موجودی حساب ذخیره ارزی چقدر است؟

صمد حسن نیا سماکوش
چندی پیش یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس از موجودی 7 میلیارد دلاری حساب ذخیره ارزی خبر داده بود. به گفته ثروتی یک نماینده بانک مرکزی با حضور در جلسه کمیسیون بدون اینکه گزارش مکتوبی از آخرین وضعیت حساب ذخیره ارزی و موجودی آن ارائه کند، رقم موجودی این حساب را هفت میلیارد دلار اعلام کرد. این در حالی است که مدیر امور بین الملل شرکت ملی نفت درآمد 5 ماهه کشور را از محل فروش نفت حدود 43 میلیارد دلار عنوان کرد و با این وجود میزان موجودی حساب ذخیره ارزی با درآمد نفت در ظاهر همخوانی ندارد و به نظر می رسد موجودی حساب ذخیره ارزی در حال حاضر به مراتب بیشتر از رقم اعلام شده 7 میلیارد دلار باشد و شواهد امر نیز این مسئله را تائید می کند.
طی یک ماه گذشته دولت لایحه ای را به مجلس فرستاد که بر اساس آن درخواست برداشت 15 هزار میلیارد تومان از حساب ذخیره ارزی را برای بازپرداخت بدهی دولت به بانکها داشته است که البته این لایحه با مخالفت مجلس مواجه شد.همچنین اخیرا دولت باهدف تقویت واحدهای تولیدی، با اعطای مجدد صددرصد از وجوه برگشتی ناشی از اعطای تسهیلات 5 میلیارد دلاری از محل منابع حساب ذخیره ارزی به منظور واردات مواد اولیه مورد نیاز کارخانجات تولیدی موافقت کرد. بر اساس مصوبه جدید کمیسیون اقتصاد مقرر شد تسهیلات موضوع تصویب نامه مورخ نهم تیرماه هیئت وزیران در خصوص اعطای مجموعاً 5 میلیارد دلار وام به کارخانجات تولیدی از محل منابع حساب ذخیره ارزی به منظور واردات مواد اولیه حتی در صورتی که دریافت کنندگان تسهیلات قبلا نیز از تسهیلات حساب ذخیره ارزی استفاده کرده باشند مشروط بر اینکه تسهیلات جدید را به ریال تبدیل نکنند می توانند از تسهیلات جدید به صورت دلاری با دوره بازگشت یک ساله بهره مند شوند.
ضمن اینکه لایحه اصلاح جداول شماره 4 و 8 قانون برنامه چهارم توسعه و متمم بودجه سال 1387 کل کشور به مجلس ارائه شد که بر اساس این لایحه دولت اجازه دارد مبلغ 45 هزار میلیارد ریال از حساب ذخیره ارزی به منظور مقابله با خشکسالی و نیز واردات کالاهای اساسی برداشت کند و یک فوریت آن نیز با موافقت مجلس مواجه شد.معاون وزیر نیرو در امور انرژی و برق نیز اخیرا اعلام کرده بود، عدم اصلاح تعرفه های برق در 3 سال گذشته موجب تشویق مصرف کننده ها برای مصرف بیشتر برق و عقب ماندن از برنامه شده است و در این راستا تقاضای برداشت 7 میلیارد یورو ازحساب ذخیره ارزی برای جلوگیری از خاموشی را ارائه کردیم.نتیجه اینکه دولت طی دو سه ماه اخیر درخواست برداشت بیش از 30 میلیارد دلار را از حساب ذخیره ارزی به مجلس ارائه کرده است و اگر موجودی حساب ذخیره ارزی 7 میلیارد دلار بود که دولت با علم به میزان موجودی حساب تقاضای برداشت 30 میلیارد دلاری از این حساب را نمی داد و با توجه به اینکه نماینده ناشناس بانک مرکزی گزارش مکتوبی از وضعیت حساب ذخیره ارزی ارائه نکرده و تنها شفاها رقمی را اعلام کرده است، رقم 7 میلیارد دلار قابل تردید است و با توجه به درآمد نفتی کشور قابل اتکا نمی باشد.