سپاه مکتبی و نقش آن در حکومت اسلامی

* مولفه ها یا ویژگی های سپاه مکتبی چیست؟
**به دو موضوع باید اشاره کنم. اولین موضوع این که سپاه چیست؟ و پاسدار کیست؟ و نکته بعدی این است که وظیفه سپاه چیست؟
سپاه یک ارگانی شکل پذیرفته از رشادت ها، شهادت ها، ایثارگری ها، اخلاص ، تعبد، معنویت و هوشیاری و ارگانی برای پاسداری از انقلاب اسلامی است. از این رو سپاه یک ارگان نظامی صرف برای دفاع از مرزهای کشور نیست. بخشی از وظیفه سپاه دفاع از مرزها در دوران بحران است و سهمی از وظیفه سپاه دفاع از انقلاب در درون کشور است. از این رو سپاه ارگانی نظامی، سیاسی و فرهنگی است. این ارگان ماهیتا نیز دینی است. انقلاب ما نیز یک انقلاب اسلامی و دینی بود.
سپاه باید با آگاهی نسبت به مشکلاتی که برای انقلاب ایجاد می شود و یا کسانی که برای انقلاب، مشکل ایجاد می کنند باید خود را برای دفاع از انقلاب اسلامی آماده کند. با توجه به این تبیین پاسدار نیز کسی است که با این اوصاف همراه باشد. لذا پاسدار باید مومن، باتقوا، مخلص، متعهد، ایثارگر، دارای روحیه شهادت طلبی، آماده دفاع از ارزش ها در همه صحنه ها باشد. باید به تمام معنا بصیر باشد و پاسدار باید انقلاب، دوست و دشمن را بشناسد، هم دشمن بیرونی را و هم دشمن درونی. این شخص بصیر است.
پاسدار باید تشخیص بدهد که انقلاب در کجا در خطر است و بتواند به دفاع از انقلاب بپردازد. مهم ترین نکته ای را که درخصوص اوصاف یک پاسدار باید تبیین کنیم اینکه با یک اشاره رهبری بداند در چه میدانی باید حاضر شود، مثل دوران دفاع مقدس.
امروز نیز انقلاب همان انقلاب است، رهبری نیز، ولایت فقیه است، شیوه کار دشمن تفاوت کرده است. از نگاه نظامی به شبیه خون فرهنگی تغییر روش داده است. کار سخت تر شده است، اما پاسدار باید همچنان در صحنه باشد. و عمدتا وظیفه پاسدار را رهبر مشخص می کند، هم به عنوان ولی فقیه و بالاترین شخصیت معنوی جمهوری اسلامی و هم به عنوان فرمانده کل قوا. اگر از نظر نظامی بررسی کنیم همه باید تابع فرمانده کل قوا باشیم و از نظر سیاسی نیز تابع ولایت باید باشیم.
همچنین سپاه باید از انقلاب دفاع کند. قانون اساسی نیز وظیفه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را دفاع از انقلاب و ارزش ها می داند، پس هر کجا انقلاب و ارزش ها مورد تهدید قرار گرفت، و این تهدید از سوی هر کسی که می خواهد باشد، وظیفه سپاه است که با تمام قدرت وارد عرصه شود و مانع سقوط انقلاب و یا تضعیف نظام اسلامی گردد.
این حقیقت برای همه روشن است و دشمنان نیز به این واقف هستند، اما تلاش برخی از دشمنان برای تضعیف سپاه و جدا کردن سپاه از برنامه اصلی برای این است که اسلام و انقلاب نماند.
سپاه یک ارگان نظامی صرف نیست. برهمین اساس نیز برخی از مسئولین در دوران تصدی خود بر قوه مجریه از سپاه درخواست می کردند که در بعضی از میدان ها وارد شود. امروز نیز سپاه همین راه را می رود و برای سپاه دفاع از ارزش ها و انقلاب اسلامی و رضایت ولایت فقیه مهم است که قطعا در این مسیر رضایت خداوند نیز دخالت دارد.
* به نظر شما تا چه اندازه سپاه توانسته در عرصه های گفته شده، موفق باشد و کارآمدی سپاه را در این زمینه ها چطور می بینید؟
** میدان کار خیلی وسیع است، اینکه تا به امروزه انقلاب مانده است، نشانگر این است که سپاه زنده است و در صحنه است، اما اینکه بهتر از این نمی شود عمل کرد؛ قطعا می شد بهتر عمل کرد. در هر میدانی اگر انسان برنامه ریزی خود و دیده بانی خود را قوی تر کند، بهتر می تواند فعالیت های خود را انجام دهد و سپاه در میدان وسیع کاری خود می تواند کارهای قوی تر و مهمتری را در کشور دنبال کند تا انقلاب در سطح جهان بیشتر از الان شناخته شود. اما کارهای بسیار مهمی را نیز سپاه انجام داده است. اگر سپاه در چند سال گذشته در صحنه نبود و در کنار ولایت فقیه از انقلاب اسلامی دفاع نمی کرد، امروز اثری از انقلاب نبود.
