کاخ کرملین و استراتژی تصرف قفقاز

سعید سبحانی علی‌رغم اینکه دیمیتری مدودیف،رئیس جمهور روسیه فرمان آتش بس جنگ را صادر نموده است،نیروهای روسی همچنان خاک گرجستان را در تصرف خود دارند.این در حالیست که جدایی طلبان آبخازیا نیز همچنان به پیشروی خود ادامه می دهند.مناقشه در اوستیای جنوبی و آبخاریا دامنه گسترده ای پیدا کرده است.هم اکنون میخاییل‌ساکاشویلی با بحرانی فراگیر روبه رو شده است.بحرانی که ایالات متحده آمریکا یا اتحادیه اروپا قدرت حل و فصل آن را ندارند. کاخ کرملین کمی دیر از خواب زمستانی خود بیدار شده است.پس از چند سال بازی با برگ برنده انرژی،روسها تصمیم گرفته اند تا پاسخ قاطعی به ماجراجویی های غرب در حباط خلوت خود بدهند.این در حالیست که واشنگتن و لندن همچ گاه پیش بینی وقوع جنگی زودهنگام در قفقاز را نمی کردند.از طرف دیگر،روسیه این جنگ را در ماههای پایانی ریاست جمهوری بوش پسر انجام داد.یعنی زمانی که توان دفاعی و رزمی آمریکا به پایین ترین نقطه خود رسیده است.مسلما مک کین یا اوباما در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری سال 2008 توان ورود فوری به میدان مناقشه قفقاز را نخواهند داشت.آلمان و انگلستان و فرانسه نیز به عنوان سه کشور پیرو سیاستهای آمریکا توان مقابله مستقیم با اقدامات روسیه در گرجستان را ندارند. به رغم انکه روسیه و گرجستان توافقنامه آتش بس را امضا کرده اند نیروهای روسیه همچنان در فاصله دهها کیلومتری تفلیس پایتخت گرجستان مستقر هستند. تانکها و خودروهای زرهی روسیه در نزدیکی تفلیس مستقر هستند و رهبران گرجستان می گویند هیچ علامتی وجود ندارد که نشان دهد نیروهای روسی برای ترک شهر گوری ، شهری راهبردی که شرق گرجستان را به غرب این کشور متصل می کند ، آماده می شوند. روسها صرفا اعلام کردند سند آتش بس را که گرجستان امضا کرده بود از طریق فاکس از امریکا دریافت کرده اند و دیمیتری مدودف نیز آن را امضا کرد. در بین روسها کسانی هستند که معتقدند امضای گرجستان پای این سند اهمیت زیادی دارد زیرا به نوعی به حضور دائم نیروهای پاسدار صلح روس را در منطقه مورد مناقشه مشروعیت داده است. در این حال نظامیان روسیه کار مصادره و انتقال سلاحها و تجهیزات نظامی موجود در پایگاه ارتش گرجستان در شهر گوری را به پایان رساندند. پایگاه گوری یکی از پایگاههای اصلی ارتش گرجستان تا زمان اغاز درگیری با روسیه به شمار می رفت. ارتش روسیه اعلام کرد بیش از یکصد خودرو زرهی از جمله پنجاه و پنج تانک، و پنج خودرو مجهز به موشکهای زمین به هوای نیروهای گرجستان را مصادره کرده است. به گفته نظامیان روس، نیروهای گرجی این خودروهای مجهز به موشک ضدهوایی را به علت عجله در فرار، به حال خود رها کرده بودند. همزمان با اغاز ارزیابیهای امریکا از جنگ در گرجستان انگشت اتهام در حال چرخش به سمت طرفهای مختلف این درگیری است. جرج بوش رییس جمهور امریکا درباره موضع خود به شدت اطمینان دارد و بر ان پافشاری می کند. میخاییل ساکاشویلی رییس جمهور گرجستان که طرفدار غرب است نیز مواضعی شدید اللحن اعلام کرده است و ولادیمیر پوتین نخست وزیر روسیه نیز موضعی سخت به نمایش گذاشت. واشنگتن که در حال حاضر در زمینه های مختلف با روسیه همکاری دارد اعلام کرده است روسیه بازنده این مناقشه بوده است . پوتین نیز که بیش از پیش