عمری در طلب معارف دین

آیت الله عبدالله جوادی آملی ، در سال 1312 هجری شمسی در آمل به دنیا آمد. پدر و جدش ، میرزا ابوالحسن و ملا فتح الله از مبلغین اسلام و ارادتمندان به آستان ولایت بوده اند. از ویژگی های جدی وی این بوده که در منابر خود به ذکر احکام و مناقب اهل بیت (علیهم السلام ) می پرداخته و ظاهراً علاقه وافری به علم کلام داشته است . فرزندانی که خدا به پدر استاد عطا می کرده است ، معمولاً بر اثر ضعف امکانات بهداشتی پزشکی یا به علل و عوامل دیگر زنده نمی ماندند. پیش از تولد استاد، یکی از بستگان در عالم رویا می بیند که شخصی عصایی به دست پدر استاد می دهد و او آن را به دست گرفت . این رویا را چنین تعبیر کردند که خداوند به میرزا ابوالحسن ، پسری عطا خواهد کرد که زنده می ماند و عصای دست پدر خواهد شد. از این رو، پدر و مادر نذر کردند اگر خدا به آنها پسری داد، او را به مشهد امام رضا (ع ) ببرند و این گونه ، استاد جوادی آملی متولد شد.
فشار دوران پهلوی و مشکلات پدر و جد استاد در مسائل مادی و سیاسی ، باعث نشد که از علاقه این خانواده به روحانیت شیعه کاسته شود و همانا، آرزوی آنان ، تحصیل فرزند خود در حوزه های علمیه بود.
آیت الله جوادی آملی پس از به پایان رساندن سال ششم ابتدایی ، در سال 1325 یا 1326، با پیشنهاد پدر و علاقه وافر، وارد حوزه علمیه آمل شد و تا سال 1329 در آن شهر، به تحصیل پرداخت و بخشی از دروس سطح را در آنجا به پایان برد. پس از آن با تشویق استاد خود، مرحوم آقا شیخ شعبانی نوری ، عازم حوزه علمیه مشهد مقدس شد. در بدو ورود به حوزه علمیه مشهد، در یکی از مدارس به برخی از طلاب برخورد که در کسوت روحانیت بودند، ولی نسبت به علمای بزرگ مشهد در آن روزگار، تکریمی نداشتند و تعابیرشان درباره علما همراه با تندی و طعن بود! این خاطره چنان برای استاد تلخ بود که حاضر نشد در چنین حوزه ای بماند و درس بخواند. از این رو مشهد را ترک گفت و به همراه پدر، رهسپار تهران شد تا در محضر بزرگانی همچون آیت الله حاج شیخ محمد تقی آملی به تحصیل بپردازد. مرحوم شیخ محمد تقی آملی نیز پدر استاد را می شناخت و طی نامه ای به مرحوم حاج محمدباقر آشتیانی ، متصدی مدرسه مروی ، که از بهترین مدارس آن روز بود، خواستار پذیرش استاد جوادی شد.
با ورود به مدرسه مروی و قبولی در آزمون ورودی آن ، استاد به خواندن رسائل و مکاسب اشتغال یافتند. پس از آن به فراگیری کفایه الاصول پرداخت و سپس در دروس خارج استادان بنام حوزه علمیه تهران شرکت جست و همزمان ، به فراگیری علوم عقلی نیز پرداخت . پس از حدود 5 سال تحصیل در تهران و با کسب اجازه از محضر مرحوم آیت الله حاج شیخ محمد تقی آملی ، در سال تحصیلی 35 ـ 1334 به حوزه علمیه قم آمد تا از محضر علمای آن دیار نیز بهره های فراوانی برگیرد. از آن سال تا کنون وی در حوزه علمیه قم حضور دارد و ضمن بهره مندی از محضر علمای بزرگ این حوزه مبارکه ، خود سر منشأ خیرات و برکات کثیری برای آن بوده است .