* راهکارهایی که بتوان سریعتر به مولفه ها و عناصر گفته شده رسید، چه مقوله ای را شامل می شود؟
** مقام معظم رهبری چهار ویژگی را برای پاسداران ضروری دانسته اند تعبد، پارسایی، اخلاص و گریز از دنیاگرایی.
هر چه قدر این مولفه ها در وجود پاسداران تقویت شود، سپاه قوی تر خواهد بود و هرچه قدر سپاه قوی تر باشد، دشمنان نظام شکست خورده تر خواهند شد و وظیفه ما این است که این مولفه ها را در درون سپاه تقویت کنیم. در دوران دفاع مقدس، جنگ، شهادت، ترکش و مبارزه با دشمن، این مولفه ها را تقویت می کرد ولی امروزه کار دشوارتر شده است و از همین روست که پیامبر گرامی اسلام(ص)، دوران بعد از جنگ را جهاد اکبر نامیدند و این تکلیف سختی است که بر دوش ما گذاشته شده است و ما باید اینها را در پاسداران تقویت کنیم که هم وظیفه دینی است و هم وظیفه ای است که فرمانده معظم کل قوا بر دوش ما گذاشته‌اند.
از سوی دیگر، نیروهای جبهه رفته و یادگاران دفاع مقدس کم کم از سپاه منفک یا بازنشسته می شوند و یا کهولت سن اجازه جنب وجوش دوران گذشته را به آنها نمی دهد. از سوی دیگر نیروهای جدیدالورود که جدیدا وارد سپاه می شوند، نه جنگ را دیده اند و شاید بعضی ها نیز با دوران جنگ آشنایی کاملی نداشته باشند. یک برنامه ریزی صحیح و حساب شده و تداوم دار نیاز داریم تا بتوانیم فرهنگ دیروز را به نسل امروز و سپاه آینده منتقل کنیم. سهمی از این کار انجام شده است و سهمی نیز در حال انجام است. اما باید قوی تر و سریع تر و با برنامه ریزی دقیق کار باید دنبال شود.
ولی این طور نیست که یادگاران دفاع مقدس کلا از سپاه منفک شده اند. هر سردار و پاسداری تا زنده است، وظیفه خود را دفاع از انقلاب و ارزش ها می داند. دشمن بداند، تا اینها زنده هستند، خار چشم آنها هستند و با یاری خدا و هدایت مقام ولایت و تلاش مسئولان و فرماندهان سپاه، یقینا سپاه، سپاه خواهد ماند و در هر میدانی که انقلاب به آن نیاز داشته باشد با تمام توان و امکانات و با اخلاص و معنویت حضور پیدا می‌کند.
* فعالیت های فرهنگی تا چه اندازه می تواند در رسیدن به سپاه مکتبی نقش داشته باشد؟
** بخشی از فعالیت های فرهنگی برعهده حوزه نمایندگی ولی فقیه و بخشی از آن برعهده فرماندهی سپاه می باشد. یک کار عمیق فرهنگی در درون سپاه در حال انجام است. در نیروی دریایی سپاه از سال 80 برنامه هایی را براساس تدابیر مقام معظم رهبری برای این مهم طرح ریزی کرده ایم، طرح بصیرت پاسداران، فرماندهان، سربازان، خانواده ها و فرزندان نیروهای سپاهی و روحانیون عقیدتی-سیاسی که هر کدام تعریف خاص خود را دارند.
همچنین برنامه هایی در زمینه آشنایی با ارزش ها، تقویت بنیه علمی، معنوی و اعتقادی برای پاسخگویی به شبهات و ایستادن در مقابل خطراتی که انسان را تهدید می کند و همچنین آشنایی با تفسیر قرآن اجرا می شود. همچنین برای بالا بردن بینش سیاسی پاسداران و خانواده های آنها برنامه های گسترده ای در سطح استان های کشور انجام می‌شود.
همچنین از طرح سرباز معلم در آموزش قرآن استفاده شده است. وظیفه دیگر سپاه در ارتباط با جامعه است و سپاه باید براساس وظیفه دفاع از انقلاب و ارزش ها، در عرصه اجتماع مردم را با انقلاب وارزش هایش آشنا و چهره واقعی دشمن را به مردم معرفی و حقیقت ولایت را برای جامعه ترسیم کند و این مساله در آینده قوی تر از امروز شکل خواهد گرفت و ما شاهد حضور جدی سپاه در عرصه فرهنگی کشور خواهیم بود تا هم ارزش ها در جامعه پررنگتر شود و هم زمینه گرایش ملت های مسلمان جهان و مردم دنیا به سمت انقلاب ایجاد شود.
