چالش مشروعیت و تمنای سلاح از غرب

«امارات متحده عربی خواستار خرید سیستم پیشرفته دفاع موشکی از آمریکا شده است.»
این خبری است که تیتر برخی رسانه های عربی و آمریکایی را به خود اختصاص داده و توجه بسیاری از تحلیلگران را به اهداف و انگیزه های امارات در طرح این درخواست، جلب کرده است.بر مبنای اطلاعات موجود، ارزش مالی معامله امارات متحده عربی با آمریکا بر سر خرید این تسلیحات موشکی، 7 میلیارد دلار است. اختصاص چنین بودجه ای از سوی امارات برای دریافت تسلیحات پیشرفته موشکی از اصلی‌ترین متحد استراتژیک خود، نشان از اهمیت بهره مندی از این نوع سیستم و احساس خطر جدی مقامات اماراتی دارد، اما کدام خطر و چه تهدیدی؟
به نظر می رسد که ترس مقامات امارات به واسطه نقاط اختلاف برانگیز میان ایران و این کشور است چراکه ایران قدرت برتر منطقه است و امارات می کوشد با اهرم نزدیکی به غرب بر اصلی ترین اختلاف دو کشور که مسئله سه جزیره ابوموسی، تنب کوچک و تنب بزرگ است و سال های متمادی در حوزه خلیج فارس مورد اختلاف بوده و به ماده ای ثابت در بیانه های شورای همکاری خلیج فارس تبدیل شده است، تاثیر بگذارد. این در حالی است که امارات در ادعاهای ارضی خود نسبت به این سه جزیره، همواره از حمایت کشورهای عربی همسایه خود به ویژه در قالب شورای همکاری خلیج فارس بهره‌مند بوده است. اخیرا نیز موضوع تکرار ادعاهای امارات و صدور بیانیه شورای همکاری خلیج فارس در حمایت از امارات، واکنش شدید تهران را در پی داشت. با این حال امارات در یک معامله هفت میلیارد دلاری قصد خرید سیستم های ضد موشک، سیستم ارتباطاتی، موشک انداز، رادار و آموزش پرسنل را دارد. سیستم موشکی « تاد» مورد درخواست امارات، بسیار پیشرفته و حساس بوده و این نخستین بار است که آمریکا چنین سیستم پیشرفته ای را در اختیار یک کشور دیگر قرار می دهد.
با وجود آنکه صاحب نظران دفاعی آمریکا استقرار چنین سیستمی را در امارات زمان بر می دانند، پنتاگون قرار است به زودی به کنگره آمریکا در مورد تصمیمش برای فروش سیستم پیشرفته دفاع موشکی «تاد» به امارات، گزارش دهد.اقدام ایالات متحده در خصوص طرح فروش تسلیحات نظامی به 6 کشور عربی حوزه خلیج فارس را در چارچوب استراتژی تقویت کشورهای وابسته می توان ارزیابی کرد. چه آنکه دولت بوش صراحتا هدف از این نقل و انتقال را جلوگیری از هژمونی ایران در منطقه عنوان کرده است. از منظر دولت بوش فروش تسلیحات به اعراب جبهه ضد ایرانی را در منطقه تقویت خواهد کرد.در مقطع کنونی نیز ایالات متحده تلاش دارد تا از طریق ایجاد یک صف بندی تازه و تقویت توان دفاعی و تهاجمی متحدان خود در منطقه جبهه تازه ای را برای تشدید فشارهای منطقه ای علیه جمهوری اسلامی ایران ایجاد کند. به زعم بسیاری از مقامات این کشور ارسال تسلیحات به کشورهای خاورمیانه پاسخی به ایران و برنامه هسته ای تهران است؛ آمریکا نگران افزایش نفوذ ایران در منطقه است و قصد دارد با تقویت همسایگان ایران مانعی جدی بر سر راه آن ایجاد کند؛ اما نکته مهم در این باب این است که بسیاری از کشورهای منطقه و با اندکی اغماض می توان گفت که تمام این کشورها به شدت از آنچه که بحران مشروعیت خوانده می شود رنج می برند. بنابراین حکومت ها همواره بدنبال ایجاد یک دشمن خارجی هر چند غیرواقعی هستند تا به نوعی به کنترل اوضاع دست یابند و در این برهه از زمان به عنوان بهترین گزینه مطرح است. بنابراین می توان گفت اکنون این کشورها و مشخصا امارات بدلیل بحران مشروعیت برای تامین امنیت و ثبات سیاسی بطور بی رویه به سیاست های نظامی گرایانه و اتحاد با کشورهای غربی روی آورده اند. اما آنچه مسلم است اینکه در طول تاریخ سیاسی منطقه افزایش بی رویه بودجه و نقل و انتقالات نظامی به جز ناامنی و بی اعتمادی، تشدید تنش و بحران سازی برای کشورهای منطقه نتیجه ای به همراه نداشته است.
