بوش و گام الزامی در عراق

هادی مجیدی
آمریکا پس از حادثه 11 سپتامبر استراتژی امنیتی خود را درسطح جهانی بر پایه توانایی دو جنگ همزمان قرار داد ولی این استراتژی خیالی بعلت نادیده گرفتن بسیاری از پارامترها و مطلق بینی توانمندیهای آمریکایی با سرعت در یک جنگ واحد نیز تنها به اهداف خود دست نیافت بلکه به تدریج کارکرد منفی و شکست گونه را ثبت کرده است. جنگ در افغانستان اگر چه به سقوط طالبان منتهی شد ولی به چنان فرمایشی گرفتار شد که ناتو هزینه های آن را بعهده گرفته تا آمریکا در عراق برای منحنی بسته خود چاره اندیشی کند . درعراق نیز صدام سرنگون شد ولی راهبرد «هرج ومرج سازنده» تا بحال به نجات بوش و کابینه وی کمکی نکرده است.
هزینه های آمریکا در عراق در هر ساعت ده میلیون دلار است که با تلفات مستمر انسانی و نظامی و رسوایی های رنگارنگ به باتلاقی برای سیاست خاورمیانه ای بوش تبدیل شده است.
پرونده های مختلف عراق ، پتانسیل قابل توجهی از توانایی های آمریکا را بخود اختصاص داده ، تا جائیکه فشار داخلی به حکومت بوش برای خروج تدریجی از عراق با وجود وعده های سال 2007 هنوز از دستور کار کنگره و مراکز حکومتی ، مطالعاتی و اجتماعی آمریکا خارج نشده است.
بوش طی شش ماه گذشته تلاش کرد تا مسئله خروج از عراق به نحوی صورت گیرد که اهرمهای کافی برای اثرگذاری در فرآیندهای اصلی عراق در دست آمریکا باقی بماند و این کار از طریق دامن زدن به حساسیت های طائفه ای و توافقاتی که بشکل مستقیم و غیر مستقیم با کشورهای عربی منطقه و گروه های سنی و به ویژه بعثی عراق و فشار به حکومت مالکی و شعیان صورت داده بود، به اجرا بگذارد با وجودی که امپراتوری رسانه ای آمریکا با بزرگنمایی القاعده و زرقاوی ، مشکل اصلی خود را دراین جریان پنهان کرده بود ، ولی کشته شدن زرقاوی و دستگیری های مهم از این گروه نیز کارنامه موفقی درعراق با ثبات و امن ایجاد نکرد. اظهارات متضاد مقامات سیاسی و نظامی آمریکایی درخصوص اوضاع امنیتی عراق طیفی از ثبات تا جنگ داخلی دراین کشور را نشان می دهد ، ولی عملا با استمرار تلفات روزانه نیروهای آمریکایی و تعداد قابل توجهی از شهروندان عراقی ، ارزیابی سفیر انگلیس از اوضاع عراق چندان دور از واقع نیست و حداقل در بغداد ، نماد کوچکی از جنگ داخلی جریان دارد. اگر چه نزاع های طائفه ای و مذهبی در عراق با اقدامات و سیاست های آمریکایی دامن زده می شود ولی بنظر می رسد کنترل این پدیده ازمدیریت آنها نیز خارج شده و لذا همانگونه که خلیل زاد عنوان کرده ، اجرای طرح امنیتی بغداد با مشارکت نیروهای آمریکایی به مسئله ای تعیین کننده در آینده عراق تبدیل شده است.
جنگ نیابتی اسرائیل با حزب الله که برای اهداف آمریکا با شکست تکان دهنده ای پایان یافته نیز فراز دیگری برمشکلات بوش افزوده و نگرانی نسبت به تشدید اقدامات ضد آمریکایی با تکیه بر روشهای مبارزاتی حزب الله را پیش روی ترکیب حکومتی بوش وکنگره آمریکا قرار داده است.
بوش در داخل عراق با مشکلات عدیده و مدیریت ناموفق و هزینه های فراوان و در سطح منطقه با موج فزاینده افکار عمومی ضد آمریکایی و شکست اسرائیل و اقتدار عزت بخش حزب الله لبنان روبه رو شده و بی دلیل نیست که حتی نئومحافظه کاران کابینه وی ، بوش را برای اجرای سیاستهای مطلوب ، فاقد صلاحیت می دانند.
ازاین رو بوش از یک سو اوضاع عراق را در آستانه جنگ داخلی معرفی می کند تا خروج نیروهای آمریکایی از عراق را خطایی مهم جلوه دهد و از سوی دیگر از زبان ژنرال ابی زید و گاهی را مسفلد ،چشم انداز با ثبات از اجرای طرحهای امنیتی دربغداد و یا حضور در عراق را عنوان می کنند تا استمرار حضور در عراق را مثبت و موجه تصویر کنند.
با این حال آنچه بدیهی است اینکه ، حکومت بوش ، با وجود تمامی توانمندیهای آمریکا ، حتی از مدیریت یک جنگ موفق نیز عاجز مانده و باید نسبت به خروج از عراق بعنوان گامی الزامی و بطور جدی فکرکند همانگونه که اسرائیل با پذیرش آتش بس جلوی شکست های بزرگتر برای ارتش صهیونیستی را گرفت ، آمریکا نیز با اجرای گامهای الزامی خروج از منطقه باید جلوی شکست و رسوایی بزرگتر را بگیرد.