* ناکارآمدی هایی که احیانا در عرصه سپاه دیده می شود، آیا به ابزارهای موجود برمی گردد یا به ناآشنایی برخی مسئولین مربوط می شود؟
** اصولا انسان خطاکار است. برخی متکی به تجربه خود هستند و اینها آفت ها هستند. برخی از این آفت ها خود خواسته است و برخی نیز از روی غفلت انجام می شود. نمی توانیم بگوییم که در سپاه هیچ طرحی به خطا نمی رود. اما آنچه مهم است، این است که تفکر همه فرماندهان و مسئولان سپاه ارائه و اجرای طرح هایی است که در راستای دفاع از ارزش ها و انقلاب اسلامی صورت می گیرد و تلاش می شود که اگر هم مشکلی در مسیر باشد، رفع شود.
امروزه سپاه در زمینه های مختلف قوی تر شده و تفاهم بین مسئولان و فرماندهان برای اجرایی کردن طرح های دفاع از انقلاب و ارزش ها بیشتر شده است. اما در برخی از جاها نیز مشکلات برون سازمانی است. خیلی از کارها را سپاه می تواند و باید انجام دهد ولی برخی در جامعه مانع ایجاد می کنند. البته امروزه با توجه به وضعیت کشور و هماهنگی قوای سه گانه و ارتباط آنها با سپاه زمینه برای فعالیت سپاه در امور فرهنگی و امور مربوط به وظایف قانونی سپاه مهیاست.
بعضی از طرح ها نیز به علت مشکلات بودجه ای قابل اجرا نیست که امیدواریم این موضوع در آینده حل شود و بهتر از گذشته باشد.
* یکی از مسائلی که اخیرا از طرف مقام معظم رهبری مطرح شده، جنبش نرم افزاری و تولید علم است، سپاه در این زمینه چه نقشی می تواند داشته باشد؟
** سپاه درخصوص نهضت جنبش نرم افزاری و تولید علم برنامه های مختلفی را ترسیم کرده است که در آینده نزدیک، روشن تر برای جامعه مطرح خواهد شد.
در خصوص بسیج نیز باید گفت که یک ارگان مردمی است که همه آحاد ملت را دربر می گیرد؛ از کارگر و کشاورز و دانشجو تا دکتر و مهندس بسیاری از برنامه ها از سوی نیروی مقاومت بسیج در این خصوص تدوین شده است.
در دیداری که اخیرا مقام معظم رهبری از نیروی مقاومت بسیج داشتند، برخی از این برنامه ها ارائه شد، بعضی نیز در نشست با اساتید و دانشجویان عنوان گردید که در حال پیگیری و اجراست و ما شاهد هستیم که بسیاری از افراد نمونه از بسیج اساتید، بسیج دانشجویی، بسیج کارگری و بسیج دانش آموزی هستند که توانسته اند بهترین رتبه‌ها را در مباحث علمی و تولید علم کسب کنند که نیروی مقاومت بسیج مشغول سازماندهی برای رشد و توسعه نهضت نرم افزای در قالب طرحی است که این مساله باعث می شود تبلیغات منفی که علیه بسیجیان وجود دارد، خنثی شود.
چرا که بعضی مواقع برخی ناآگاهانه و برخی دشمنانه، بسیجیان و پاسداران را افراد کم سواد و کم علم معرفی می کنند. نکته دیگر این است که این افراد می توانند با یک برنامه مدون در یک تشکیلات منظمی قرار بگیرند که محمل خوبی برای مراجعه می تواند باشد.
* ورود سپاه به مسائل اقتصادی را در جامعه چگونه ارزیابی می کنید؟
** اگر از زاویه ورود پاسداران به مسائل اقتصادی باشد که باعث دنیاگرایی آنها باشد به این معنا ورود به دنیای مادیات برای پاسداران زشت است چرا که مقام معظم رهبری نیز یکی از ویژگی های پاسداران را دنیاگریزی دانسته‌اند.
اما اگر از باب کمک به دولت برای حل مشکلات جامعه باشد، بسیار پسندیده است. چنانچه در گذشته نیز سپاه در دوران سازندگی نیز نقش داشت و بسیاری از کارهایی که دیگر می پنداشتند در کشور نمی تواند انجام شود، سپاه این کارها را انجام داد. مثلا سدهایی که سپاه ساخته است که اگر غیر از سپاه بود، یا نمی تواستند و اگر می توانستند، زمانی طولانی لازم بود.
