فرماندهان سپاه / سیدمهدى حسینى

سپاه پاسداران یکی از نهادهای مهم،تعیین کننده، سرنوشت ساز در حوادث پس از پیروزی انقلاب بخصوص دوران دفاع مقدس است که توانست با همت اعضا و تدبیر فرماندهان آن از مجموعه ای کوچک به مجموعه ای منسجم و با ثبات مبدل گردد که نقش مهمی در تحولات کشور عهده دار گردد.

اعضای اصلی سپاه و بنیانگذاران آن را مبارزین و انقلابیون قبل از انقلاب تشکیل می دادند که برای استقرار نظام اسلامی تلاش کرده بودند. در این بین تعیین فرماندهی سپاه از بین این مبارزین امر مشکلی بود. قبل از تصویب اساسنامه سپاه و تایید آن ، چهار جریان و گروه اصلی در تشکیل سپاه سهم داشتند که معروفترین آن مجموعه ای بودند که زیر نظر معاونت انقلاب دولت موقت قرار داشت و دارای شورایی بود و فرماندهی آن برعهده آقای دانش منفرد بود. با ظهور ایده شکل گیری سپاه در کمترین فرصت مراحل ادغام این چهار جریان به توصیه حضرت امام انجام می گیرد و اساسنامه آن با حضور نماینده شورای انقلاب تدوین گردیده و تصویب می شود و در 12 اردیبهشت 1358 مورد تائید امام قرار گرفته برای اجرا ابلاغ می گردد.

از مهمترین موضوع تعیین فرماندهی است که در شورای اولیه مورد بحث قرار می گیرد و آقای «جواد منصوری» به عنوان اولین فرمانده سپاه بطور موقت مشغول کار می شود. او تا هنگامیکه بنی صدر بعنوان فرمانده کل قوا منصوب گردد، فرماندهی سپاه را عهده دار بود و پس از آن کناره گیری می کند. بنی صدر هم یکی از هواداران خود را منصوب می کند که بدنبال اعتراضات اعضای سپاه در کوتاهترین مدت ( شاید کمتر از یک هفته) برکنار می شود. در این بین افراد متعدد دیگر از جمله شهید کلاهدوز کاندیدا می شوند که برخی از آنها از پذیرش این امر صرف نظر می کنند تا اینکه با هماهنگی نمایندگی امام و اعضای شورای فرماندهی و فرماندهان شهرستان ها پس از گفت و گوهای بسیار آقای «عباس دوز دوزانی » بعنوان فرمانده تعیین می گردد.

دوزدوزانی در انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی کاندیدا می گردد و به مجلس راه می یابد درنتیجه از فرماندهی سپاه استعفا می دهد. در تابستان سال 59 بار دیگر موضوع تعیین فرمانده مطرح می گردد تا اینکه بر سر انتخاب آقای «مرتضی رضایی» قائم مقام فرمانده سپاه تهران توافق حاصل می شود . رضایی برای پذیرش این امر شرطی تعیین می کند، شرط او این بود که اگر حکم مرا حضرت امام تائید کند می پذیرم که موضوع توسط شهید محلاتی پی گیری می شود و حکم فرماندهی او که توسط بنی صدر صادر شده بود، چنین به تائید حضرت امام می رسد:« فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی شما مورد تائید است و لازم است با جدیت مواظبت کنید که احکام اسلام در سپاه پاسداران به مورد اجرا گذاشته شود.»

روح الله موسوی الخمینی

با انتخاب مرتضی رضایی به فرماندهی سپاه با حکم حضرت امام آرامشی نسبی بر سپاه حاکم می شود و سپاه از نظم بیشتری برخوردار می گردد. اما در همین دوران یکی از مهمترین مسایل پیش روی سپاه، تلاش جریانهای مختلف سیاسی برای نفوذ در سپاه است.مرتضی رضایی بعنوان فرمانده مورد تائید امام در مصاحبه ای اعلام می دارد:« نظر ما این است که سپاه می بایستی کاملا مستقل و به دور از دخالت دیگران انجام وظیفه نماید و ما می خواهیم این کار را انجام بدهیم...»

جریان های قدرت طلبی چون جریان بنی صدر ، نهضت آزادی، ملی گراها، منافقین در این دوره تلاش داشتند تا با نفوذ برنهادهای انقلابی بر قدرت خود در مقابله با جریان خط امام بیفزایند که در این میان سپاه پاسداران از جایگاه ویژه ای برخوردار بود. این تلاش برای نفوذ با هوشیاری اعضای سپاه مواجه شده و تا حد زیادی خنثی گردید و اعضای گزینش سپاه با دقت فراوان از نفوذ افراد وابسته و هوادار این جریانها به سپاه ممانعت به عمل آوردند. با وقوع حوادث خرداد ماه سال 1360 و آشکار شدن چهره نفاق گروهک منافقین و بنی صدر برای تمامی ملت ایران از خطر نفوذ کاسته شد و مسئله جنگ بطور جدی در دستور کار سپاه پاسداران انقلاب اسلامی قرار گرفت. سپاه نیز در این مقطع نیازمند تحولی جدی بود که برای تحقق این امر برادر محسن رضایی به عنوان فرماندهی جدید سپاه توسط حضرت امام (ره) تعیین گردید. در حکم حضرت امام که در تاریخ( 20/6/1360) صادرگردیده می خوانیم:« شما را به فرماندهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منصوب می نمایم تا با تعهد و مسئولیت کامل وظایف محول را انجام داده و در هماهنگی با سایر نیروهای مسلح جدیت نمائید. بدیهی است که کلیه پاسداران با تبعیت از فرماندهی در حفظ استقلال و انتظام کوشا می باشند ، توفیقات جنابعالی را در این امر خواستارم.»

این فرمان امام توسط تمامی اعضای سپاه فرماندهان در شهرستان ها و فرماندهان جبهه و جنگ با جان دل خریده شد و همگی برای تحقق آرمانهای انقلاب و سپاه در جهت تحکیم فرماندهی سپاه گام برداشتند که بعد از این است که شاهد پیروزی های بزرگ سپاه اسلام در عرصه دفاع مقدس هستیم که عملیات های بزرگی چون ثامن الائمه، طریق القدس، فتح المبین و بیت المقدس زمینه آزادی خاک وطن را فراهم می آورد. موفقیتهای سپاه و رشد و گسترش آن تا به آنجا پیش می رود که حضرت امام (ره) در تاریخ( 26/4/1364 )طی حکمی خطاب به فرمانده سپاه دستور شکل گیری نیروهای سه گانه سپاه را صادر می نماید. عملیاتهای بزرگی چون والفجر 8 و کربلای 5 ، بعد از این بازسازی و گسترش سپاه با موفقیت به انجام می رسد. جنگ با همه سختی ها و معضلات خود در روزهای پایانی با حماسه آفرینی های سپاه همراه است و سرانجام با پذیرش قطعنامه در 27 تیر ماه 1367 به پایان می رسد و این در حالی است که تا آخرین روز جنگ محسن رضایی در جایگاه فرماندهی سپاه باقی مانده بود.

محسن رضایی در سال 1376 بعد از سالها در سپاه کناره گیری و بعد از آن این سرلشکر رحیم صفوی بود که در جایگاه فرماندهی سپاه قرار گرفت.

با پایان یافتن دوران 10 ساله برادر رحیم، هم اینک سرلشکر محمد علی (عزیز) جعفری ( و یا به گفته حضرت آیت الله العظمی خامنه ای ، «جعفری عزیز!» ) هدایت این بازوی انقلاب را برعهده گرفته اند.