توصیه شواردنادزه / حنیف غفاری

به دنبال وقوع جنگ در اوستیای جنوبی و ایجاد تنشهای مزمن در روابط روسیه و گرجستان ،معادلات قفقاز به شدت متشنج شده است.در این میان میخائیل ساکاشویلی رئیس جمهور گرجستان به عنوان اصلی ترین  شکست خورده میدان اوستیا روزهای سختی را سپری می کند.ایالات متحده آمریکا و دیگر مقامات غربی در جریان مناقشه نظامی میان مسکو و تفلیس متحد گرجی خود را تنها گذاشته و به محکومیت صوری روسیه بسنده کردند.

 در سال 2003 (میلادی)،اعتراضات عمده مخالفین ادوارد شواردنادزه به رهبری میخائیل ساکاشویلی آغاز شد و در 23 نوامبر همان سال منجر به کناره‌گیری شواردنادزه از قدرت و آغاز حکومت ساکاشویلی (بالقب دن کیشوت گرجستان) شد.اما این حکومت روزه به روز تحت تاثیر بحرانهای منطقه ای و جهانی  سست تر می شود.تا آنجایی که تحلیلگران مسائل سیاسی عمر آن را کوتاه می دانند.

اخیرا ادوارد شواردنادزه اظهارات قابل تاملی را در خصوص روابط مسکوو تفلیس مطرح نموده است.رئیس جمهوری سابق گرجستان و وزیر امور خارجه شوروی سابق در گفتگو با هفته نامه “اشپیگل” درباره اینکه گرجستان چگونه باید با همسایه خود روسیه رفتار کند اظهار داشته است :

“من همواره روابط خوبی با پوتین داشتم و مدت طولانی او را می شناسم. من درباره مسئله پناهندگان در آبخازیا همکاریهای تنگاتنگی با رئیس جمهوری سابق روسیه داشتم و وی نیز هماهنگ عمل می کرد.”

شواردنازده تاکید کرده است که وی هیچ گاه روابط تفلیس و ایالات متحده آمریکا را از روسیه پنهان ننموده و همزمان هم با آمریکا و هم با روسیه همکاری داشته است.شواردنادزه تخریب روابط گرجستان و روسیه راخطایی فاحش  میداند و به مقامات گرجی توصیه کرده است که از تخریب این روابط بپرهیزند.

البته شواردنازده مانند ساکاشویلی بر پیوستن گرجستان به ناتو تاکید نموده است.

واقعیت امر این است که توصیه شواردنادزه به میخائیل ساکاشویلی عملا غیر قابل اجراست زیرا تفلیس نمی تواند به صورت همزمان با روسیه و ایالات متحده ارتباط برقرار کند.نگاه بدبینانه مقامات کرملین نسبت به انقلاب گل رز امکان عملی شدن پیشنهادات اخیر شواردنادزه را از بین می برد.از سوی دیگر،هم اکنون مناقشات روسیه و گرجستان واردفاز نظامی گردیده است.پیشنهادات ادوارد شواردنادزه در صورتی قابل عملی شدن است  که روسیه و گرجستان وارد فاز نظامی نشده باشند .اما هم اکنون دو کشور همسایه بحرانی ترین دوران روابط خود راسپری می کنند و این به معنای آغاز جدالی تازه در قفقاز است.

شواردنادزه درزمان قدرت خویش نیزنتوانست میان مولفه های پیروی از آمریکاو رابطه با روسیه جمعی عاقلانه بر قرار نماید.همین مسئله سبب شد تا در زمان سقوط وی از قدرت واشنگتن و مسکو واکنشی به سود وی صورت ندهند.اظهارات شواردنادزه در خصوص پیوستن گرجستان به ناتو نیز  نشان می دهد که 5 سال کنارماندن از صحنه قدرت موجب تغییر مواضع وی نشده است.