دفاع پایدار مردمی مبنای تحول

*چرا طرح تحول بیشتر حول محور نیروی مقاومت بسیج و نیروی زمینی متمرکز گردید؟
** بسیج و نیروی زمینی سپاه دو بال اساسی و پایدار مردمی هستند. بسیج پشتیبان و ذخیره پایان ناپذیر نیروی دفاع و استراتژیک کشور به حساب می آید و نیروی زمینی به عنوان ستون فقرات و قالب سازمان رزم سپاه عمل می کند که وظیفه و ماموریت به کارگیری نیروهای مردمی در عرصه دفاع را برعهده دارد. از سوی دیگر نیروی زمینی سپاه مثل یک نیروی زمینی معمولی، عادی، متعارف و کلاسیک دنیا نیست بلکه یک نیروی چابک و مردمی است که در موقع نیاز جمهوری اسلامی ایران قادر است در سریعترین زمان ممکن سازمان خود را به چند برابر توسعه و گسترش دهد و همچنین از این توانایی برخوردار است که برای دفاع و پاسخ به تهدیدات در هر سه طیف، خودش را به واحدهای کوچک تر تبدیل نماید.
از سوی دیگر هم بسیج و هم نیروی زمینی با نیروهای داوطلب مردمی سروکار دارند. نیروی مقاومت ماموریت جذب، سازماندهی و حفظ و انسجام نیروهای داوطلب مردمی را برعهده دارد و نیروی زمینی سپاه هم وظیفه دارد برای دفاع مسلحانه از انقلاب اسلامی و دستاوردهای آن نیروهای داوطلب مردمی را به کارگیرد. در ساختار جدید نمی توان گفت دو تا ماموریت داریم. در واقع یک ماموریت است. بخشی از آن را نیروی مقاومت انجام می دهد و بخش دیگر آن که به کارگیری اقشار مختلف مردم در صحنه دفاع مسلحانه است به نیروی زمینی سپاه واگذار شده است. در طرح تحول جمع بندی ها به این صورت بوده که این دو نیرو در یک جاهایی جدا از هم باشند و در یک جاهایی باید با هم کار کنند و متصل به هم باشند.
* از نظر ساختار و سازمان، اکنون نحوه تعامل و همکاری این دو نیرو در مرکز و در سطح کشور چگونه است؟
** - قبل از تغییر و تحول هر دو نیرو با حفظ سلسله مراتب سازمانی خود کلیه امورات خود را به صورت جداگانه از صفر تا صد را انجام می دادند. اکنون یگان های سازمانی فرماندهی کل سپاه، سپاه های استانی هستند و هرکدام از سپاه ها دو تشکیلات را تحت امر خود دارند. نواحی مقاومت بسیج شهرستان ها و تیپ های رزمی و عملیاتی. سپاه استان ها معاونت های متعددی دارند. یکسری از آنها معاونت های مقاومت هستند، یک تعداد معاونت های زمینی و یک تعداد دیگر معاونت عمومی می باشند. در مرکز هویت نیروی مقاومت و نیروی زمینی به قوت خود باقی مانده منتهی با هویت کار تخصصی، طرح ریزی و راهبردی، برنامه های پنج ساله، برنامه های سالانه و راهبردهای تخصصی این دو ستاد تخصصی را ستاد تخصصی فرمانده کل سپاه تصویب می کند و انجام کلیه امورات لجستیکی و پشتیبانی و تدارکاتی رأسا بر عهده ستاد فرماندهی کل سپاه می باشد.
* در جهت شکل گیری یک دفاع پایدار مردمی چه موانعی وجود داشت که اکنون با طرح تحول مرتفع گردیده است؟
** - ساختار بسیج متناسب با پاسخگویی به تهدیدات ناهمتراز نبود. طرح تحول در بسیج این مشکل را برطرف نمود. یک مانع دیگر این بود که در زمان وقوع بحران یا حوادث غیرمترقبه همه نگاه ها معطوف به مرکز بود. منتظر بودند که ببینند در رابطه با این حادثه یا مشکل، مرکز چه تصمیمی را اتخاذ خواهد کرد. در ساختار قدیم سپاه و بسیج یک مرکزیت گرایی شدیدی حاکم بود. در واقع هم اکنون ساختار و سازمان از حالت متمرکز به حالت غیرمتمرکز تغییر شکل پیدا کرده. به عبارت دیگر فرماندهی های قدرتمند با اختیارات و تصمیم گیری های بالا در سطح استان ها به وجود آمده است.
منابع هر سازمانی محدود است. نهاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هم مستثنی از این امر نیست. سپاه برای شکل گیری یک دفاع پایدار مردمی نیاز داشت که یک تجدیدنظر جدی روی منابع مالی، لجستیکی و... انجام دهد. در شکل جدید از تعدد ستادها جلوگیری شده، صرفه جویی عمده ای در تلف شدن نیروی انسانی و مالی و امکاناتی به عمل آمده است. وقتی از مرکز به سمت رده های پایین می رفتی موازی کاری بسیاری وجود داشت. در ستاد نیروی مقاومت و زمینی مراکز آمادی و خدماتی متعدد و در عین حال تبعیضات فراوان وجود داشت. مانع دیگر سلسله مراتب طولانی بود. این سلسله مراتب در شکل جدید برطرف شده در زمان وقوع خطر و تهدید خود فرماندهی کل رأسا با یگان سپاه استان ارتباط برقرار می کند.
کوچک سازی ستادها و توجه به سرپنجه ها و رده های صف از نکات برجسته و ویژه طرح تحول است. وحدت در فرماندهی از دیگر ویژگی ها و مزیت های این طرح است. قبل از اجرای طرح تحول در سطح استان ها وحدت فرماندهی وجود نداشت. ضروری بود در قالب یک طرحی فرمانده منطقه مقاومت بسیج و فرمانده لشکر و تیپ هماهنگ عمل کنند چابک سازی ستادها، افزایش قدرت پاسخگویی به تهدیدات، جلوگیری از تبعیضات و یکسان سازی خدمات و پشتیبانی ها و بهره گیری از تجربیات دوران دفاع مقدس و مهمتر از همه ایجاد یک ساختار و سازمان متناسب با یک دفاع پایدار مردمی از دیگر ویژگی های اصیل طرح تحول در سپاه می باشد.
* نکته پایانی...
** بعد از دوران دفاع مقدس فرماندهان وقت سپاه و بسیج با غفلتی مواجه شدند و آن غفلت عدم به کارگیری فرماندهان بسیجی و مردمی در سطوحی از فرماندهان نیروی زمینی سپاه بود. در شکل جدید این ضعف برطرف شده و تصمیم بر این است منش و خوی و خصلت بسیجی در سطوح فرماندهی نیروی زمینی به مانند زمان جنگ توسعه یابد همانطور که در سطح قرارگاه ها، لشکرها، تیپ ها فرماندهان بیشتر بسیجی بودند امروز هم بخش عمده مسئولیت ها از جمله فرماندهی قرارگاه ها، تیپ ها، گردان ها و گروهان ها به بسیجیان مستعد سپرده شود و به نظرم این یکی از عالی ترین ثمرات طرح تحول می باشد.