موانع و مشکلات مسلمانان آمریکا /على نورایى یگانه

رسالت:مسلمانان آمریکا على رغم رشد روز افزون خود ، هنوز جایگاه مناسب و شایسته‌اى در این جامعه نیافته و در زندگى فرهنگى و عمومى‌ این کشور ، به درستى معرفى و شناخته نشده اند. با این که نزدیک 5 تا 6 میلیون مسلمان در آمریکا زندگى مى کنند ، ولى هیچ نماینده عمده سیاسى و فرهنگى ، در مراکز بزرگ قدرت و تصمیم گیرى این جامعه ندارند. هیچ نامى از یک فرماندار یا شهردار و یا نماینده کنگره که مسلمان باشد به گوش نمى خورد و تنها نام هاى مسلمانانى چون « محمد على کلی» قهرمان بوکس و یا «کریم عبدالجبار» ستاره بسکتبال در جامعه آمریکا شناخته شده است.

تبلیغات منفى و یک طرفه رسانه هاى ارتباط جمعى آمریکا با نشان دادن چهره هاى نا خوشایند و ضد انسانى از اسلام و معادل قرار دادن اسلام با تروریسم باعث ایجاد جو بدبینى و حتى نفرت نسبت به اسلام و مسلمانان در خارج و داخل گردیده و در این میان مسلمانان آمریکا نیز آماج حملات تبعیض آمیز و کینه توزانه قرار داشته اند.

نگرش مردم آمریکا نسبت به اسلام

موضع گیرى خصمانه و تعصب آمیز علیه مسلمانان آمریکا ، از حد برخورد هاى لفظى و شفاهى فراتر رفته و جنبه عملى به خود گرفته است.

مدتى است که مسلمانان آمریکا با توجه به آزارهایى که دیده اند و با استفاده از تجربه اقلیت هاى دیگر این کشور ، شروع به ایجاد تشکیلاتى براى طرح مسائل خود و رسیدن آن به گوش مردم کشور نموده اند. گفته مى شود که گروهى از مسلمانان در اوایل دهه 1990 شوراى مسلمانان آمریکا AMC را بدین سبب ، از مسلمانان برگزیدند تا منافع مسلمانان را در واشنگتن نمایندگى کند و اطلاعات لازم را درباره اسلام براى غیر مسلمانان فراهم نمایند.

مسلمانان آمریکا جملگى بر این باورند که رسانه هاى جمعى این کشور به دلیل گزارشات یک جانبه و تحریف واقعیات ، بیش از همه در ترویج روح بدبینى نسبت به اسلام مقصرند ‌؛ زیرا رسانه ها با انگشت گذاشتن روى موضوعات احساس برانگیز و بزرگ جلوه دادن آنها در ایجاد هیجان ضد اسلامى مردم آمریکا نقش تعیین کننده اى بازى مى کنند.

مشکلات فرهنگى و محیطی

محیط فرهنگى خاص آمریکا به سبب عدم تجانس با فرهنگ اسلام ، ‌باعث بروز مشکلاتى براى مسلمانان کشور مى شود. انجام فرایض دینى براى مسلمانان در این کشور به مراتب مشکل تر از انجام همین فرائض دینى در کشورهاى اسلامى است.

یکى از این مشکلات ، نحوه پوشش محصلان است. طبق مقررات این مدارس ، لازم است که محصلان ، یونیفورم مخصوص که غالبا کوتاه است بپوشند. البته برخى از مدارس بنا به درخواست والدین مسلمان بچه‌هاى آنان را از پوشیدن یونیفورم کوتاه معاف مى کنند ، ‌ولى مشکل آنان تنها با حل این مسئله از بین نمى رود. بحرانى ترین شرایط فرهنگى براى محصلان مسلمان وقتى پیش مى آید که آنان وارد دبیرستان مى شوند. جایى که مصرف مواد مخدر و روابط جنسى بین محصلان آمریکایى دختر و پسر امرى ضد ارزش نیست در حالى که این امر با معیار‌هاى ارزشى اسلام کاملا در تضاد است.

برخورد بین ارزشهاى اسلامى و محیط فرهنگى سکولار آمریکا در مدارس در شرایطى پیش مى رود که تعدادى از جوانان مسلمان به نوعى با محیط غیر مذهبى این کشور کنار بیایند. براى نمونه، برخى از دخترها موقتا تا پیش از ازدواج ممکن است حجاب اسلامى نپوشند.

تلاش مسلمانان آمریکا براى شناساندن خود به جامعه على رغم رشد اسلام در این کشور، هنوز براى بسیارى از مردم آمریکا، اسلام کاملا‌ ناشناخته است. یکى از دلایل اصلى آن ،‌ تبلیغات منفى رسانه ها و محافل خبرى علیه اسلام و مسلمانان بوده که در ایجاد تصویر بسیار ناخوشایند از اسلام در ذهن مردم این کشور تاثیر زیادى داشته است. از این رو، در شرایط کنونى تلاش براى نشان دادن چهره حقیقى اسلام و مسلمانان به صورت یکى از چالش هاى مهم مسلمانان آمریکا در آمده است.

