نظام جمهوری اسلامی دهه اول را به سخت ترین شرایط جهان دو قطبی سپری کرد ودر روند تاریخی خود حقانیت خود را در جهان به اثبات رسانید.
در مجموع موارد زیر را به عنوان مهمترین محورهای دوران تثبیت نظام جمهوی اسلامی می توان مورد توجه قرار دارد:
1- ایستادگی بر حفظ مواضع اصولی اعلام شده در غالب شعارهای انقلاب و رهنمودهای حضرت امام که در اصول قانون اساسی نظام جمهوری اسلامی گنجانده شده است از جمله سیاست نه شرقی و نه غربی حرکت خارج از ضوابط و بلوک بندی نظام و بین الملل، هرگونه وابستگی و پذیرش سلطه کشورهای دنیا را نفی کرد و با تکیه بر «استقلال» و «آزادی» در مسیر اهداف عالیه انقلاب پیش گرفت و حرکت نمود.
این حرکت مطلقاً مورد قبول کشورهای سلطه گر نبود وانواع واقسام فشارها را علیه نظام بکار گرفت که جملگی بی اثر بود.
2- درایران پس از انقلاب، احزاب وجریان های متعدد سیاسی درعرصه سیاست وارد شدند منتهی هر کدام به نوعی در مسیر تثبیت انقلاب مزاحمت ایجاد نموده و بعضاً بعنوان عوامل دشمن علیه نظام عمل کردند.
از طرفی گروههایی هم که با نظام همراه و همسو بودند در دهه اول انقلاب سیر نزولی را طی نموده و رو به افول رفتند تا اینکه به انحلال رسیده و ناکارآمدی حزبی وگروهی شان به اثبات رسید. آنچه در این میان قابل توجه بود حضور ملت در صحنه به کمک رهنمودهای حضرت امام بود.
3- اختلافات و مناقشات فکری و اندیشه ای در حوزه اختیارات دولت و اختلافات مطرح بین شورای نگهبان و مجلس از طریق تاسیس نهاد جدیدی تحت عنوان صحیح تشخیص مصلحت نظام به ابتکار حضرت امام رفع گردید.
4- در دوران تثبیت یکی از مهمترین اقدامات نظام اسلامی ایجاد تعامل بین سازمان ها و نهادهای حاکمیت بود بخصوص در بعد امنیتی و دفاعی پیوند دادن بین ارتش و سپاه و رشد روز افزون سپاه پاسداران در زمینه های مختلف همراه وهمپای ارتش در دفاع از تمامیت ارضی کشور قابل توجه بود. بخصوص هنگامی که حضرت امام در دستوری فرمان تأسیس نیروهای سه گانه سپاه را صادر نمود. این از دستاوردهای بسیار مهم دوران تثبیت است که در دوران دفاع مقدس به منصه ظهور رسید.
5- وجود دشواری وسخت گیری های ناشی از سیاست های استکباری علیه انقلاب برکسی پوشیده نیست و انواع و اقسام تحریم های اقتصادی وایجاد محدودیت ها و محرومیت هایی به بعنوان اهرمهای فشار علیه جمهوری اسلامی بکار گرفته شده که به لطف تدبیر امام و استواری وایمان ملت وتلاش مسئولین ناکام ماند.
6- در دهه اول انقلاب بکار گیری انواع توطئه ها و ایجاد فتنه ها در راستای براندازی نظام بوکسی پوشیده نیست. نقشه های شومی چون کودتای نوژه، تجزیه استان های مرزی، ماجرای کودتا یا شبه کودتایی که توسط عناصری نظیر قطب زاده وهمراهان او طراحی شده بود، ... که همگی افشاء گردید و جملگی عناصر آنها دستگیر و محاکمه شدند. در کنار این اقدامات ناجوانمردانه، ترور شخصیت های علمی، سیاسی و امنیتی زیادی را در طول دهه اول انقلاب داشتیم که هر یک خسارات سنگینی برای نظام و انقلاب به همراه داشت.
7- در عرصه بین المللی علیرغم محدودیت ها و محرومیت های ایجاد شده نظام با قدرت و قوت در مجامع بین المللی نقش آفرینی داشت. دیپلماسی فعال دستگاههای متعدد نظام در عرصه بین المللی در راستای مبارزه با روند سلطه گری موقعیت ایران را در جهان تثبیت کرد. این امر موجب نگرانی و حیرت سردمداران غرب شده بود. سخن خانم مارگارت تاچر نخست وزیر وقت انگلیس در این زمینه قابل توجه است:
«ما از خطر کمونیسم نمی هراسیم ما از اینکه علاقه جانبه ای به اسلام درمیان مردم به وجود آمده است احساس خطر می کنیم.»
8- ایران در کانون های بحران محاصره گردیده بود و محیط بیرونی ومنطقه ای وجهان ایران را در یک حلقه تنگ قرار داده بودند، حضور مستقیم نظامی آمریکایی ها در خلیج فارس وگسیل امکانات گسترده نظامی در نقاط مختلف کشورهای عربی خلیج فارس به منزله تهدید نظامی و به خطر انداختن امنیت ایران بود و تلاش می کردند تا ایران در جنگ پیروز نشود. آمریکایی ها مستقیماً در جنگ از عراق و رژیم بعثی صدام حمایت کردند و بعضاتلاش کردند که از طریق دیپلماسی با حضور مقامات امنیتی آمریکایی ها ایران را وادار به چرخش موضوع نسبت به غرب نمایند که با رسوایی سیاسی رو به رو شدند، که این به ماجرای «ایران گیت» معروف گردید.
9- پس از شکست های متعدد در سقوط نظام جمهوری اسلامی توطئه دیگری به نام کاهش نفت در سال 65 بکار گرفته شد واز جریان تروریست های اقتصادی که در راستای تضعیف دستگاههای اقتصادی ایران فعالیت می کردند حمایت شد که این طرح نیز مانند دیگر اقدامات غرب ناکام ماند.
10 - نظام های سلطه گر غرب و شرق علاوه بر بکاری گیری اهرم های نظامی و اقتصادی سیاسی از اهرم های حقوقی هم به منزله فشار علیه نظام جمهوری اسلامی بکار گرفتند. از قبیل اعزام گروههای تحت عنوان حقوق بشر که اخبار و اطلاعات آنها جملگی از گروهک های تروریستی و ضدانقلاب منافقین و گروهک های کمونیستی تأمین میشد.
11- اعلامیه ها و اعلام مواضع حضرت امام در قبال جهان اسلام نظیر پیام های حج ابراهیمی موجب تقویت هواداران انقلاب اسلامی درجهان گردید و پیش بینی فروپاشی رژیم کمونیستی از نکات برجسته آن بود. علاوه بر آن توطئه فرهنگی علیه اسلام که توسط سلمان رشدی مطرح شده بود با اشاره قلم حضرت امام برملا گردید و باطل شد.