله ای کردن انتخابات مجلس از سوی مجلس هفتم پرداخت و آن را بدون هیچ وجهی به انتخابات ریاست جمهوری گره زده و می نویسد: «در ایران نیز نمونه هایی وجود دارد که ثابت می کند دو مرحله ای بودن انتخابات، سرنوشت کشور را تغییر می دهد و اتفاقا این تغییر، بیش از هر کس رضایت اصولگرایان را به دنبال داشته است.
بارزترین نمونه برای اثبات این ادعا، انتخابات ریاست جمهوری سال 84 است که اگر دو مرحله ای نبود امروز ریاست جمهوری ایران به جای احمدی نژاد در اختیار هاشمی رفسنجانی قرار داشت.»
در این میان روزنامه اعتماد از طیف دوم خرداد تنها روزنامه ای بود که در سر مقاله (9/2) به تحلیل علل شکست اصلاح طلبان پرداخته و در مطلع آن می نویسد: «در این که اصلاح طلبان در انتخابات دوره هشتم مجلس شکست خوردند شکی نیست، اگر این شکست را ناشی از رویگردانی اکثریت مردم از ایشان ندانیم و به دلایلی چون نابرابر بودن فضای انتخابات و رد صلاحیت های گسترده چهره های صاحب رای اصلاحات استناد کنیم، در آن صورت وجهی دیگر از شکست خودنمایی می کند که در نوع خود یک هزیمت سخت و تاریخی است و اسباب تاسف و تاثر را فراهم می سازد.»
این روزنامه در عین اینکه پیروزی اصولگراها را سرد توصیف نموده اما بزرگترین شکست اصلاح طلبان را در ناتوانی از تغییر در شرایط کلی و پیرامونی دانسته است.
این در حالیست که روزنامه رسالت در همین روز (9/2) البته نه به این بهانه بلکه در پاسخ به طرح بازنشستگی سیدمحمد خاتمی از حوزه سیاست در سرمقاله ای به قلم عسگر اولادی به ریشه های واقعی شکست جریان دوم خرداد اشاره نموده و می نویسد: «جناب آقای خاتمی از دوم خرداد حرکتی را آغاز کردند که مقام معظم رهبری در اولین پیام خود از آن به عنوان یک حماسه تاریخی یاد فرمودند. اما متاسفانه نامحرمان در جبهه دوم خرداد مسیر این حماسه را منحرف کردند و حوادث تلخی مثل 18 تیر 78 و نهایتا تحصن و استعفا و خروج از حاکمیت را به عنوان یک حرکت ساختارشکنانه به حرکت دوم خرداد تحمیل نمودند. ادبار مردم به جریان دوم خرداد به این پیشینه تلخ برمی گردد. مردم احساس کردند جریانی با تبانی با غرب درصدد حذف اسلامیت نظام است لذا از آن فاصله گرفتند.»
همصدا با رسالت، سیاست روز هم سر مقاله این روز (9/2) خود را به تحلیل عدم اقبال عمومی به جریان دوم خرداد اختصاص داد و آن را شکست رادیکالیسم جناح دوم خرداد خواند. سجاد نوروزی در این نوشتار با طرح این سوال که مگر می شود جریانی در عین اینکه لیبرال می باشد رادیکال هم باشد؟ از این تناقض شکست دوم خرداد را نتیجه گرفته و می نویسد: «اینچنین بود که روایت رفرمیستی دوم خرداد، بی پای و بست راه مفارقت از لایه های فلسفی انقلاب و بار معنایی یک جامعه را یدک کشید. به بیان دقیق تر آنچه که مطمح نظر تئوریسین های دوم خرداد بود، رادیکالیسمی محسوب می شد که با مدل غالب تغییرات اجتماعی در ایران همخوانی نداشت.»