جرائم در فضاى سایبر / حمیده احمدیان راد
این متن به طور خلاصه محتواى ایمیلى است که یک شهروند دریافت کرد. او به شدت تحت تأثیر این ایمیل قرار گرفت. به ویژه این که نامه و سرگذشت «مرد گینه اى»کاملاً واقعى به نظر مى رسید. او فکر مى کرد که با ۲۰ میلیون دلار قادر است سرمایه گذارى هاى بزرگى انجام دهد. اما از طرفى به صحت این ادعا شک داشت. بنابراین از طریق ایمیل با کسى که نامه الکترونیکى را فرستاده بود تماس گرفت و از او خواست اطلاعات بیشترى در اختیارش قرار دهد. جواب تقریباً تکرار همان حرف ها بود. تنها چیزى که اضافه شده بود درباره نحوه انتقال پول بود. مردى که ادعا مى کرد یک سرمایه دار گینه اى است مى خواست که این شهروند مشخصات و شماره حسابى در اختیارش قرار دهد و خودش نیز شماره تلفنى در اختیارش قرار داده بود. به نظر این شهروند، دادن شماره حساب اندکى بى احتیاطى بود، ضمن این که چند نفر به او گفتند که این قبیل افراد کلاهبردارند. وقتى این شهروند بیشتر تحقیق کرد متوجه شد که این یک روش کلاهبردارى است که اینک شهروندان غربى که دسترسى زیادى به اینترنت دارند کاملاً با آن آشنا هستند و در نتیجه کلاهبرداران پیکان خود را به سوى کشورهاى جهان سوم برگردانده اند.
یک شهروند دیگر از یک بانک نامه اى دریافت کرده بود به این مضمون که «بیمه عمر یک فرد ثروتمند در دست ما است و از آن جایى که او مرده و ورثه اى هم ندارد شما مى توانید با ما همکارى کنید تا در استفاده از این پول با ما شریک شوید». وقتى این شهروند با این بانک تماس گرفت، از او خواسته شد که ۲۵ دلار را همراه با اطلاعاتش براى بانک بفرستد تا براى ایجاد پرونده مورد استفاده قرار گیرد.
براى شهروند دیگرى نیز ایمیلى ارسال شد که از او مى خواست که با پرداخت مبلغى در یک کار خیر شریک شود و بعداً در ازایش مبالغى را دریافت کند.
بعضى از افراد کلاهبردار به همین وسیله شماره تلفن افراد را مى گیرند و سپس با گرفتن شماره تلفن آنها براى رسیدن به هدفشان بارها با آنها تماس مى گیرند و با سماجت و با دروغ هاى زیاد مى کوشند توجه ایشان را به خود جلب کنند.
فناورى جدید، جرائم جدید به همراه مى آورد
رایانه و اینترنت یک فناورى جدید است. مانند هر فناورى دیگرى تا زمانى که استفاده از رایانه و اینترنت عمومیت پیدا نکرده بود، هیچ پیش فرضى درباره مزایا و مخاطرات احتمالى آن وجود نداشت. اما حالا به تدریج زوایاى بسیارى از آن آشکار مى شود. در کشورهاى پیشرفته که این فناورى گسترش زیادى پیدا کرده است، مردم بیشتر با مزایا و جرائمى که این فناورى با خود آورده آشنا شده اند و به تدریج قوانینى مناسب در حال ایجاد شدن است و این قوانین هر روز نیز در حال تکمیل شدن هستند. اما در کشور ما زوایاى مختلف این فناورى و تبعات مثبت و جرائم مربوط به آن به تدریج آشکار مى شود.
چندى پیش رئیس پلیس جرائم اینترنتى اداره آگاهى نیروى انتظامى نیز به شهروندان درباره کلاهبردارى هاى مختلف از طریق اینترنت و پست الکترونیک هشدار داد.
سرهنگ امیدى گفت که در پیام هایى که به قصد کلاهبردارى فرستاده مى شوند، به مخاطبان خبر برنده شدن در یک قرعه کشى داده مى شود و یا از افراد براى شرکت در قرعه کشى و یا شرکت در جابه جایى پولى که منجر به کسب درآمد خواهد شد، دعوت مى شود. در این پیام ها به کاربران اعلام مى شود که مبالغ بسیار زیادى برنده شده اند و کاربران با درخواست هایى مبنى بر اعلام مشخصات مواجه مى شوند. در قدم هاى بعدى، کاربر با این تصور که ثبت اطلاعات مشکلى را متوجه وى نخواهد کرد، اقدام به ارسال اطلاعات مى کند و فرستندگان پیام نیز به محض دریافت پاسخ مثبت از سوى کاربر با ارسال مدارکى جعلى در پى القاى این موضوع برمى آیند که گیرنده پیام دریکى از بانک هاى معتبر بین المللى برنده شده است. در مرحله بعدى از کاربران درخواست افتتاح حساب و واریز مبالغى به آن حساب ها به عنوان هزینه جابه جایى مبالغ برنده شده مى شود و از سوى ارسال کنندگان پیام اعلام مى شود که هزینه جابه جایى پول برعهده فرد برنده شده بوده و شرکت در این مورد هزینه اى را متقبل نمى شود.
