درسی برای پالایش روح

تاریخ رسانه در ایران مالامال است از رویدادهای تلخ و شیرین که پرداختن به آنها نیز می تواند در کار رسانه ای جایگاه قابل توجهی داشته باشد. اصحاب رسانه به نقل رویدادها و نقد رفتارها و گفتارهای دیگران می پردازند اما در این میان خود را نادیده می انگارند و یا فرصت پرداختن به رفتارها و گفتارهای خود را ندارند.

اینکه ما قلم به دستان چقدر به رسالتی که همزیستی با قلم برعهده ما قرار داده وفادار هستیم و چقدر حق این نعمت بزرگ که خدا در قرآن به آن قسم یادکرده است را می شناسیم و ادا می کنیم موضوع بسیار مهمی است که در منظومه کاری ما کمتر به آن توجه می شود. علاوه بر خود ما دیگران هم که مخاطبان ما هستند و یا کسانی که ما از آنها روایت می کنیم و گفتارها و رفتارهای آنها موضوع فعالیت قلم را تشکیل می دهد آنها هم به جایگاه قلم و اصحاب قلم چندان توجهی ندارند.

در این میان رویدادی از قبیل آنچه بنیانگذار پایگاه خبری و تحلیلی « الف » پدید آورنده آن بود در تاریخ رسانه لااقل در کشور ما نادر است . هفته گذشته آقای دکتر احمد توکلی با انتشار مطلبی با صراحت اعلام کرد 13 مورد از مطالبی که پایگاه خبری تحلیلی « الف » به آقای سیدحسین موسویان در موضوع پرونده هسته ای وی نسبت داده نادرست بوده و به همین دلیل از وی حلالیت طلبید. انتشار این خبر در شب میلاد حضرت امام حسن مجتبی علیه السلام و در آستانه شب های قدر یک رویداد رسانه ای قابل توجه بود که می تواند منشا یک تحول در تعامل اصحاب رسانه با مخاطبان و کسانی که موضوع کارهای رسانه ای هستند باشد. در این زمینه چند نکته را باید مورد توجه قرار دهیم .

1 ـ اعتراف به اشتباه توسط یک رسانه یک اقدام شجاعانه است که باید مورد تحسین قرار گیرد . همانطور که یک ضرب المثل قدیمی می گوید « دیکته نانوشته غلط ندارد » اصحاب رسانه به دلیل اینکه دیکته های زیادی می نویسند طبیعی است که غلط های زیادی هم داشته باشند. معمول اینست که غلط ها و اشتباهات چاپی سریعا با تصحیح و پوزش تذکر داده می شوند ولی اشتباهات محتوائی مشمول این روش پسندیده قرار نمی گیرند. این کار نیاز به شهامت دارد و ما اصحاب رسانه با اعتراف به اینکه مصون از خطا نیستیم باید شجاعت تصحیح اشتباهات محتوائی کار خود را در خود ایجاد نمائیم .

2 ـ هنگامی که یک مومن اعلام می کند من اشتباه کرده ام و از کسی که این اشتباه به او مربوط می شود حلالیت می طلبم وظیفه اسلامی ایجاب می کند این اقدام را به عنوان یک کار اعتقادی و با همان نیتی که اقدام کننده می گوید بپذیریم و برای آن معانی و محتملات دیگری نتراشیم . زیرا اولا ما از نیات اشخاص خبر نداریم و ثانیا دستور اسلام اینست که فعل مومن حمل بر صحت گردد و بهترین و مثبت ترین مفهوم ممکن برای آن در نظر گرفته شود.

3 ـ طبیعی است که اعتراف یک رسانه به اشتباه درباره آنچه به فردی که متهم است نسبت داده به معنای قضاوت قانونی درباره اتهامات او و به عبارت روشن تر تبرئه قانونی او نیست . این دستگاه قضائی است که در این زمینه نظر می دهد و تصمیم میگیرد و آنچه در عمل نافذ است فقط تصمیم قضائی است . با اینحال اقدام رسانه « الف » یک انجام وظیفه اخلاقی با ارزش است که در کار رسانه ای تاثیر بسزائی خواهد داشت و به گرایش جامعه ما به روش های اخلاقی و پرهیز از قضاوت کردن های نابجا کمک شایانی خواهد کرد. در دوران حاکمیت نظام مقدس جمهوری اسلامی متاسفانه علیرغم اقتضای تقدس این نظام دینی زیاده روی های زبانی و قلمی فراوانی بروز کرده که نمره بد اخلاقی جامعه ما را و ازجمله جامعه رسانه ای ما را بسیار منفی کرده است . تهمت ها شایعه پراکنی ها دروغ ها و نسبت های نادرست و ناروائی که خارج از چارچوب های شرعی و اخلاقی به این و آن داده شده فضای جامعه را منفی کرده و دافعه ها را به حداکثر و جاذبه ها را به حداقل رسانده است . جبران این بداخلاقی ها و بازگشت به جامعه اخلاقی مورد نظر نظام مقدس جمهوری اسلامی کاری است که باید برای تحقق آن تلاش کرد.

4 ـ از همزمانی انتشار این واقعه اخلاقی در رسانه ها می توانیم و شایسته است این درس را بگیریم که خود را با پیروی کردن از اخلاق کریمه حضرت امام حسن مجتبی و با جداساختن از غرورها و رذایل اخلاقی آماده ورود به دریای بی کران رحمت الهی نمائیم و از باقیمانده شب های قدر برای پالایش روح خود از رسوبات منفی گذشته حداکثر بهره برداری را بنمائیم تا در روز قیامت که « یوم تبلی السرائر » است و در آن روز هیچکس را گریزی از ایستادن در برابر محکمه عدل الهی و پاسخگوئی درباره اعمال خود نیست سبکبار باشیم روزی که حتی پوست های بدن انسان ها درباره اعمال آنها شهادت میدهند و در جواب اعتراض صاحبان خود که چرا علیه ما شهادت داده اید می گویند به قدرت خدا مامور به شهادت به آنچه از شما سرزده است شده ایم « و قالو الجلو دهم لم شهدتم علینا قالوا انطقنا الله الذی انطق کلشیی و هو خلقکم اول مره و الیه ترجعون » .