آمریکا در باتلاق افغانستان

علی امینی

رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا در سفر اخیر خود به افغانستان با یک عملیات انتحاری مورد استقبال قرار گرفت و با یک حمله انتحاری دیگر بدرقه شد. در این دو عملیات انتحاری حداقل 48 نفر از نیروهای دولتی و شهروندان این کشور کشته و زخمی شدند. چند روز قبل از آن یک عملیات انتحاری دیگر جان تعدادی دیگر از غیرنظامیان این کشور را گرفت. این چند عملیات انتحاری اخیر در شرایطی انجام گرفت که در کابل تدابیر امنیتی ویژه‌ای به اجرا گذاشته شده بود و نیروهای دولتی تمام سعی و تلاش خود را به‌کار گرفته بودند تا در جریان سومین سفر رئیس پنتاگون به این کشور اشغالی، اتفاق خاصی رخ ندهد. پیش از این و طی سال‌های گذشته عمده عملیات‌ها و درگیری‌های نیروهای طالبان با نیروهای ائتلاف اشغالگران و نیروهای دولتی در ایالت‌های شرقی و جنوب‌شرقی انجام می‌گرفت اما طی سال جاری و به‌خصوص ماه‌های اخیر این عملیات‌ها به مناطق مرکزی و شمالی افغانستان و کابل متمرکز شده است. عملیات‌های اخیر که طالبان مسئولیت آنها را به عهده گرفت با همان سبک و سیاقی انجام گرفت که طی 6 سال گذشته، تاکنون صدها بار تکرار شده و جان انبوهی از نیروهای ائتلاف اشغالگران، نیروهای دولتی و البته به‌طور خاص و گسترده جان بسیاری از شهروندان بی‌پناه افغانی را گرفته است. طالبان با اجرای این چند عملیات اخیر در مناطق به شدت حفاظت شده و در جریان سفر وزیر دفاع آمریکا بار دیگر حیات سیاسی و قدرت نظامی سازماندهی شده خود را به رخ اشغالگران کشید و نشان داد که انبوه نیروهای نظامی ناتو ضعیف‌تر از آن هستند که بتوانند مانع اجرای عملیات‌های آنها در عمق مناطق کاملا امنیتی افغانستان شوند.

در زمستان سال گذشته و در زمان بازدید دیک چنی، معاون رئیس‌جمهور آمریکا از پایگاه نظامی «بگرام» محل استقرار نیروهای آمریکایی، عملیات انتحاری شبیه عملیات‌های انتحاری اخیر به وقوع پیوست که منجر به فرار دیک چنی و ترک بلافاصله وی از منطقه گردید.

براساس آمار ارائه شده از سوی مجامع مرتبط با سازمان ملل و تائید آن از سوی دولت کرزای و اشغالگران این کشور، عملیات‌های انتحاری و درگیری‌های نظامی نیروهای طالبان با اشغالگران و نیروهای دولتی طی 6 سال گذشته روندی صعودی داشته و طی یک سال جاری فقط بیش از 150 عملیات انتحاری انجام گرفته که در نتیجه، بیش از 6000 تن جان خود را از دست داده و هزاران تن دیگر مجروح و معلول شده‌اند.

در سال 2005 تنها 17 عملیات انتحاری انجام گرفت و اما در سال جاری این رقم ده برابر افزایش داشته و اگر عملیات‌های غیرانتحاری و درگیری‌های نظامی میان نیروهای طالبان با اشغالگران و قوای دولتی به آن افزوده شود میزان درگیری‌ها و عملیات‌های انتحاری طی سال جاری روندی به شدت فزاینده داشته است و اینجاست که باید برای نیروهای ناتو در افغانستان ناقوس خطر را به صدا درآورد!

براساس برخی گزارش‌های موثق هم‌اکنون طالبان بر 44% سرزمین افغانستان حضور و سلطه نظامی دارد و نیروهای ناتو از بسیاری از مناطق پر خطر عقب‌نشینی کرده و برخی از کشورهای اروپایی در حوزه‌های ماموریتی خود به معامله با نیروهای طالبان روی آورده‌اند و آن اینکه به شرطی که روی آنها عملیات نظامی اجرا نشود آنها نیز اقدام به عملیات نظامی علیه طالبان نخواهند کرد. از سوی دیگر سازمان القاعده بخشی از نیروهای خود را از عراق خارج کرده و به منظور تقویت نیروهای طالبان به افغانستان گسیل داشته است. به این ترتیب اشغالگران آمریکایی و اروپایی در افغانستان ممکن است طی هفته‌‌ها و ماه‌های آتی با یک طوفان سهمگینی از عملیات‌های طالبان و القاعده مواجه شوند.

نکته مهم اینکه اوج‌گیری عملیات‌های نظامی علیه اشغالگران در افغانستان در شرایطی انجام می‌شود که توده‌های مردم و مقامات و نخبگان این کشور به شدت از اشغالگران ناامید شده‌اند و قول‌وقرارهای اولیه آنها را سرابی بیش نمی‌دانند. وضعیت امنیتی و اجتماعی مردم افغانستان پس از 6 سال حضور اشغالگران نسبت به قبل از اشغال این کشور نه‌تنها بهبود نیافته بلکه به شدت بدتر هم شده و آنها قربانیان اصلی اشغال این کشور بوده‌اند. نارضایتی مردم از اشغالگران خود یکی از عوامل اصلی تقویت طالبان در این کشور است و اگر صاحبان اروپایی ناتو و مدعیان تامین امنیت و ثبات جهانی هرچه زودتر در خصوص ناکامی‌های خود در افغانستان تدبیری اتخاذ نکنند بایستی به یک شکست بزرگ در این کشور تن دهند.

واقعیت این است که افغانستان باید به‌وسیله افغانی‌ها اداره شود و نیروهای خارجی نمی‌توانند در یک زمان طولانی‌مدت در این کشور باقی بمانند. آنها نه‌تنها که نمی‌توانند تامین‌کننده ثبات و امنیت در این کشور باشند بلکه خود عامل اصلی ناامنی، بی‌ثباتی و هرج‌ومرج هستند. از این‌رو سفرهای مکرر مقامات آمریکایی به افغانستان در تامین امنیت و ثبات این کشور تاثیری نمی‌گذارد و اما این سفرها خود عامل تداوم و تشدید عملیات‌های نیروهای طالبان خواهد بود.

از سوی دیگر اگر اشغالگران بیش از پیش بر ماندن خود در این کشور اصرار ورزند ظهور و شکل‌گیری جنبش‌ها و حرکت‌های مقاومت مسلحانه خودجوش ممکن و متصور است و اینجاست که جدی نگرفتن پیام عملیات‌های انتحاری اخیر در کابل از سوی دولتمردان اروپایی و آمریکایی هر لحظه ممکن است ناقوس مرگ را برای نیروهای اشغالگر در افغانستان بر صدا درآورد.