استاد جوادی آملی ، در دوران تحصیلی خود، با استادان بنامی ، انس داشته است . پدر او معتقد بود که درس حوزوی را باید پیش انسان بزرگواری که خود تزکیه شده باشد، آغاز کرد. بدین منظور، فرزند خود را برای تحصیل ، نزد آیت الله فرسیو (ره ) که از دانشمندان و علمای بزرگ آمل بود، برد و او در آغازین روز درس ، جمله «اول العلم معرفه الجبار» را چنان معنا کرد که استاد خود را هنوز مرهون آن سروش غیبی می داند. آیت الله جوادی آملی ، دروس ادبیات را نزد پدرش و حجج الاسلام ، عبدالله اشراقی، شیخ احمدی اعتمادی و برخی دیگر خواند و بخش مهم شرح لمعه را نزد مرحوم آیت الله شیخ عزیزالله طبرسی فرا گرفت . بخش اوامر قوانین را در محضر آیت الله ضیای آملی و بقیه را از مرحوم آیت الله محمد غروی آموخت . در روزهای تعطیل هم امالی شیخ صدوق را در محضر آیت الله ضیاء الدین آملی می خواند.
استاد پس از هجرت به قم ، در درس بزرگان قم از جمله آیت الله العظمی بروجردی (ره )، حضرت امام خمینی (ره )، علامه سید محمد حسین طباطبایی (ره )، آیت الله محقق داماد (ره ) و آیت الله میرزا هاشم آملی (ره ) نیز حاضر شد. وی ، ویژگی بارز درس امام خمینی (ره ) را پرورش روح دقت و آزادگی علمی می داند و بر حکیمانه بودن دیدگاههای امام در دروس حوزوی تأکید می نماید.
استاد جوادی آملی ، در حدود 25 سال از محضر علامه طباطبایی ، در علوم نقلی و عقلی بهره برد و در خلوت و جلوت ، انیس این مفسر بزرگ قرآن کریم بود. از این رو خاطرات بسیاری از ایشان در سینه دارد که در بسیاری از مصاحبه ها و نوشته ها، آن را بیان داشته است . از دوستان آیت الله جوادی آملی ، می توان از آیت الله شهید مطهری ، مرحوم حاج آقا مصطفی خمینی و امام موسی صدر نام برد. او در سال 1332 در تهران ، با شهید مطهری آشنا شد که این دوستی تا زمان شهادت ایشان ادامه داشت.
فعالیتهای سیاسی
استاد جوادی آملی که از یاران صدیق و از شاگردان مبرز امام خمینی (ره ) بود، در جبهه های سیاسی نیز هماره پیرو پیر و مراد خود بود و در سالهای مبارزه بر ضد رژیم شاه از هیچ کوششی دریغ نمی ورزید. وی از سال 1342 همراه امام بود و در طول این دوران ، بارها مورد دستگیری و بازجویی ساواک قرار گرفت . بخشی از این مبارزات ، همکاری در مبارزات مردم آمل ، سخنرانی ، افشاگری و تنظیم اطلاعیه ها و بیانیه ها بود. با شکل گیری مبارزات و تظاهرات در همه جای ایران ، مردم آمل نیز با ارشادها و راهنماییهای آیت الله جوادی آملی ، به صفوف مبارزان پیوستند. پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، آیت الله جوادی در مسئولیتهای گوناگونی به انجام وظیفه پرداخت . در سالهای آغازین انقلاب ، با حکم امام خمینی (ره ) به ریاست دادگاه انقلاب و حاکمیت شرع منصوب شد و همچنین عضو شورای عالی قضایی بود. از دیگر فعالیتهای ایشان در آن دوره ، تدوین لایحه قصاص بود که همواره مورد نفرت دشمنان انقلاب و ملی گراها بود. استاد جوادی آملی ، سفرهای گوناگونی به کشورهای مختلف جهان ، با انگیزه های تبلیغی و سیاسی انجام داده است . یکی از مهمترین سفرهای وی، سفر به شوروی سابق برای تسلیم پیام امام خمینی (ره ) به گورباچف ، رهبر وقت اتحاد جماهیر شوروی بود که از دید صاحب نظران جهانی ، پدیده ای بسیار مهم تلقی می شد. از دیگر سفرهای مهم وی ، سفر به نیویورک و شرکت در نشست ادیان و ابلاغ پیام مقام معظم رهبری بود که معظم له با صلابت تمام ، پیام رهبر ایران را در آن نشست قرائت کردند.
از دیگر مسئولیتهای وی ، عضویت در مجلس خبرگان قانون اساسی و نیز عضویت در مجلس خبرگان رهبری در دوره های اول و دوم بود. وی همچنین از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم ، پیش و پس از انقلاب اسلامی بوده است و نیز هم اکنون ، امامت نماز جمعه شهر مقدس قم را بر عهده دارد. آیت الله جوادی آملی ، هم اکنون در حوزه علمیه قم به تربیت طلاب می پردازد.