کویتی ها قبل از جنگ به ما قول هر کمکی را دادند

بصیرت:  کویتی‌ها به ما اطمینان دادند که در صورت وقوع جنگ با ایران، در تمام زمینه‌های با ما همکاری کامل خواهند داشت.» وی افزود: «دولت کویت قول داد که در صورت نیاز دولت عراق، کمک‌های مادی و تسهیلات لازم و نیروهای فنی دریایی در اختیار آن قرار دهد».

**اسرار آمادگی هوایی و دریایی عراق، پیش از آغاز جنگ

الف- نیروی هوایی

ما به منظور افزایش کارآیی هواپیماهای جنگنده روسی و فرانسوی، تغییراتی درآنها به وجود آوردیم که مهمترین آنها موارد زیر است:

تبدیل تعدادی از هواپیماهای «IL-76» به هواپیماهای سوخت رسان؛ نصب تجهیزاتی در جنگنده‌های میگ 23 برای سوختگیری از هواپیماهای سوخت رسان در آسمان که این امر برد هواپیماهای مزبور را افزایش داد همچنین تبدیل برخی هواپیماهای «IL-76» به هواپیماهای هشدار دهنده که همه این آمادگیها در تمامی پایگاه‌های هوایی انجام می‌گرفت.

چند روز پیش از شروع جنگ، چند کمیته در نیروی هوایی تشکیل شد تا بر تخصص‌های موجود در نیروی هوایی نظارت کنند. این کمیته‌ها عبارت بودند از:

1- کمیته عملیات، 2-کمیته تعیین اهداف و شناسایی، 3-کمیته کنترل افسران خلبان، 4-کمیته تدارکاتی که شامل کمیته‌های رفاهی افسران خلبان نیز می‌شد، 5-کمیته نظارت بر اعزام افسران خلبان به خارج برای آموزش، 6-کمیته امنیتی.

هنگامی که من به عنوان افسر «توجیه سیاسی» در نیروی هوای خدمت می‌کردم، بر تعدادی از این کمیته‌ها نظارت داشتم و ساعاتی پیش از آغاز جنگ، مسئولیت نظامی خود را به سرتیپ ستاد «توفیق الدلیمی» واگذار کردم. وی بعدها در حادثه ای مرموز در خیابان‌های بغداد کشته شد. پس از او، سرتیپ ستاد «عبدالستار نمر الشیبانی» از سوی سرلشکر ستاد خلبان «سعید شعبان» فرمانده نیروی هوایی برای نظارت بر این کمیته‌ها انتخاب شد.

وی روزی به من گفت «در رأس یک هیأت ویژه،‌ رهسپار فرانسه شدم و توانستم موشک‌های «5-FIEQ» و «kedge» را تهیه کنم.

برد این موشکها در صورت استفاده از دستگاه‌های روشنایی ساخت روسیه و فرانسه، به ترتیب 8 و 15 کیلومتر بود. همچنین موفق شدیم موشک‌های «kedge» را از روسیه نیز تهیه کنیم. در طی این مدت، یکی از افسران رشته مهندسی، دست به یک آزمایش فنی در نیروی هوایی زد. او بمبی را تولید کرد که اشعه مادون قرمز از آن ساطع می‌شد و هشت کیلومتر برد داشت؛ مشروط بر آنکه زاویه پرتاب آن بیش از 25 درجه نباشد. همچنین بمب‌هایی ساخته شد که به وسیله تلویزیون و لیزر هدایت می‌شدند. من وقتی در نخستین ساعات آغازین جنگ از نیروی هوایی بازدید کردم، شگفت زده شدم؛ زیرا تعداد زیادی هواپیماهای جنگنده جدید به این نیرو افزوده شده بود. در این باره سرهنگ ستاد «اسعدالاسدی» اسامی هواپیماهای خریداری شده را به این شرح اعلام کرد:

1- شانزده فروند بمب افکن شامل:

هشت فروند توپولف 22

چهار فروند توپولف 16

چهار فروند جیان 6

2-360 فروند هواپیمای تهاجم زمینی شامل:

سی فروند چیان6

نود فروند میگ 23

64 فروند میراژ 200- EQ5

سی فروند سوخو 7

هفتاد فروند سوخو 20

شانزده فروند سوخو 24

شصت فروند سوخو 25

3-275 فروند هواپیمای جنگنده برای پدافند هوایی شامل:

چهل فروند چیان7

یکصد و پنجاه فروند میگ 21

بیست و پنج فروند میگ 25

سی فروند میراژ مدل F-IEQ

سی فروند میگ 29

4- دروازده فروند هواپیمای شناسایی شامل:

پنج فروند میگ 21

هفت فروند میگ 25

5-دو فروند هواپیمای هشدار دهنده.

چنانچه ملاحظه می‌شود تعداد هواپیماهای جنگنده، 275 فروند بوده است. این هواپیماها دارای موشک‌های زمین به زمین روسی مدل AA6- AA7- AA8- AA2 و نیز موشک‌های زمین به زمین فرانسوی مدل 550-R و 530-R بودند.

موشک AA2 با برد پانزده کیلومتر، توسط اشعه مادون قرمز هدایت می‌شود و تا حد زیادی مشابه موشک آمریکایی «side winder» است.

موشک AA6 با 37 کیلومتر بود، توسط میگ 25 حمل و از طریق رادار و اشعه مادون قرمز هدایت می‌شود.

موشک AA8 به وسیله رادار و اشعه مادون قرمز کار می کند و برد آن هشت کیلومتر است و در نبردهای شدیدمورد استفاده قرار می‌گیرد و شعاع انفجار آن بین پانصد تا شش هزار متر است.