تلاش هاى سازمان یافته برخى از گروه‌هاى منسجم مسلمان در معرفى ارزش‌هاى اسلامى و باورهاى اعتقادى و سبک زندگى و ایده آل هاى انسانى خود بى تاثیر نبوده است. مسلمانان آمریکا کاملا دریافته اند که در سایه فعالیت هاى تشکیلاتى و سازمان یافته و هماهنگ بهتر و موثرتر مى توانند صداى خود را به گوش مردم کشور برسانند و از حقوق حقه خود دفاع نمایند و از امکانات و فرصت هاى موجود این جامعه بهره بردارى مثبت کنند.

بسیارى از این مسلمانان ،‌ اعم از واقعى و اسمى ، خواستار محکم شدن اساس خانواده بوده و سعى مى کنند فرزندانشان را با ارزش هاى اجتماعى محافظه کار ، آنچه که آن را میراث اسلام مى خوانند پرورش دهند. از نظر مسلمانان ، ‌خانواده و هویت طورى با هم عجین گردیده اند که آمریکاییان، با گرایش‌هاى فردگرایانه تر خود ، ممکن است قادر به شناخت آن نباشند.

بخش اعظم قرآن و‌ تفاسیر آن بویژه بازوى نامرئى قدرتمند سنت فرهنگى اسلام به رفتار خانواده مرتبط مى شود. مسلمانان به درستى معتقدند اسلام یک دین کامل است. به طور مثال ، حضرت پیامبر اکرم (ص) فرموده است : ازدواج نیمى از ایمان است.

از نظر مسلمانان مومن، احکام مذهبی، مستقیما به چشم اندازهاى زندگى در آخرت مربوط مى شود.

پدران و مادران مسلمان تا آنجا که در توان دارند مى کوشند تا آموزش و پرورش دولتى را تکمیل نمایند. آنان برنامه هاى نرم‌افزارى جدیدى درباره آموزش قرآن، تاریخ اسلام و زبان عربى خریدارى مى کنند. همچنین بازى ها، جدول ها و آزمون هایى در اختیار آنان قرار مى دهند. برنامه هاى کامپیوترى قرآنى به زبان عربى نیز وجود دارد.

فعالیت سیاسى مسلمانان در آمریکا

ادعا مى شود که برخى از سازمان هاى اسلامى آمریکا خود را ملزم به فعالیت هاى سیاسى در چارچوب قوانین این کشور مى دانند. براى مثال ، شوراى مسلمانان آمریکا AMC نیز خود را بازوى سیاسى مسلمانان مى شناسد و دفاع از مسلمانان در برابر تبعیض را از نمونه مسئولیت هاى آن است و همچنین تلاش مى کند سیاست آمریکا را در قبال خاورمیانه به نفع فلسطینى ها تحت تاثیر قرار دهد. با این حال ، مسلمانان على رغم مختصر اقدامات اولیه اى که آغاز نموده اند ، هنوز فاقد یک صداى روشن سیاسى هستند.

برخى از گروههاى اسلامى به طور کلى با هر گونه درگیر شدن در فعالیت هاى سیاسى مخالفت مى ورزند. در واقع ، طبق بررسى ایوان حداد ، سه گروه اسلامى شامل : جماعت تبلیغى ، گروه سلفیه و گروه هاى جدایى طلب سیاهان ، مخالف فعالیت سیاسى بوده‌اند.

جماعت تبلیغى ، عمدتا از هندى ها و پاکستانى ها و برخى از سیاهان تشکیل شده و در واقع بزرگ ترین نشست هاى سالیانه اسلامى در آمریکا را برگزار مى کند که گاهى به ده هزار نفر مى رسد و بیشتر شرکت‌کنندگان مردان هستند. اعضاى این گروه ، خود را محدود به برگزارى مراسم مذهبى نموده و عمدتا تاکید شان این است که مسلمانان مرد براى انجام مراسم عبادت به مساجد بروند.(معمولا این گروه براى تبلیغ اسلام ، روش ارتباط شخصى و ملاقات در منازل را به کار مى برند.)

گروه سلفیه، در سال هاى اخیر ، رشد زیادى در جامعه آمریکا داشته است. این افراد به مبانى سنتى اسلام تاکید دارند و با هر گونه تعبیر و تفسیر جدید از اسلام و شریعت مخالف اند و اسلام مسلمانان اولیه را الگو قرار داده اند. اعضاى این گروه را عمدتا اعراب خلیج فارس و تعدادى از افراد تازه مسلمان تشکیل مى دهند.

