طب دریایی نیازمند توجه بیشتر است

* مختصری از نحوه تشکیل بهداری در نیروی دریایی سپاه را توضیح دهید.
** در اوایل تشکیل نیروی دریایی، مرکز درمانی آن تحت امر معاونت بهداری نیروی دریایی بود که مرکز اجرایی آن در بیمارستان مسلمین شیراز یعنی تنها مرکز درمانی نیرو بود و کارهای ستادی آن در معاونت بهداری در تهران انجام می گرفت. در سال 1372 این دو مرکز یعنی مرکز اجرایی و ستادی با هم ادغام و فرماندهی بهداری نیروی دریایی تشکیل گردید که مرکز آن در شیراز می باشد.
* فعالیت های این مرکز در دوران دفاع مقدس چه بوده است؟
** نیروی دریایی در اوایل دفاع دفاع مقدس به صورت یگان دریایی بود و بهداری آن نیز مثل بقیه بهداری های سپاه به شکل بهداری در کنار یگان بود و بیشترین فعالیت هایشان در قرارگاه نوح (علیه السلام) مستقر در آبادان بوده است. بعد که منطقه سوم دریایی تشکیل گردیده بهداری نیز به آن منطقه منتقل شد و به خاطر اینکه حوزه کاری آنجا متعلق به بهداری منطقه جنوب بود که بعدها به نیروی زمینی انتقال یافت با آنجا هماهنگ بودند.
در دوران دفاع مقدس بهداری یک شکل داشت و همه بهداری ها در زمین مستقر بودند و تفاوتی بین فعالیت های بهداری نیروی دریایی با بقیه نیروها نبود مگر در مواردی مثل والامیه که همکاران ما در بهداری نیروی دریایی به صورت امدادگر در خط حضور داشتند و در بقیه موارد در کنار سایر نیروها به امر خدمات رسانی پزشکی مشغول بودند.
* عمده فعالیت‌های شما بعد از دفاع مقدس حول چه محورهایی بوده است؟
** عمده فعالیت بهداری بعد از دوران دفاع مقدس اداره بیمارستان مسلمین در شیراز بود تا اینکه فرماندهی بهداری تشکیل شد و در سال 76 در مانوری در بندرعباس بهداری صاحب الزمان(عج) در آنجا تشکیل گردید که قبلاً آن مرکز به صورت مجتمع درمانی فعالیت داشت.
بعد از آن در سال 77 مجتمع درمانی شهید مهدوی فعال شد و مراکزی که طی این چند سال راه اندازی شده اند و هم اکنون فعال هستند عبارتند از: مجتمع درمانی شهید مهدوی در تهران، بیمارستان مسلمین در شیراز، مجتمع درمانی شهید عمویی در ماهشهر، مجتمع درمانی و مرکز جراحی در چالوس، مجتمع درمانی قائم(عج) در بوشهر، مجتمع درمانی نبوت در برازجان و بیمارستان صاحب الزمان(عج) در بندرعباس که در حال حاضر مشغول ارایه خدمات به نیروها و مردم هستند.
* چه فناوری‌های روز پزشکی در اختیار دارید؟
** امکانات و فناوری های روز که مورد استفاده قرار می گیرد در حد متوسط است و نمی توان ادعا کرد که امکانات روز دنیا را در اختیار داریم. البته این کمبود امکانات در همه سازمان های کشور مشهود است و ما نیز در همان حد بقیه سازمان ها هستیم و اگر ملاک ما استانداردها باشد، ما دچار کمبود امکانات هستیم.
در طب دریایی امکاناتی در کشور وجود ندارد حتی در اختیار خود ما که طب دریایی باید جزء کارهای تحقیقاتی و تخصصی ما باشد هم نیست که کار کنیم و تا به حال هیچ توجهی به این موضوع مهم نشده است؛ چرا که این بسیار ضروری و مورد نیاز است و مسئولان امر باید بیش از این به مسائل طب دریایی توجه داشته باشند.
* برای امداد و نجات و مردمیاری در حوادث و سوانح طبیعی چه تدابیری اتخاذ کرده‌اید؟
** اقدامات ما در حد مقدورات ما بوده است. ما نیروهای خود را به طور مرتب آموزش داده ایم. اصولاً گروه پزشکی و بیمارستانی نظامی باید برای حوادث آماده باشند و در حالات عادی با تمرین آمادگی خود را حفظ می کنند. سیستم ما بر طبق همین تعاریف پیش می رود. ما هر قدر بر توان تجهیزاتی و امکاناتی سازمان خود برای تحت پوشش قرار دادن و حل مشکلات نیروهایمان بیفزاییم به همان مقدار می توانیم امکاناتمان را در مواقع بحران بسیج نماییم.