تمام این موشکها در حمله عراق به جزیره خارک و نیز شهرهای مرزی ایران و تهران و اطراف آن مورد استفاده قرار گرفتند. البته به این موشکها مقداری مواد منفجره غیرمجاز در سطح بین المللی نیز افزوده شد.

وقتی سرهنگ «اکرم الموسوی» به استفاده از این موشکها در حمله به شهرها اعتراض کرد به همراه تعدادی از افسران به جوخه اعدام سپرده شد.

نکته ای که ذکر آن در اینجا ضروری است بهای زیادی است که صدام به نیروی هوایی می‌داد و آن را بازوی توانای خود می‌دانست و بدین رو از هیچ کوششی در تقویت و توسعه بنیه ان دریغ نمی کرد.

چنانچه مشاهده کردیم عراق در ابتدای جنگ خود با ایران حدود 660 فروند هواپیمای جنگنده وبمب‌افکن داشت اما به خاطر تقویت این نیرو، تعداد این هواپیماها در طول جنگ تحمیلی افزایش چشمگیری یافت تا جایی که در آغاز جنگ دوم خلیج فارس عراق، 809 فروند هواپیمای جنگی به شرح زیر داشت:

ده فروند بمب افکن استراتژیک توپولف 22

هشت فروند بمب افکن استراتژیک توپولف 16

بیست و چهار فروند جنگنده هجومی استراتژیک سوخو 24

چهل و هشت فروند جنگنده چند منظوره میگ 29

یکصد و بیست فروند جنگنده چند منظوره میراژ الف 1

انواع دیگر هواپیماهای عراق عبارت بودند از: میگ8، میگ 23، میگ 25، میگ 27، سوخو7، سوخو 20 و 22، سوخو 25، چیان 6، میگ 19، چیان7، میگ 21. همچنین چهار فروند هواپیمای شناسایی و هشداردهنده استراتژیک الیوشن 76 (عدنان)، شش فروند هواپیمای سوخت رسانی الیوشن 76 و آنتونوف 2 و نیز حدود 75 فروند هواپیمای ترابری؛ از جمله بیست فروند هواپیمای استراتژیک سنگین پوشن 76 و حدود سیصد فروند هواپیمای آموزشی و پشتیبانی هجومی سبک.

هلی کوپترها، 550 فروند بودند که از میان آنها سیصدفروند تهاجمی مدل میل24، بو105، غازیل، سوپرفریلون و الویت3 بود.

250 فروند بقیه نیز هلی کوپترهای پشتیبانی در مدل‌های مختلف بود.

ب- نیروی دریایی

عراق، توسطک یک خط ساحلی کوتاه به طول پنجاه کیلومتر، به خلیج فارس راه دارد. این خط ساحلی، میان ایران در شرق و کویت در غرب واقع است.

در این ساحل کوتاه و در مدخل اروندرود، یک بندر به نام «فاو» وجود دارد. بندر اصلی عراق، در منتهی الیه غربی این نوار ساحلی به نام «ام القصر» قرار گرفته است. کشتیها برای رسیدن به این بندر باید از تنگه ای میان خاک عراق در شمال و جزیره بوبیان در جنوب عبور کنند. حداکثر عرض این تنگه در سمت شرق، 25 کیلومتر است.

چند روز پیش از آغاز جنگ، دریادار «شاهین داغرالشاوی» در ردس یک هیأت عالیرتبه راهی کویت شد و طی ملاقاتی با مقامات آن کشور، بر ضرورت همکاری کویت با دولت عراق برای استفاده از آبها و سواحل جزیره بوبیان تأکید کرد.

به نظر من این هیأت حامل نامه‌ای سری از وزارت دفاع عراق برای وزارت دفاع کویت بود. هیأت مزبور پس از انجام مذاکره، با موفقیت چشمگیری بازگشت، به طوری که الشاوی در این باره اعلام کرد: «کویتی‌ها به ما اطمینان دادند که در صورت وقوع جنگ با ایران، در تمام زمینه‌های با ما همکاری کامل خواهند داشت.» وی افزود: «دولت کویت قول داد که در صورت نیاز دولت عراق، کمک‌های مادی و تسهیلات لازم و نیروهای فنی دریایی در اختیار آن قرار دهد».

از سوی دیگر دولت‌های فرانسه و روسیه با ارسال تجهیزات و شناورهای رزمی، توان جنگی نیروی دریایی عراق را افزایش دادند؛ به طوری که این نیرو تا چند ساعت پیش از جنگ دارای تجهیزات زیر بود:

1-چهل فروند شناور دریایی کوچک شامل:

ده فروند ناو کورفیت

ده فروند موشک انداز

بیست فروند اژ درافکن

2- سی فروند شناور دریایی کمکی شامل:

ده فروند مین پخش کن

هشت فروند مین جمع کن

ده فروند برای فرود دریایی

دو فروند شناور تدارکاتی

تهیه این ادوات و تجهیزات گوناگون هزینه‌های سنگینی را بر بودجه ارتش تحمیل کرد زیرا بخشی از آنها از بازار آزاد تهیه شده بود.

در این زمینه ناخدا «عبدالله الخزرجی» افسر نیروی دریایی در امور تدارکاتی می‌گفت: «تصمیم ما برای توسعه و تقویت این سازمان دریایی تضمین کننده تسلط و اشراف ما بر خلیج فارس بود. هدف ما در آغاز سیطره بر کل خلیج و ایجاد کشوری بزرگ تحت حاکمیت عراق بود اما وقوع انقلاب اسلامی موازنه راتغییر داد و ما را بر آن داشت که قبل از هر چیز ایران نیرومند را از میان برداریم تا کار سلطه بر سایر کشورها آسان شود».