گروه سوم ، شامل مسلمانان ایده آلیست تجزیه طلب سیاه پوست مى باشد که اعضاى آن در سراسر آمریکا وجود دارند. این گروه نیز مخالف فعالیت سیاسى جامعه اسلامى از طریق داخل سیستم آمریکا مى باشد. یکى از نمونه ها و سمبل هاى این گروه شخصى به نام جمیل عبدا... امین است که رهبر پر جذبه مسلمانان سیاه پوست آنتالیا است.

حمایت از نامزدهاى انتخاباتى

گر چه تعدادى از گروه هاى اسلامى ، مخالف فعالیت سیاسى هستند ، با این حال ، برخى از گروه هاى دیگر اسلامى معتقدند که‌، باید از کاندیدا هایى چون «جسى جکسون» از حزب دموکرات مسیحى حمایت کنند. زیرا وى داراى فکرى روشن و مدافع حقوق افراد طبقات و اقشار محروم کارگران و زحمت کشان است.

به نظر مى رسد این روش برخورد سیاسى در میان تعداد زیادى از مسلمانان مقبولیت یافته و درجریان انتخابات گذشته ، جنبه عملى به خود گرفته است.

یکى از عمده ترین دلایل حمایت بسیارى از مسلمانان مهاجر عرب از جسى جکسون‌، حمایت وى از مردم فلسطین و مخالفتش با سیاست آمریکا در قبال اسرائیل بوده است. در این میان دو گروه از مسلمانان عرب ، بیش از سایران ، از نامزدى انتخاباتى جسى جکسون حمایت کردند : گروه اول ، جوانان عرب وابسته به طبقات کارگر بودند که در خلال دو دهه گذشته به این کشور آمده اند. و گروه دوم ، شیعیان رادیکال لبنانى که عمدتا عناصر سیاسى هستند و از جکسون به خاطر سیاست ضد اسرائیلى او حمایت مى کنند.

جامعه مسلمانان هند و پاکستان بیشتر فعالیت هاى لابى گرایانه براى نامزدهاى سیاسى از طریق احزاب آمریکا به هدف تامین کمک پاکستان تمایل نشان داده اند. براى مثال ، در انتخابات دو دوره گذشته ، فدراسیون پاکستانى هاى آمریکا در شیکاگو از نامزدى «گرى هارت» نامزد حزب دموکرات براى انتخابات رئیس جمهور حمایت کرد.

«خالد سفوری» یک عضو شوراى اسلامى آمریکا در گفتگویى با روزنامه یو. اس. اى تودى اظهار داشت:

«ما بخشى از ملت آمریکا هستیم و همچون هر یک از اقلیت هاى دیگر به سرنوشت جامعه علاقه مندیم. ما سزاوار یافتن جایى در نقشه سیاسى هستیم.»

بر این اساس ، پس از سال ها درون گرایى ، اکنون مسلمانان آمریکا براى تغییر دادن کلیشه‌ها و شنیده شدن نظریاتشان تلاش مى کنند.

ایجاد سازمان هاى فعال سیاسى

تشکیلات سیاسى مسلمانان آمریکا صرفا در کمیته هاى اقدام سیاسیPACخلاصه نمى شود ، بلکه تعدادى از سازمان هایسیاسى را نیز در بر مى گیرد. این سازمان ها عمدتا دو نوع هستند : نوع اول انجمن هاى اسلامى هستند که جنبه قومى نیز دارند و فعالیت سیاسى تنها یکى از فعالیت هاى آنان است. شوراى ملى امور اسلامى مستقر در نیویورک یکى از نمونه هاى این گونه سازمان ها است که تحت رهبرى «محمد مهدی» ، توانست در جلب عضو از قومیت ها و نژادهاى مختلف آمریکا موفقیت هایى کسب کند.

از نمونه سازمان هاى اسلامى سیاسى گروه دوم که عمدتا ماهیت سیاسى دارند ، مى توان از سازمان موسوم به مسلمانان متحده آمریکا )UMA( مستقر در سانفرانسیسکو نام برد که در سال 1982 با چهل عضو تشکیل گردید و تعداد اعضاى آن در سال 1987 به چهار صد نفر رسید و در شهر هاى لوس آنجلس و ساکرامنتو نیز شعباتى دایر کرد. هدف عمده این سازمان سیاسى اسلامى ، ترغیب و ثبت‌نام مسلمانان براى راى دادن ، انتشار یک خبرنامه سیاسى و برگزارى کنفرانس مى باشد.