به طور مثال در آخرین موردی که نیروهای ما در آن فعال بودند زلزله بم بود که بهداری های ما در استان های فارس، هرمزگان و شمال کشور به نحوی بسیار موثر عمل نمودند. جراحان بیمارستان صاحب الزمان(عج) جزء اولین پزشکان بودند که در خرابه های بم شروع به عمل جراحی نمودند و 20 درصد بیماران منتقل شده به استان فارس در بیمارستان مسلمین مداوا شدند. در کل بهداری نیروی دریایی نیز مثل بهداری های سایر نیروها در این زمینه فعال است و نیروها آمادگی کافی را دارا هستند.
* برای خدمات‌رسانی به نیروها و رده های تابعه چه اقداماتی انجام داده‌اید؟
** وظیفه اصلی و ذاتی ما خدمت به نیروهای تحت پرچم در نیروی دریایی سپاه است و در مرحله بعد خدمات رسانی به مردم. ما سعی کرده ایم بنابر منویات فرمانده محترم نیرو در طول سواحل شمال و جنوب کشور مراکز درمانی را گسترش دهیم که در این راستا بزودی اولین شناور آمبولانس کشور عملیاتی می شود. در این صورت ما به طور واقعی گامی را برای حضور فعالانه همراه با تجهیزات در دریا خواهیم برداشت.
البته ما قبلاً در دریا حضور پیدا کرده ایم ولی این حضور محدود به شناورهای کوچک با تغییر کاربری شناورهای تندر به شناورهای آمبولانسی بوده ولی این حضور فعال که مادر پی آن هستیم حضور اولین آمبولانس شناور دریایی است که یک ICU دریایی می باشد و بزودی تجهیز می‌شود.
از دیگر اقدامات ما که می تواند از وجوه افتراق ما با بهداری سایر نیروها هم باشد، فعال نمودن مطالعات مربوط به طب دریایی است که علاوه بر تحقیقات، نشریه ای کاربردی تخصصی نیز در همین زمینه و با همین عنوان منتشر می شود و حوزه مطالعاتی آن مربوط به دریا در امور امداد، درمان و بهداشت است. البته در صورت حمایت مسئولان از این طرح، شاهد گسترش آن خواهیم بود چرا که طب دریا مشخصه اصلی بهداری نیروی دریایی می‌تواند باشد.
* در زمینه ارایه خدمات درمانی به کارکنان چه مشکلاتی دارید؟
** عمده مشکلات ما مربوط به کمبود تجهیزات، نیروی انسانی و بودجه است و مقدورات ما کفاف خواسته ها را نمی دهد. الان بعضی از بیمارستان های مهم ما در ساختمان های مستهلک استقرار دارند. به طور مثال ساختمان بیمارستان مسلمین قدمت 82 ساله دارد که بازسازی آن بسیار ضروری است و بودجه ای هم در این زمینه در اختیار ما قرار نگرفته است. بیمارستان صاحب الزمان(عج) نیز علاوه بر قدمت 40 ساله ساختمان آن از نظر ملکی ایراداتی به آن وارد شده است.
در زمینه نیروی انسانی هم نیروهای ما عمدتاً در دهه سوم خدمتی به سر می برند و در آینده دچار مشکلات حادی خواهیم بود و اجازه جذب نیروی انسانی هم به ما داده نشده است. از نظر تعداد متخصص نیز نسبت به بقیه نیروهای سپاه عقب‌تر هستیم.
* برنامه‌های آتی فرماندهی بهداری نیروی دریایی را تشریح فرمایید.
** مهمترین برنامه بهداری نیروی دریایی در آینده حضور فعالانه و تخصصی در دریاست که علی رغم وجود همه مشکلات در تلاش هستیم که بتوانیم بهداری رزمی دریایی را به طور واقعی تشکیل دهیم تا پشتیانی واقعی از رزمندگان در صحنه انجام گیرد. دیگر برنامه بهداری نیرو، تشکیل واقعی مرکز طب دریایی و گسترش آن است که این دو از اهداف و برنامه های استراتژیک ما می‌باشد.
در سطح پایین تر نوسازی بیمارستان ها و گسترش مراکز در سواحل و کناره ها در شمال و جنوب می باشد که در این راستا بنا داریم در چابهار، قشم و شهرهایی که نیرو مأموریت دارد و امکانات کافی پشتیبانی بهداری آنجا موجود نیست زمینه های کاری خود را ایجاد و یا گسترش دهیم.