اهمیت امارات برای کاخ سفید
مدتها قبل روزنامه آمریکایی »دالاس مورنینگ نیوز» در پایگاه اینترنتی خود به بررسی روابط امارات - آمریکا پرداخت. به نوشته این روزنامه، امارات متحده عربی و شرکت بندرهای جهانی دوبی در زمان حاضر میزبان بیش از 77هزار سرباز، ملوان، تفنگدار دریایی و خلبانان آمریکایی است که در دوران مرخصی خود از جنگ های عراق و افغانستان در این کشور به استراحت می پردازند.
این روزنامه می نویسد در عین حال مقامهای سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، می گویند بخاطر حضور اعضای خانواده سلطنتی امارات در یکی از اردوگاه های شکار افغانستان در سال 1999موفق نشدند از این فرصت برای کشتن اسامه بن لادن استفاده کنند. دالاس مورنینگ نیوز نوشته است: ابوظبی که بزرگترین قلمرو امارات و از مناطق صادرکننده نفتی است، میزبان پایگاه هوایی آمریکا نیز هست و دوبی نیز دارای یک بندر بسیار بزرگ است و به مرکز تجاری و خدمات میان جهان عرب، ایران و هند تبدیل شده است. این روزنامه نوشته است: امیرنشین های مزبور تا پیش از سال 1971میلادی به انگلیس متکی بودند و اکنون آمریکا از آنها حمایت می کند.
نویسنده این روزنامه سپس به قراردادهای سنگین خرید تسلیحات نظامی امارات از آمریکا اشاره می‌کند و می نویسد که شرکت لاکهید مارتین هم اکنون سرگرم ساخت 80 فروند هواپیمای جنگنده اف16به ارزش 5/6میلیارد دلار برای امارات است. آمریکا سال آتی قرار است خط تولید این نوع هواپیماها را که از رده خارج شده، تعطیل کند.
به هر روی مشخص است که این اقدام کار جدیدی نبوده و در آینده نیز ادامه خواهد داشت، اما اینکه «چرا آمریکا به یکباره این اقدام خود را با تبلیغات گسترده انجام می دهد.» را می توان در موارد متعددی جستجوکرد. آمریکا با این کار به دنبال تعریف مجدد مدیریت استراتژیک خود در منطقه است و یکی از راه‌هایی که می تواند کاخ سفید را در رسیدن به این هدف یاری رساند کمک تسلیحاتی و استفاده از حکومتهای دوست در منطقه است.دیگر آنکه هدف اصلی آمریکا از این کار مقابله با ایران و خارج کردن آن از محور اصلی تصمیم گیری ها درخاورمیانه است. از سوی دیگر، یکی دیگر از اهداف آمریکا در ارسال سلاح به خاورمیانه، رفع تمام کاستی های ارتش رژیم صهیونیستی است که در جنگ 33 روزه تابستان سال گذشته علیه لبنان نمایان شد .آمریکا از انجام این کار به دنبال دست یافتن به یک هدف بلند مدت است که این هدف در گرو کنترل ایران است. برخی کارشناسان معتقدند که تا چند سال دیگر چین به مهمترین رقیب آمریکا در عرصه جهانی تبدیل می شود و از آنجا که ایران نقشی اساسی در تامین نیازهای انرژی مورد نیاز چین دارد کنترل ایران به معنای کنترل چین نیز هست.آمریکا در تلاش است تا در درجه اول با تشکیل یک جبهه جدید در برابر ایران که از مصر تا خلیج فارس امتداد دارد ایران را در تنگنا قرار داده و به مرور زمان ایران را منزوی کند و مطرح شدن استراتژیهایی از قبیل »پرده سبز» نیز در همین راستا انجام می شود و در درجه دوم - که می توان آن را جزو اهداف بلند مدت آمریکا در ارسال سلاح به خاورمیانه طبقه بندی کرد - مقابله با افزایش نفوذ اتحادیه اروپا و چین در جهان و تبدیل آنها به رقبای جدید کاخ سفید است.اما آیا این اقدامات گرهی از کار ایالات متحده می گشاید؟ واضح است که چنین نیست.ایران کشوری است که هم از لحاظ داخلی و هم از لحاظ موقعیت خارجی در شرایطی آرمانی به سر می برد و این شرایط مستمر پیشتر هم باعث شکست اهداف توسعه طلبانه غرب شده است .کشورهای عرب هم بهتر است از سرنوشت صدام درس بگیرند و بقای خود را در نزدیکی به آمریکا جست وجو نکنند.