مشخص شده است فرد شماره یک روسیه است با این حال اصلا نگران به نظر نمی رسد. با این حال حتی به رغم انکه کاخ سفید اعلام کرده است که روسیه باید بهای جنگ یک طرفه با گرجستان را بپردازد اکنون بیشتر نگران است که زیاده روی نکرده باشد. مشاوران بوش بر این عقیده اند که بهای موضع شدید درباره روسیه می تواند به فراهم شدن زمینه برای بازگشت به دوره جنگ سرد منجر شود. به نظر می رسد مشاوران بوش درباره بیانیه های اخیر مسکو که بیانگر علاقه روسیه به توسعه دامنه قدرت و کنترل خود است گیج و مبهوت شده اند. بهای بزرگتری که امریکا در پی اتخاذ موضع شدید درباره روسیه پرداخت خواهد کرد بی تفاوتی روسیه در زمانی خواهد بود که امریکا در اینده به مسکو نیاز خواهد داشت. کاخ سفید اعلام کرده است صرف نظر از اینکه روسیه به اتش بسی که ساکاشویلی و مدودوف رییس جمهور روسیه امضا کردند پایبند باشد یا نه، این مسئله پیامدهای دیگری برای روسیه خواهد داشت. مسئله دیگری که در این باره وجود دارد این است که کشورهای دیگر منطقه که زمانی جمهوریهای شوروی سابق بودند و یا از کشورهای اقماری شوروی سابق به شمار می رفتند از درگیری در اوستیای جنوبی به شدت نگران شده اند. این کشورها خواستار مشاهده محکوم شدن اقدامات روسیه در گرجستان هستند. اما تفلیس هم اکنون به غیر از روسیه با هجمه جدایی طلبان آبخازی مواجه است.جدایی طلبانی که سعی دارنداز بحران ایجاد شده نهایت استفاده راببرند. وزارت خارجه گرجستان از تصرف13روستای این کشور توسط نیروهای جدایی‌طلب «آبخازی» خبر داده است. نیروهای منطقه جدایی‌طلب آبخازی با حمایت نیروهای روسیه 13 روستای گرجستان و منطقه‌ای در نزدیکی یک نیروگاه در مرز آبخازی با گرجستان را تحت کنترل خود در آوردند. گروه‌های مسلح جدایی‌طلبان آبخازی با همراهی نیروهای روسیه دو روستا در منطقه “زوگدیدی” و 11 روستا را در منطقه “تسالنجیخا” و منطقه‌ای که نیروگاه “انگوری هیدرو” در آنجا واقع شده است را به تصرف خود در آوردند. عدم تعیین زمانبندی خروج نیروهای روسی از گرجستان برگ برنده کاخ کرملین در مناقشه قفقاز محسوب می شود.بر این اساس مسکو می تواند امتیازات زیادی را از تفلیس و طرفداران غربی انقلاب گل رز کسب نماید.وزیر امور خارجه روسیه صراحتا اعلام نموده است که نیروهای روس برای عقب نشینی از گرجستان، محدودیت زمانی درخواست شده در معاهده صلح ندارند. سرگئی لاوروف در پاسخ به سوال خبرنگاران مبنی بر اینکه خروج نیروهای روسیه از گرجستان چه مدتی طول می کشد، اظهار نمود: “تا زمانی که نیاز باشد. این امر بستگی به توان یگان‌های روسیه در اجرای اقدامات بیشتر امنیتی نامشخص خواهد داشت. این مساله تنها به ما بستگی ندارد. ما دائما در حال مواجهه با مشکلات مختلفی با طرف گرجی هستیم و عقب نشینی بستگی به این دارد که این مشکلات با چه سرعت و کارایی‌ای حل شود. “واشنگتن که از اثبات ناتوانی خود در مناقشه اخیر قفقاز به شدن بیمناک است،سعی دارد به دور از هرگونه دخالت علنی و عملی،تنها به متهم نمودن روسیه اکتفا نمایند.کاندولیزا رایس، وزیر امورخارجه آمریکا، تاکید نموده است که روسیه بدنبال امضا قرارداد آتش بس با گرجستان باید نیروهایش را بیدرنگ از این کشور خارج کند. این در حالیست که مسکو سعی دارد در این مناقشه بیشترین امتیاز ممکن را کسب نماید. ادامه دارد