مقدمه:
لایحه بودجه پس از طی فراز و نشیبهای فراوان سرانجام روز چهارشنبه هفته گذشته در جلسه هیات دولت برای ارائه به مجلس تصویب شد و قرار است این هفته توسط رییسجمهور تقدیم مجلس شود.
دولت نهم اوایل آبانماه اعلام کرده بود که در راستای تحول در نظام بودجهنویسی کشور بودجه 87 را که سالهای گذشته در هزار صفحه تنظیم میشد در قالب 50 صفحه به مجلس ارائه خواهد کرد.
دولت درصدد بود این اقدام را با حذف تبصرههای دائمی بودجه و نیز اختصاص بودجههای کلی به وزارتخانهها انجام دهد که بر این اساس تعداد ردیفهای بودجه 40 مورد ارزیابی شده بود ولی این تعداد در مراحل بعدی با اضافه شدن استانداریها به لایحه بودجه به 60 ردیف ارتقا یافت. با اینکه متن لایجه بودجه هنوز رسماً انتشار نیافته است اما اعلام ویژگیهای آن از سوی مقامات قوه مجریه با واکنشهای متفاوتی از سوی کارشناسان اقتصادی و نمایندگان مجلس روبرو شد. در این باره نظر تدوینکنندگان بودجه و یکی از نمایندگان مجلس را جویا شدیم.
">مقدمه:
لایحه بودجه پس از طی فراز و نشیبهای فراوان سرانجام روز چهارشنبه هفته گذشته در جلسه هیات دولت برای ارائه به مجلس تصویب شد و قرار است این هفته توسط رییسجمهور تقدیم مجلس شود.
دولت نهم اوایل آبانماه اعلام کرده بود که در راستای تحول در نظام بودجهنویسی کشور بودجه 87 را که سالهای گذشته در هزار صفحه تنظیم میشد در قالب 50 صفحه به مجلس ارائه خواهد کرد.
دولت درصدد بود این اقدام را با حذف تبصرههای دائمی بودجه و نیز اختصاص بودجههای کلی به وزارتخانهها انجام دهد که بر این اساس تعداد ردیفهای بودجه 40 مورد ارزیابی شده بود ولی این تعداد در مراحل بعدی با اضافه شدن استانداریها به لایحه بودجه به 60 ردیف ارتقا یافت. با اینکه متن لایجه بودجه هنوز رسماً انتشار نیافته است اما اعلام ویژگیهای آن از سوی مقامات قوه مجریه با واکنشهای متفاوتی از سوی کارشناسان اقتصادی و نمایندگان مجلس روبرو شد. در این باره نظر تدوینکنندگان بودجه و یکی از نمایندگان مجلس را جویا شدیم.
کارشناس ارشد معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهوری اعلام کرد: لایحه بودجه سال آینده کل کشور در قالب جدید، با اطلاعات بیشتر و با محدود شدن تبصرهها و تفویض اختیار بیشتر به دستگاههای اجرایی، تقدیم مجلس میشود.
وحید احمدیان، حذف تبصرههای بودجه را یکی از ویژگیهای لایحه بودجه سال آینده کل کشور بیان کرد و افزود: براساس قانون، طرحها اگر یکبار به تصویب مجلس برسد دیگر نیازی به تصویب مجدد نیست بنابراین، این بخش از تبصرهها جدا و فقط فهرست طرحهای جدید در لایحه بودجه سال آینده درج شده است تا وقت مجلس و دولت صرف این امور نشود و مسائل مهمتر در بودجه، بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
وی توجه بیشتر به تحقق برنامههای سالانه را یکی دیگر از رویکردهای بودجه سال آینده برشمرد و تصریح کرد: در بودجه سال آینده اختیار بیشتری به دستگاههای اجرایی داده شده است تا اولویتها و مأموریتها را بهتر تنظیم کنند.
احمدیان، تمرکززدایی را یکی دیگر از ویژگیهای لایحه بودجه سال آینده کشور دانست و گفت: علاوه بر اینکه اعتبارات بیشتری به استانها داده خواهد شد، مدیریت و نظارت بر طرحهای ملی که ماهیت استانی دارند به آنها واگذار میشود.
وی تغییر در نحوه تخصیص اعتبارات تحقیقات را یکی دیگر از رویکردهای جدید در بودجه سال آینده اعلام کرد و گفت: به جز اعتبارات تحقیقات وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت و درمان، دفاع و جهاد کشاورزی، بودجه سایر دستگاهها در معاونت علوم و فناوری ریاست جمهوری متمرکز شده است تا دستگاهها نیازهای خود را اعلام کنند و بودجه اختصاص داده شود و به این ترتیب مدیریت موثری بر بودجه میشود تا اعتبارات بخش تحقیق صرف امور دیگر نشود.