موانع و مشکلات تضعیف کننده حرکت‌هاى سیاسى مسلمانان آمریکا

على رغم درک ضرورت و اهمیت فعالیت‌هاى سیاسى و رشد سازمان هاى فعال سیاسى مسلمانان در این کشور ، متاسفانه باید گفت که ، رشد این سازمان ها و تشکیلات با رشد درگیرى هاى فرقه اى و درون سازمانى مجموعه هاى اسلامى این کشور توام بوده و همین امر به صورت مانع عمده اى در مسیر مبارزات سیاسى مسلمانان آمریکا در آمده است. شاید بتوان این درگیرى ها و گروه بندى هاى مخالف را (بهتر از دسته بندى هاى فرهنگى و قومی) به سه بخش تقسیم کرد : درگیرى هاى شیعیان و سنى ها ، درگیرى هاى سلفى ها و اخوانى ها و درگیرى درونى اخوانى ها.

یکى از بارزترین نمونه هاى درگیرى بین مسلمانان شیعه و سنى بوده است. البته به زعم برخى از صاحب نظران تا پیش از آغاز دهه 1980 سنى ها و شیعیان در مسیر همکارى سازمانى حرکت مى کردند.

مسلمانان آمریکا به جامعه اى داراى تنوع و گوناگونى تعلق دارند. این مسلمانان ، علاوه بر آمریکایى هاى آفریقایى تبار ، (سیاهان) شامل مهاجرت یا اعقاب و احفاد مهاجران آسیایى و خاورمیانه اى نیز مى شود. آنان به منزله یک جامعه یکدست ، و یکپارچه راى نمى دهند.

جامعه آمریکایى آفریقایى و هم جامعه مسلمانان مهاجر بر این عقیده اند که ، مطالعه حقوق و وظایف مردم نه تنها عین سیاست است ، بلکه نشانه خوب بودن نیز به شمار مى رود. در حال حاضر ، عبارت راى دهند مسلمانان در سیاست آمریکا ، مفهوم چندانى ندارد، اما با توجه به شش میلیون مسلمان در آن کشو ر، نسل تازه اى از مسلمانان جسورتر آمریکا خواستار آن هستند که این عدم اختیار را از بین برده و جاى پاى محکمى در اختیار قدرت آمریکا به دست آورند.

علاوه بر شوراى اسلامى آمریکا که در واشنگتن مستقر مى باشد ، گروه هاى برجسته دیگرى چون : کمیته روابط اسلامى آمریکا (واشنگتن) و شوراى امور عمومى مسلمانان (لوس آنجلس) نیز فعالیت دارند.

در خصوص بین الادیانى در آمریکا مى توان گفت که ، هر چه تعداد شان بیش تر مى شود، آنان براى ایجاد روابط و تصحیح اشتباهات مى کوشند. بین الادیانى در آمریکا معناى وسیعى دارد : پروتستان ، کاتولیک ، یهودى ولى اکنون بسیارى از مسلمانان دارند در بین الادیانى ، آمریکا را براى ورود به صدا در مى آورند. در سراسر ایالات متحده آمریکا ، فعالیت بین الادیانى مسلمانان در جریان است که حتى پنج سال پیش آشکار و هویدا نبود.

مسلمانان آمریکا نشریات ، سازمان هاى دانشجویى و گروه هاى فشار خاص خود را دارا مى باشند، ولى داراى مدارس مذهبى اسلامى مخصوص خود نیستند. شبکه اى از مدارس، باشگاه هاى اجتماعى ، سرویس‌هاى ازدواج و کتاب فروشى هاى مختلف نیز در جوامع مسلمان وجود دارد.

یک گروه آرام قابل توجه نیز در انجمن دانشجویان مسلمان دیده مى شود که ظاهرا گرایش و تمایل بیشترى به دموکراسى نشان مى دهد. تنها معدودى از اعضاى انجمن دانشجویان مسلمان که در این شبکه ها هستند ، به مسائل سیاه پوستان اشاره مى کنند و تعداد زنان فعال در این زمینه نیز اندک است.

زنان داراى یک شبکه خواهر هستند که منحصرا به خودشان (SISTER NET) اختصاص دارد و انجمن دانشجویان نیز با آنان مخالفتى ندارد ، همچنین مرکز شبکه اى تازه ، ویژه دست اندرکاران حرفه ها و مشاغل مسلمانانى که در سال گذشته فعالیت خود را آغاز کرد ، درویش نام دارد و علت این نامگذارى ، آرمان هاى جهانى تصوف است که انحرافاتى نیز در افکار و اعتقادات پیروان این فرقه نیز دیده مى شود.

این مرکز عبارت خواهد بود از یک بانک یا گنجینه اطلاعات اسلامى یک کانون براى بحث ها و مناظرات معنوى جهانى درباره مسائلى چون : حقوق زنان و یک گروه پشتیبان. آنان خواستار مراوده حرفه اى و اجتماعى هستند تا از این راه ، هم به مسلمانان کمک کنند و هم به نیک اندیشان توده مردم امکان دهند مسلمانان را بشناسند.