به هر حال سپاه قدرت عظیمی دارد که می تواند کمک کار خوبی برای دولت باشد و این زمانی خوب خواهد بود که با برنامه‌ریزی همراه باشد.
* مجموعه فعالیت‌هایی که در حال حاضر در سپاه صورت می گیرد تا چه اندازه در راستای تقویت دولت یا حکومت اسلامی صورت می‌گیرد؟
** اگر از این مقوله وارد شویم که هر تلاشی که باعث تقویت نظام اسلامی شود، تقویت ارزش ها و جمهوری اسلامی ایران است، باید بگویم هر کاری که سپاه انجام می دهد، در راستای تقویت نظام اسلامی است و سپاه غیر از این را انجام نمی دهد. اگر سپاه در عرصه سازندگی وارد شد، اگر در مقابل توطئه ها ایستادگی کرد، در همین راستا بود و امروز نیز اگر وظیفه خود را حضور در عرصه فرهنگی می داند نیز در همین راستا است.
* عده‌ای حضور سپاه را در دولت نهم پر رنگ می دانند و به نوعی حکومت نظامی را مطرح کرده اند، شما تا چه اندازه این مساله را منطقی می‌دانید؟
** از اول انقلاب تا امروز همواره سپاه مورد نامهربانی ها قرار گرفته است ولی این طور هم نیست که بگوییم در راس بیشتر کارهای دولتی پاسداران قرار دارند. با شروع انقلاب اسلامی بسیاری از کسانی که دلسوز انقلاب بودند وارد سپاه شدند و با آغاز جنگ نیز بسیاری وارد جبهه شدند. بخشی از کسانی که امروزه در راس امور قرار گرفته اند، از این تعداد افراد هستند که امروز نیز عضو سپاه هستند.
ثانیا سپاه یک ارگان صرفا نظامی نیست، بلکه یک ارگان نظامی، سیاسی و فرهنگی است که صادرات آن از نظر نیروی انسانی قوی است چرا که بهترین نیروها را در خودش جای داده است و هر کجا کشور نیاز داشته باشد، برای راه اندازی کارهای کشور کمک می کنند و معنای صیانت از کشور نیز همین است و چون امروزه می خواهند دولت را سرکوب کنند، این مباحث را مطرح کرده اند. در حالی که در دولت سازندگی نیز برخی از پاسداران عضو دولت بودند و یکی از کسانی که به عنوان پاسدار مطرح است، آقای دکتر لاریجانی است در حالی که همین آقای لاریجانی عضو دولت سازندگی و وزیر ارشاد وقت بود.
در دولت سازندگی تلاش می شد تا کل سپاه وارد عرصه سازندگی شود، چطور آن روز عیب نبود ولی امروز این مساله عیب شده است و حتی در دوران اصلاحات نیز از سپاه استفاده می شد.
غیر از اینها، مگر چند درصد از وزرا و استانداران پاسدار هستند. در مجموع چهار یا پنج پاسدار در هیات دولت و در میان استانداران وجود دارد.
* مجموع سپاه پاسداران انقلاب اسلامی چه نقشی در آماده سازی زمینه هایی ظهور حکومت جهانی حضرت ولی عصر(عج) می تواند داشته باشد؟
** یکی از علائم ظهور، شکست استکبار جهانی و صهیونیسم بین الملل است.
وجود سپاه برای اینها خطر است و این خطر به علت معنویت، اخلاص، اتکال به خداست و هر چه قدر اینها را قوی تر کنیم، فاصله ما با استکبار بیشتر می شود و هر چه این فاصله بیشتر شود، دشمنی استکبار با ما زیاد خواهد شد و هر چه قدر این دشمنی بیشتر شود، چون دشمنی با اسلام، ارزش ها و انقلاب اسلامی است، هم زمینه سقوط استکبار و صهیونیسم را فراهم می کند و هم می تواند زمینه ساز ظهور حضرت حجت(عج) باشد و یکی از مسائل دیگر این است که باید حضرت حجت(عج) یاران خاص خود را داشته باشد تا پا به عرصه ظهور بگذارند و سپاه می تواند ارگانی باشد که در آن افرادی تربیت شوند که فرماندهان لشکر حضرت ولی عصر(عج) باشند.
هر چقدر معنویت سپاه و ملت ایران بیشتر و نور خدا در دل این ملت فزونی یابد، آن گونه که خدا وعده داده است، نگاه ملت ها به سوی جمهوری اسلامی ایران بیشتر می شود و این همان چیزی است که دشمنان از آن هراس دارند و تقویت جمهوری اسلامی عامل سقوط استکبار و ایجاد حکومت جهانی حضرت ولی عصر(عج) می‌باشد.