نبردهای حماس

علی امینی
تصمیم جنبش مقاومت اسلامی حماس برای شرکت در انتخابات قانونگذاری پنجم بهمن ماه در داخل سرزمین های اشغالی فلسطین، واکنش و چالش های متعددی را در سه جبهه داخلی، صهیونیستی و بلوک غرب ایجاد نموده است. دلیل عمده این چالش ها و واکنش ها در سه عامل مهم است:
الف) حماس در انتخابات پارلمانی 1375 که نخستین انتخابات قانونگذاری بود، شرکت نداشت.
ب) حماس طی 10 سال گذشته از محبوبیت قابل توجهی در میان فلسطینی ها برخوردار شده و در انتخابات اخیر شهرداری ها در مناطق باختری رود اردن جنبش فتح را پشت سر گذاشت.
ج) حماس با حفظ استراتژی مقاومت مسلحانه در کنار مشارکت در عرصه های سیاسی و اجتماعی تأکید دارد.
1- جبهه فتح و ساف به عنوان یک جریان مصلحت گرا و سازشکار فلسطینی، پس از مرگ عرفات دچار شکاف و دودستگی شده است. طیف سنتی و کهنه کار این جریان به رهبری «ابوعلا»، نخست وزیر بر روند سازش با صهیونیست ها و پرهیز از هر نوع درگیری مسلحانه با آنها تأکید دارند. در همین حال جوانان فتح دست به اسلحه برده و پس از انتفاضه مسجدالاقصی در سال 1379 گردان های شهدای مسجدالاقصی را سازماندهی کرده و تشکیل دادند. این نزاع و دودستگی میان دو طیف جبهه فتح سبب شده تا آنها در انتخابات شهرداری ها میدان را به حماس واگذار کنند و در انتخابات قانونگذاری که بناست در پنجم بهمن ماه برگزار شود، انسجام کامل برای حضور و رقابت در صحنه سیاسی را نداشته باشند.
2- جبهه صهیونیستی در مقابل شرکت حماس در انتخابات دچار سردرگمی است. آنها ابتدا تأکید کردند که در صورت عدم ممانعت تشکیلات خودگردان فلسطین از حضور حماس، اجازه برگزاری انتخابات در مناطق کرانه باختری و قدس شرقی را نمی دهند، اما مرگ سیاسی شارون و مشکلات داخلی از یک سو و فشار حماس برای شرکت در انتخابات سبب عقب نشینی آنها شد. صهیونیست ها در آخرین موضع گیری خود اعلام کردند که در برگزاری انتخابات فلسطینی ها اخلال نخواهند کرد و مخالفتی با مشارکت ساکنان قدس شرقی در انتخابات نیز نخواهند داشت.
3- کشورهای غربی و آمریکا تهدید کرده بودند که اگر «محمود عباس» از شرکت حماس در انتخابات ممانعت نکند حمایت های سیاسی و اقتصادی خود را از تشکیلات خودگردان فلسطین قطع می کنند. مشکل بزرگ کشورهای اروپایی و ایالات متحده آمریکا در این است که تاکنون این جنبش را، جنبشی تروریستی قلمداد کرده اند، اما اینک این جنبش بدون اینکه سلاح های خود را کنار بگذارد و یا اینکه از استراتژی نظامی دست بکشد وارد فاز سیاسی شده و قصد دارد در رقابت با فتح عمدتاً سازشکار با ورود به پارلمان، دولت فلسطینی را تشکیل دهد. حال آمریکا و کشورهای غربی چگونه بایستی با دولت اسلام گرای حماس تعامل کنند، دولتی که تا امروز گردانندگان آن را تروریست قلمداد می کردند.
هر چند اتحادیه اروپا با یک گام عقب نشینی، کمیسر روابط خارجی خود را روانه سرزمین های اشغالی نمود و اعلام کرد که با تشکیل دولت جدید برخواسته از نتایج انتخابات پنجم بهمن ماه در صورتی که خواهان صلح باشد مشکلی ندارد، اما آمریکا کماکان سکوت اختیار کرده و در انتظار برگزاری و نتایج انتخابات است.
در این میان آنچه مهم است این است که با پیروزی احتمالی حماس در انتخابات قانون گذاری؛
الف) آینده «توافق اسلو» چه سرنوشتی خواهد داشت؟
ب) نحوه مشارکت حماس در تشکیلات خودگردان فلسطین چگونه خواهد بود؟
ج) آینده مذاکرات سازش با حضور حماس در قدرت سیاسی چگونه خواهد بود؟