عضو هیات رییسه کمیسیون برنامه و بودجه گفت: احتمال تصویب نشدن کلیات لایحه و یا تصویب یک دوازدهمی لایحه بودجه 87 در مجلس وجود دارد، ولی فضای مجلس به گونهای نیست که این پیشنهادات به تصویب صحن علنی مجلس برسد.
مرتضی تمدن با دفاع از جایگاه نظارتی و قانونگذاری مجلس، گفت: دولت هرگونه که صلاح دانسته، لایحه بودجه 87 را تنظیم کرده، ولی نباید انتظار داشته باشد که مجلس مطابق رای و نظر دولت لایحه بودجه را بررسی و تصویب کند.
عضو شورای مرکزی فراکسیون اصولگرایان مجلس افزود: دولت میتواند تبصره را همراه با لایحه بودجه به مجلس بفرستد، اگر تشخیص نمایندگان دایمی بودن تبصرهها باشد حتما آنها را از لایحه حذف میکند؛ دولت نیز پس از رسیدگی به لایحه بودجه 87 به صورت جداگانه لوایح تبصرههای دایمی را به مجلس تقدیم کند.
عضو هیات رییسه کمیسیون برنامه و بودجه از تعیین تکلیف بودجه 87 تا پایان بهمن ماه در مجلس سخن گفت و خاطرنشان کرد: بعید میدانم موضوع تصویب بودجه در مجلس به یک دوازدهم کشیده شود.
برخی نمایندگان برای کوتاه کردن مسیر رسیدگی به لایحه بودجه پیشنهاد تصویب یک دوازدهمی لایحه را دادهاند، ولی این کار عملا امکانپذیر نیست، معنای بودجه یک دوازدهمی این است که ارقام بودجه 87 ابتدا باید مشخص باشد تا یک دوازدهم آن به تصویب برسد که البته این موضوع فرآیندی زمانبر است.
نماینده مردم شهرکرد تصویب یک دوازدهمی لایحه بودجه 87 را به مفهوم رسیدگی به لایحه در سال آینده دانست و افزود: فضای مجلس در بهار 87 به دلیل انتخاباتی که برگزار شده، تعطیلات نوروزی و وقت محدودی که برای مجلس هفتم باقی میماند مستعد رسیدگی به لایحه بودجه 87 نیست؛ از این رو تصور نمیکنم رسیدگی به لایحه بودجه به سمت تصویب یک دوازدهمی لایحه سوق یابد.
معاون امور اقتصادی و هماهنگی برنامهریزی معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهوری واگذاری نظارت عملیاتی یا میدانی به دستگاهها را از رویکردهای جدید لایحه بودجه سال آینده برشمرد و گفت: براساس این رویکرد، معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور صرفاً بر امور کلان نظارت خواهد کرد تا نظارت موثرتری صورت گیرد.
علی عسگری با بیان مشکلات روش تنظیم بودجه در سالهای پیش از جمله روش کنترل کارایی تخصیص بودجه تاکید کرد: در لایحه بودجه سال 87 این مشکلات، کمتر میشود.
عسگری گفت: ساختار و ترکیب بودجه باید پاسخگوی نیازهای واقعی و نیازهای بودجهای کشور باشد.
وی افزود: اسناد بودجه را به شکل دو مجموعه تدوین کردهایم که یک مجموعه شامل اسناد لایحه و جداول کلان بودجه در زمینههای مختلف، مصارف بودجه، منابع بودجه، توزیع منابع میان دستگاههای اجرایی، بین استانها، بودجه شرکتهای دولتی و یک مجموعه هم شامل اسناد پشتیبان بودجه است.
عسگری درباره مهمترین آثار این روش تنظیم بودجه گفت: این روش، پاسخگویی را شفافتر میکند و پاسخگویی دولت به مجلس و پاسخگویی وزرا به مجلس را تقویت خواهد کرد.
وی درباره نقش نظارتی مجلس هم گفت: نظارت مجلس بر بودجه جدید، خیلی شفافتر و مشخصتر خواهد شد چون نوع پاسخگویی سرراست خواهد بود، همه اطلاعاتی را که در سالهای قبل درباره بودجه به مجلس میدادیم در بودجه جدید هم تقدیم خواهیم کرد، البته اطلاعات بیشتری هم میدهیم که این مورد، مزیت لایحه بودجه سال آینده است و هیچ اطلاعاتی کم نخواهد شد.