وى به عنوان نمونه از کلاهبردارى هایى گفت که برخى از کلاهبرداران از طریق ارتباط با افراد ابراز مى کنند وارث پدرى هستند که پول زیادى در حساب وى وجود دارد و از فرد مى خواهند با ادعاى شراکت با پدر فوت شده، اقدام به دریافت پول از بانک کرده و بخشى از این پول را به عنوان حق الزحمه دریافت نماید. در نوع دیگرى از این کلاهبردارى ها، افراد ازکاربران درخواست حمل پول به کشورى ثالث به قصد پولشویى و دریافت حق الزحمه مى کنند.
«امیدى»گفت که اکثر فریب خوردگان از قشر تحصیلکرده هستند که با رایانه سروکار دارند و مبدأ بیشتر این پیام ها، کشورهاى آفریقایى است.
وى افزود:«پس از پیگیرى هاى پلیس به دلیل جعلى بودن آدرس ها و مدارک و همچنین اجاره اى بودن خطوط تلفن امکان ردیابى بسیار سخت مى شود».
البته جرائم اینترنتى تنها محدود به کلاهبردارى نمى شوند. انتشار اخبار کذب، افترا، آزار و اذیت، سوء استفاده از پست الکترونیک، ارسال مطالب و تصاویر و فیلم هاى مستهجن، هتک حرمت افراد با پخش مطلب یا تصاویر آنها، تلاش براى به انحراف کشاندن و سوء استفاده از کودکان، نقض حق مالکیت مادى و معنوى افراد، هک کردن و ویروسى کردن سایت ها از جمله جرائم دیگر اینترنتى محسوب مى شوند.
ظاهراً هنوز آمار دقیقى در زمینه میزان جرائم اینترنتى در کشور وجود ندارد. اما گفته مى شود که خلافکاران علاقه زیادى به پیدا کردن اطلاعات شخصى افراد به ویژه براى خالى کردن حساب بانکى آنها و نفوذ به سیستم بانکى دارند.
آشنایى با جرائم اینترنتى
رایانه و اینترنت فناورى هاى نوینى هستند که عصر جدید بدون آنها قابل تصور نیست. اینترنت نیز مانند بیشتر فناورى ها مزایاى زیادى دارد. ولى در عین حال افرادى نیز وجود دارند که به سوء استفاده از آن مى پردازند.
نسرین مشایخى جامعه شناس مى گوید:«اینترنت مزایاى زیادى دارد و یکى از فناورى هایى است که جهان امروز بدون آن قابل تصور نیست. از جمله مزایاى اینترنت گسترش تجارت و در دسترس همگان بودن اطلاعات است. بنابراین برخلاف نظر برخى که فکر مى کنند براى کنترل برخى از عواقب سوء اینترنت باید از گسترش آن جلوگیرى کرد، اما لازم است که به هر وسیله ممکن در صدد گسترش آن به همه نقاط کشور و در بین همه افراد اعم از شهرى و روستایى باشیم. بعد هم مانند هر فناورى دیگرى لازم است درباره جرائم اینترنتى اطلاع رسانى کنیم و بویژه در این زمینه قوانین محکمى تدوین کنیم. طبیعى است که کلاهبردارى اینترنتى با کلاهبردارى سنتى متفاوت است و قوانین مناسب خود را مى خواهد و یا جرائمى مثل هک کردن وجود دارد که اصولاً مربوط به رایانه و اینترنت است. در بسیارى از کشورهاى پیشرفته هم تصحیح یا تغییر قوانین در این زمینه و سایر جرائم اینترنتى فرایندى مداوم است».
وى مى افزاید:«قوانینى که در حوزه اینترنت و جرائم اینترنتى تدوین مى شود، لازم است حفظ احترام افراد و اعاده حیثیت آنها و مجازات مجرمان را دنبال کند. طبیعى است که هرقدر فناورى توسعه مى یابد هم امکان به وجود آمدن جرائم بیشتر مى شود و هم امکان کنترل همان جرائم به وجودمى آید. مانند تلفن که عده اى براى مزاحمت و تهدید دیگران نیز از آن استفاده مى کردند ولى بعداً هم امکان ردیابى مزاحمان به وجود آمد و حتى حالا با وجود تلفن هایى که شماره بر روى آن مى افتد هر کسى شخصاً نیز قادر به پیدا کردن مزاحم است».
محیط اینترنت محیطى جذاب، سرشار از اطلاعات و امکان ارتباط و تجارت با دیگران است. منتها همه ما باید با خطراتى که سوء استفاده کنندگان از اینترنت از ناحیه آن، خود ما و اعضاى خانواده مان را با آن مواجه مى کنند آشنا باشیم و از سویى با تدوین قوانین مناسب در پى کنترل جرائم اینترنتى باشیم./
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
