سال سیاه در تقویم نومحافظه کاران

ایران:احسان تقدسى: نومحافظه کاران ساکن کاخ سفید هرگز کابوس ۲۰۰۶ را از یاد نخواهند برد. شکستى بزرگ در سه انتخابات مجلس سنا، مجلس نمایندگان و فرماندارى ها و واگذار کردن این سه عرصه به دموکرات ها بیش و پیش از آن که از عملکرد مثبت حریف نشانى داشته باشد، از عملکرد ضعیف جمهوریخواهان سرچشمه مى گرفت.
حزب دموکرات در انتخابات میاندوره اى ایالات متحده توانست پس از ۱۲ سال که این مجلس در قبضه جمهوریخواهان بود، کنترل کامل آن را به دست آورد. پیروزى دموکرات ها از دید ناظران پدیده اى تأثیرگذار بر مسائل جهان و منطقه بود که تا حدودى معادلات پیشین بخصوص در عرصه سیاست خارجى آمریکا را نیز بر هم خواهد زد. ناکامى مطلق ماشین جنگى آمریکا در عراق و افغانستان مقدمه و محملى شد که در پس آن شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندوره اى به امرى قطعى تبدیل شود. به هر حال بازى و مبارزه دو جناح در این میدان تماشایى بود.
جمهوریخواهان در انتخابات مذکور «امنیت» را سرلوحه مبارزه سیاسى خود قرار دادند. جورج بوش و نومحافظه کاران گفتند که ایالات متحده همواره در معرض تهدیدات تروریستى قرار دارد و براى مواجهه با این تهدید، بهترین گزینه «به جنگ تروریسم رفتن» است. این موضوع محور تمام سفرهاى جورج بوش بخصوص در ایام مبارزه انتخاباتى بود. در نهایت تبلیغات جمهوریخواهان بر این محور استوار شد که پیروزى دموکرات ها به مفهوم «تهدید امنیت ملى» آمریکاست. این امر تا بدانجا پیش رفت که بوش در یکى از نطق هاى انتخاباتى خود صراحتاً به رأى دهندگان آمریکایى که اینک براساس نظرسنجى ها به سوى دموکرات ها گرایش پیدا کرده بودند، هشدار داد که پیروزى دموکرات ها در انتخابات به معناى پیروزى تروریست ها و مغلوب شدن ایالات متحده در جنگ عراق خواهد بود. در این میان، دموکرات ها با افزایش انتقادها از جنگ عراق و افزایش تلفات آمریکا در این جنگ با خاطرى آسوده، مسیر پیروزى بر حریف را پیمودند.
لذا بوش هرچه بیشتر کوشید تا مردم آمریکا را به رأى دادن به جمهوریخواهان ترغیب کند، کمتر توفیقى به دست آورد تا جایى که حتى اعلام حکم اعدام صدام ۴۸ ساعت مانده به انتخابات آمریکا نتوانست از سقوط نومحافظه کاران جلوگیرى کند. خبر پیروزى دموکرات ها به دنبال خود افزایش احتمال تغییر رویکرد آمریکا در سیاست خارجى را همراه آورد تا جایى که پس از اعلام پیروزى دموکرات ها ایهود اولمرت نخست وزیر اسرائیل سراسیمه روانه واشنگتن شد.
اما پلوسى، چهره سرشناس دموکرات ها به اولمرت اطمینان داد که «امنیت اسرائیل» موضوعى نیست که مورد مناقشه دموکرات ها و جمهوریخواهان باشد.
