ایران توسعه یافته‌تر شد

صمد حسن‌نیا سماکوش / کارشناس مسائل اقتصادی

گزارش توسعه انسانی سال 2007 ـ 2008 سازمان ملل که دومین گزارش این سازمان در دولت نهم ارزیابی می‌شود، هفته گذشته منتشر شد و جمهوری اسلامی ایران که سال گذشته رتبه 96 شاخص توسعه انسانی (HDI) را بین 177 کشور دنیا کسب کرده بود، در گزارش امسال با دو پله صعود در جایگاه 94 جهان قرار گرفت که نشان‌دهنده بهبود رتبه ایران در توسعه است. این گزارش که براساس آمار کشورها از سال 2005 تا ژولای 2007 میلادی برآورد شده است، از بهبود شاخص توسعه انسانی، افزایش رتبه امید به زندگی، افزایش تولید سرانه، بهبود رشد، کاهش فقر، کاهش نرخ رشد جمعیت، افزایش نرخ باسوادی، عدم تغییر واردات و رشد صادرات در جمهوری اسلامی ایران در دولت نهم خبر داد. ارتقای دو رتبه‌ای ایران در شاخص توسعه انسانی براساس معیارهایی چون امید به زندگی، کیفیت نظام آموزشی، درآمد واقعی و سرانه درآمد ملی و کاهش فقر محاسبه شده و ارزش شاخص توسعه انسانی ایران که در سال گذشته 746/0 از یک بوده است، در سال جاری با 013/0 افزایش به 759/0 رسید.

این گزارش، دومین گزارش منتشر شده سازمان ملل درباره ایران در دولت احمدی‌نژاد ارزیابی می‌شود و شاخص توسعه انسانی ایران در سال گذشته نیز با سه پله صعود از جایگاه 99 به رده 96 ارتقا پیدا کرده بود. جمهوری اسلامی ایران از نظر شاخص توسعه انسانی طی دو سال گذشته پنج رده صعود کرده و طی سال‌های پس از انقلاب نیز با 16 پله صعود مواجه شده و از رتبه 110 در سال 1979 به 94 در سال جاری میلادی ارتقا پیدا کرده است.

ارزش اسمی تولید ناخالص داخلی ایران 8/189 میلیارد دلار و براساس شاخص برابری قدرت خرید 8/543 میلیارد دلار برآورد شده است و سرانه تولید ناخالص داخلی ایران نیز 2781 دلار اعلام شد که در مقایسه با سال گذشته حدود 350 دلار افزایش نشان می‌دهد. سرانه تولید ناخالص داخلی براساس شاخص برابری قدرت خرید 7968 دلار اعلام شد، ضمن آن که ایران از نظر سرانه تولید ناخالص داخلی از رتبه 72 در سال گذشته به رتبه 71 در سال جاری ارتقا پیدا کرد. گزارش توسعه انسانی 2007 افزود: ایران از نظر فقر بین 108 کشور در حال توسعه رتبه 30 را به خود اختصاص داد که در مقایسه با سال گذشته 5 رتبه بهبود را نشان می‌دهد و ارزش شاخص فقر انسانی در ایران 9/12 درصد اعلام شد که در مقایسه با 4/16 درصد سال گذشته 5/1 درصد کاهش نشان می‌دهد.

گزارش توسعه انسانی 2007 نرخ باسوادی افراد بالای 15 سال را در کشور ما 4/82 درصد اعلام کرد که در مقایسه با رقم 77 درصد سال گذشته بیش از 5 درصد رشد نشان می‌دهد. این گزارش حاکی است که از هر هزار نفر در ایران 103 نفر از شبکه جهانی اینترنت استفاده می‌کنند که این رقم در مقایسه با سال گذشته 21 نفر افزایش نشان می‌دهد.

سازمان ملل واردات کالا و خدمات در ایران را 30 درصد تولید ناخالص داخلی و صادرات را 39 درصد تولید ناخالص داخلی برآورد کرده است که سهم واردات در مقایسه با سال گذشته تغییری نکرده است و سهم صادرات نیز 7 درصد بیشتر شده است.

سهم واردات از تولید ناخالص داخلی ایران در سال 1990 حدود 23 درصد بوده است که طی 15 سال اخیر تنها 7 درصد رشد داشته است. این در حالی است که سهم صادرات از تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 1990 میلادی 15 درصد بوده و طی این مدت با 24 درصد افزایش به 39 درصد رسیده است. گزارش توسعه انسانی سال 2008 ـ 2007 سازمان ملل حاکی است، دو میلیون و 556 هزار نفر در ایران بیکار هستند. نرخ بیکاری در جمهوری اسلامی ایران 5/11 درصد است و این ارقام از آمار سال 2007 سازمان بین‌المللی کار استخراج شده است. بیش از 19 میلیون و 760 هزار نفر در ایرن شاغل هستند که بیشترین آنها یعنی حدود 45 درصد، شاغلین بخش خدمات به شمار می‌روند. 30 درصد نیروی کار ایرانی در بخش صنعت و 25 درصد نیز در بخش کشاورزی مشغول فعالیت هستند.