انتخابات میاندوره اى آمریکا همان طور که از پیش انتظار مى رفت، قربانیانى بزرگ داشت که رامسفلد و جان بولتون در رأس آن بودند. رامسفلد پیش از انتخابات در پاسخ به کسانى که از برکنارى وى پس از انتخابات خبر مى دادند، تأکید مى کرد که وى تحت هیچ شرایطى استعفا نخواهد داد تا هفتم نوامبر رئیس پنتاگون و طراح جنگ عراق به دلیل حمایت هاى همه جانبه جورج بوش و دیک چنى همچنان با اطمینان از بقاى خود در طبقه آخر ساختمان مرکزى پنتاگون در سیاست خارجى آمریکا یکه تازى مى کرد. با این حال دموکرات ها از فرداى انتخابات از لزوم برکنارى وى سخن مى گفتند. در این میان واقعه اى که به صورت نمادین اسباب برکنارى رامسفلد از ریاست پنتاگون را فراهم آورد نامه اى بود که جمعى از فرماندهان ارشد ارتش آمریکا خطاب به بوش نوشتند. در این نامه که فقط یک هفته پیش از انتخابات میاندوره اى آمریکا نگاشته شد، فرماندهان ارتش آمریکا نسبت به عملکرد نادرست رامسفلد در مقام ریاست وزارت دفاع آمریکا و مسئول سیاست جنگى آمریکا در عراق و افغانستان افشاگرى شد. این نامه تاریخى در روزهاى پرالتهاب جمهوریخواهان و جورج بوش چنان اثربخش بود که حتى برخى جمهوریخواهان از آن به عنوان توطئه دموکرات ها یاد کردند. بدین ترتیب با اعلام پیروزى دموکرات ها، رامسفلد با استعفاى خود به نخستین قربانى بزرگ کاخ سفید تبدیل شد.
جان بولتون سفیر همیشه معترض آمریکا در سازمان ملل متحد نیز دومین قربانى بزرگ شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندوره اى آمریکا بود. دموکرات ها رامسفلد را طراح و کارگردان جنگ هاى آمریکا مى دانستند و جان بولتون را نیز نظریه پرداز توجیه گر دیپلماتیک این سیاست هاى جنگ طلبانه. بدین ترتیب بود که بولتون نیز همانند رامسفلد محور اعتراضات دموکرات ها قرار گرفت. بولتون در سال ۲۰۰۵ از سوى بوش به عنوان سفیر آمریکا در سازمان ملل معرفى شد و از همان ابتدا حضور وى در این سمت سبب ایجاد اختلاف هاى شدیدى میان دموکرات ها و جمهوریخواهان شد.
پس از استعفاى رامسفلد بوش به شدت از بولتون حمایت کرد اما حمایت هاى همه جانبه با اعتراض شدید دموکرات ها روبه رو شد چه آن که آنها معتقد بودند بوش چگونه مى تواند از لزوم همکارى و رفاقت میان دموکرات ها و جمهوریخواهان در دو سال باقى مانده از دوران ریاست جمهورى اش سخن بگوید و در همان حال بر حفظ یک مهره مغضوب دموکرات ها پافشارى کند. به این ترتیب اعتراض هاى گسترده دموکرات ها که اکنون حاکم هر دو مجلس آمریکا بودند در نهایت به استعفاى بولتون از این مقام منجر شد. جورج بوش پس از قبول اکراه آمیز استعفاى بولتون، تأسف خود را از این امر ابراز داشت.
آنچه مسلم است بوش و نومحافظه کاران در دو سال باقیمانده حکومت خود بر کاخ سفید دیگر نمى توانند بلندپروازى هاى عصر پس از ۱۱ سپتامبر را ادامه دهند. انتصاب فردى چون رابرت گیتس در مقام ریاست پنتاگون که به واقع گرایى در محافل سیاسى آمریکا شهرت یافته است و تأکید وى بر وخامت اوضاع ارتش آمریکا در افغانستان و عراق و لزوم بازنگرى در سیاست هاى جنگى کاخ سفید همگى دلایل و نشانه هاى پایان دوران طلایى جنگ طلبان کاخ سفید هستند. بوش در دو سال پایانى ریاست جمهورى اش چاره اى جز بازنگرى در سیاست جهانى آمریکا از یک سو و مماشات با دموکرات ها از سوى دیگر ندارد. دموکرات ها که اکنون با در دست گرفتن دو نهاد مهم آمریکا چشم به کاخ سفید دوخته اند.